Amérikagha kelgen shi jinpinggha qarshi namayishchilar bilen shi jinpingni qollighuchilar qattiq toqunushti

Washin'gtondin muxbirimiz méhriban teyyarlidi
2023.11.21
xi-jinping-namayish-social_media Xitay re'isi shi jinpingning amérika ziyaritige naraziliq bildürüwatqan namayishchilar, 2023-yili 16-noyabir, san-firansisko
Sunchengshe

 Xitay kompartiyesi bash sékrétari shi jinping amérikani ziyaret qiliwatqan künlerde, san-firansisko shehiride uninggha qarshi namayish 14-15 we 16-noyabir künliri üzlüksiz dawam qilghan. Namayishchilar ichide, xitay öktichiliridin bashqa, tibetlikler, xongkongluqlar, falun'gungchilar we Uyghurlarmu bar bolup, namayish jeryanida ular bilen shi jinpingni qollighuchilar otturisida sürkilish we toqunush yüz bérip turghanliqi melum.

Radiyomiz xitay bölümining neq meydan ziyaritidin melum bolushiche, shi jinping 16-noyabir küni san firansiskodiki moskono merkizide yighin'gha qatnishiwatqanda, uninggha qarshi namayishchilar bilen xitay hökümiti terepdarliri otturisida yene toqunush yüz bergen. Muxbirning 16-noyabir küni namayish meydanidin yollighan sin filimlirigha qarighanda, 16-noyabir künidiki namayishchilar sani aldinqi ikki kündikidin nisbeten azayghan. Emma bu küni ikki terep otturisidiki bir-birige hujum qilish we toqunush téximu keskinleshken. Namayish jeryanida, shi jinpinggha qarshi namayish qilghuchilar, naraziliq sho'arlirini towlighandin bashqa, shi jinpingni mesxire qilidighan karton éyiq yaki ching sulalisining padishahi siyaqida niqablinip, “Shi jinping mustebit padishah, u xitayni padishahliq dewrige aparmaqchi” dégendek sho'arlarni towlighan.

Shi jinpinggha qarshi namayish qilghuchilardin, xitay démokratiye partiyesining los anzhélés axbarat bölümining mudiri wang jungwéy ching sulalisi impératoridek kiyin'gen bolup, u radiyomiz muxbirgha bundaq kiyinishtiki meqsitini bildürüp, “Shi jinping ilgiriki xitay asasiy qanunighimu xalighanche dexli-teruz qilmaqta. Hazir uning wezipe ötesh mudditi cheklimige uchrimidi, xitayning siyasiy tüzülmisimu buzuldi, u xitayni impératorlar dewrige qaytishqa mejburlimaqta. U emeliyette xitayning hazirqi dewrdiki impératorigha aylandi” dégen.

 Shi jinpingni qollighuchilar, shundaqla xitay elchixanisining teshkilligenliki melum bolghan bir qisim xitaylar bayraq destisi bilen namayishchilargha hujum qilish, qarimuch we qizilmuch süyini namayishchilarning közige chéchish heriketliride bolghan. Radiyomiz xitay bölümi muxbirliri ularni ziyaret qilmaqchi bolghan bolsimu, ular ziyaretni ret qilghan.

Shi jinpinggha qarshi namayishchilardin amérikidiki xitay démokratik partiyesining ijra'iye diréktori chén chu'angchu'angning bildürüshiche, uning közi shi jinpingni qollighuchilarning qarimuch süyini pürkesh hujumida yarilan'ghan.

16-Noyabir küni kechqurun yene san firansisko shehiridiki shi jinping chüshken saynit régis méhmanxanisining sirtida shi jinpinggha qarshi namayishchilar bilen shi jinpingni qollighuchilar otturisida toqunush yüz bérip, neq meydan'gha yétip kelgen saqchilarning mudaxilisi bilen toxtitilghan.

Amérikidiki xitaygha qarshi teshkilatlardin, “Puqralar küchi” teshkilatining bashliqi yang jenli ependining qarishiche, shi jinpingning amérika ziyariti muqerrer qarshiliqqa uchraydiken.

U mundaq dédi: “Shi jinping dölet ichide turghanda uninggha qarshi sadalarni angliyalmaydu. Emma u amérikigha kelgende bolsa, xitay hökümitige qarshi öktichiler yeni Uyghurlar, tibetler, xongkonglunglar, falun'gung we insan heqlirini qoghdighuchilar uninggha qarshi namayish qilip naraziliqini ipadileydu, bu muqerrer we intayin toghra bir yol. Biz mushundaq peytte awazimizni anglitishimiz kérek. Biz yene xitay hökümitigila emes baydin hökümitigimu naraziliqimizni bildürüshimiz kérek. Chünki amérika bilen xitay otturisidiki munasiwette insan heqliri mesilisi muhim orunda turushi kérek. Bashqa menpe'etler sewebidin kishilik hoquq mesilisi arqigha tashlap qoyulsa hergiz bolmaydu. Shunga men bundaq qarshiliqlarni intayin muhim dep qaraymen. ”

Yang jenli ependi yene, shi jinpingni qollighuchilar bilen yüz bergen toqunushning sewebi we bu toqunushta zorawanliq wasitisi qollan'ghuchilargha qarita amérika hökümitining tedbir qollinishi kéreklikini bildürdi.

U mundaq dédi: “Xitay hökümiti terep, bir qisim xitay oqughuchilarni mexsus teshkillep, shi jinpingni qarshi élishqa uyushturghan. Elwette ulardin bashqa yene xitay hökümitini qollighuchi bir qisim kishilermu bar. Mana bu sewebtin ikki terep otturisida toqunushlar yüz berdi. Bu toqunushta xitay kompartiyesini qollighuchilar zorawanliq wasitilirini ishqa saldi. Menche, amérika hökümiti özining qanun tertipliri arqiliq bundaq kishilerni jazalishi kérek” .

Radiyomiz Uyghur bölümi we tibet bölümining igilishiche, san firansisko shehiride-15-noyabir künliri élip bérilghan naraziliq namayishlirida, Uyghur we tibetlik namayishchilarmu xitay hökümitini qollaydighan namayishchilarning hujumigha uchrighan. Bu heqtiki xewerdin melum bolushiche, lagér shahiti tursun'ay ziyawudun ay-yultuzluq kök bayraqni kötürüp, “Shi jinping yalghanchi, shi jinping irqi qirghinchiliqni toxtat” dep towlawatqanda, shi jinpingni kütüwélishqa chiqqan bir top xitay namayishchilar tursun'ayni oriwélip, uning aldini tosuwélishqa we parakendichiliki sélishqa urun'ghanliqi seweblik, ikki terep namayishchiliri arisida toqunush yüz bergenidi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin tepsilatini anglighaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.