Adwokat maykil polak: “Bizning argéntina sotigha sunmaqchi bolghan erzimiz adaletke qarap tashlan'ghan bir qedemdur”

Muxbirimiz nur'iman
2021-12-15
Share
Adwokat maykil polak: “Bizning argéntina sotigha sunmaqchi bolghan erzimiz adaletke qarap tashlan'ghan bir qedemdur” En'gliyelik adwokat maykol polak(Michael Polak) ependi siprusning paralimniydiki famagusta sot mehkimisining sirtida taratqulargha söz qilmaqta. 2019-Yili 2-öktebir.
REUTERS

13-Dékabir küni “Washin'gton pochtisi” géziti “Olimpik tenheriket musabiqisi échiliwatqanda Uyghurlar erzini sotqa tapshurushqa teyyarliniwatidu” serlewhilik bir maqale élan qilghan. Maqalide déyilishiche, dunya Uyghur qurultiyi we Uyghur kishilik hoquq qurulushi xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan “Irqiy qirghinchiliq” jinayiti üstidin argintina sotigha “Uniwérsal bashqurush teweliki jinayi ishlar erzi” ni sunushqa teyyarlan'ghan.

En'gliyelik adwokat maykil polak ependi dunya Uyghur qurultiyi we Uyghur kishilik hoquq qurulushigha wakaliten “Uniwérsal bashqurush teweliki jinayi ishlar erzi” ni teyyarlashqa bashlighan bolup, u bu heqte “Birleshme agénitliqi” (AP) gha qilghan sözide mundaq dégen: “Bizning argéntina sotigha sunmaqchi bolghan erzimiz, adaletke qarap tashlan'ghan bir qedemdur.”

Dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ependi bu heqte radiyomizning ziyaritini qobul qilip, mundaq dédi: “‛Uyghur sot kollégiyesi‚ chiqarghan hökümdin kéyin, qolimizda toplan'ghan pakit-ispatlar bilen biz resmiy halda sot mehkimisige erz sunushni qarar qilduq. Argintina soti bundin burunmu mushuninggha oxshash délolarni sotlighan iken.”

14-Dékabir küni merkizi washin'gtondiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi bu heqte bayanatta élan qilghan. Bayanatta körsitilishiche, birinchi qedemde erzname sotqa tapshurulidiken. Bash sotchi mushu erznamige asasen bashqa teptishler bilen bu heqte délo turghuzush heqqide qarar chiqiridiken. Délo turghuzush heqqide qarar élin'ghandin kéyin, sotning teptish we tekshürüsh basquchi bashlinidiken. D u q we Uyghur kishilik hoquq qurulushi xitayning irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetliri heqqidiki delil-ispatlarni sotqa tapshuridiken. Nawada bu basquchlar ongushluq ishqa ashsa, sotchi Uyghur qirghinchiliqigha jawabkar bolghuchi asasliq shexslerni qolgha élish buyruqi chiqiridiken. Yeni bu buyruq boyiche, jawabkar shexisler argéntina tewelikige kirgen yaki ikkinchi bir döletke kelgen haman ularni sotliyalaydiken. Téximu muhimi bu bir tarixiy weqe bolup, Uyghurlargha qarshi zulumning tunji qétim xelq'araliq resmiy bir sot teripidin sotlinishi bolup qalidiken.

Maykil polak ependi bu heqte radiyomizning ziyaritini qobul qilip mundaq dédi: “Biz argntina sotigha erz qilishni qarar qilduq, chünki argintina soti hoquq da'irisi eng keng bolghan erkin halettiki unwérsal sotlarning biri. Xelq'araliq qanun teweliki boyiche, argintina soti urush jinayetliri, qiyin-qistaq, qirghinchiliq yaki insaniyetke qarshi jinayetlerge oxshash qilmishlar dunyaning qeyeride yüz bergen bolushidin qet'iynezer, sot échish imtiyazigha ige. Yéqinda argintina özining mushu unwérsal imtiyazini ishlitip, özliri musteqil bir shekilde xelq'araliq sot achti. Uyghurlarning irqi qirghinchliq we insaniyetke qarshi jinayetning qurbani boluwatqanliqi heqqidiki delil-ispatlar barghansiri toluqlanmaqta. Biz ishinimizki, biz bu ispatlarni argintina sotigha sunsaq, ular uyghun bir shekilde bu erzni sotqa élip chiqidu.”

Uyghur aptonum rayonluq hökümetning bayanatchisi shü güyshyang “Uyghur sot kollégiyesi” ning hökümige her qétimqidekla inkas qayturup, mundaq dégen: “Biz atalmish ‛shinjang mesilisi‚ namida héchkimning shinjangning ishlirigha we junggoning ichkiy ishlirigha arilishishqa yol qoymaymiz.”

Maykil polak ependi axirida yene mundaq dégen: “Uyghur rayonida Uyghurlargha, Uyghurlarghila emes, belki bashqa türkiy milletlergimu yürgüzülüwatqan insaniyetke qarshi jinayetlerni tekshürüsh, mushu irqiy qirghinchiliqni toxtitishki muhim bir qedem. Lékin döletler bu jinayetlerni toxtitish üchün téximu köp küch chiqirishi kérek. Ikkinchi dunya urushidin kéyin pütün dunyagha ‛qayta tekrarlanmaydu‚ dep bérilgen wede bügünki künde yene qayta tekrarliniwatidu. Bu jinayetlerge qarshi her qaysi döletlerning qayturghan inkasi küchlük bolmaywatidu. ‛Uyghur sot kollégiyesi‚ toplighan polattek delil-ispatlar hökümetlerning emeliy heriketke ötüshi üchün bésim bolidu. Yiqinda yene birleshken döletler teshkilati kishilik hoquq ali kingéshi Uyghur rayonidiki kishilik hoquq depsendichilikliri pash qilin'ghan mexsus doklatni élan qilidu. Xitayning Uyghurlargha qarita yürgüzüwatqan jinayetlirini toxtitish üchün élip biriliwatqan mushuninggha oxshash heriketler qar pomzikige oxshash barghanséri chongiyip adaletke qarap ilgirileydu. Biz mushundaq jeryanlar arqiliq Uyghur rayonidiki jinayetlerning yene dawamlishining aldini élishni ümd qilimiz.”

Dolqun eysa ependi axirida muhajirettiki barliq Uyghurlarning bu sot üchün kéreklik bolghan delil-ispatlar we matéyallarni teminleshke tayyar turushini telep qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet