Хәлқара кәчүрүм тәшкилати австиралийәниң тасманийә шитатида уйғурлар тоғрисида паалийәт өткүзди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2020-02-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Австралийәниң тасманийә штатида өткүзүлгән уйғурлар һәққидики йиғинлардин көрүнүш. 2020-Йили 25-феврал. Тасманийә, австралийә.
Австралийәниң тасманийә штатида өткүзүлгән уйғурлар һәққидики йиғинлардин көрүнүш. 2020-Йили 25-феврал. Тасманийә, австралийә.
RFA/Arslan

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати австиралийә шөбисиниң уюштуруши билән австиралийәниң тасманийә шитатида 14-февралдин 29-февралиғичә уйғурлар тоғрисда икки һәптилик лекисийә бериш, фото сүрәтләр көргәзмиси ечиш паалийити орунлаштурған.

Бу паалийәтләргә австралийә шәрқий түркистан җәмийитиниң рәиси нурмуһәммәд меҗит түркистани тәклип билән қатнишип уйғурлар тоғрисида докилат бәргән. 

Нурмуһәммәд меҗит түркистаниниң билдүрүшичә, у тасманийә шитатидики университет вә аммивий сорунларда җәмий 5 қетим лексийә сөзлигән, йүзлигән хәлқ аммисиға уйғур мәсилисни аңлатқан. У йәнә үч қетим радийо зияритини қобул қилған вә йәрлик мәтбуатларда уйғурларниң вәзийити тоғрилиқ мәлумат бәргән. 

Нурмуһәммәд әпәнди йәнә тасманийә шитатидики шитатлиқ парламент әзалири, федерал парламент әзалири, йешиллар партийәсиниң парламент әзаси розалина вудфорд ханим, тасманийә шитатлиқ парламент әзаси роберт валинтин, хәлқара кәчүрүм тәшкилати тасманийә шөбисиниң директори грег лукман қатарлиқлар билән айрим-айрим учришип, уйғурлар мәсилисиниң австралийә һөкүмитидә күнтәртипкә келишини вә австралийәдә яшаватқан уйғурлар дуч келиватқан мәсилиләрни оттуриға қойған. Шуниң билән биргә йәнә австралийә һөкүмитидин уйғур мусапирлириниң австралийәгә йәрлишишини қанунлаштуруш арқилиқ уйғурларға әмәлий ярдәм биришини тәләп қилған.

25-Феврал сәйшәнбә күни хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң уюштуруши билән тасманийә универистетида мәхсус уйғурлар тоғрисида йиғин уюштурулған болуп, бу йиғинға австиралийә шәрқий түркистан җәмийитиниң рәиси нурмуһәммәд түркистани әпәнди тәклип билән қатнишип, уйғурлар тоғрисида доклат бәргән. 

Родний диллон тасманийә шитатида аман қалған бир йәрлик аялниң пәйнәвриси болуп һазир тасманийәдики аборҗинларниң вәкили икән. Бу паалийәттә уйғурларниң кәчмишлирини аңлиған родний өз миллитигә кәлгән қабаһәтлик реяллиқниң бүгүнки күндә уйғурлар үстигә келиватқанлиқидин ечинғанлиқини билдүргән. У уйғурларға һессидашлиқ қилиш билән хитайларниң барлиқ қирғинчилиқ сиясәтлирини ләнәтләйдиғанлиқини билдүрди.

Тасманийә шитатидики аборҗин вәкили родний диллон әпәнди уйғурлар тоғрисидики доклатни аңлиғандин кейин, пикир баян қилип, өтмүштә аборҗинларниң бешиға кәлгән трагедийәләрниң бүгүнки күндә уйғурларниң бешиға келиватқанлиқидин ечинғанлиқини вә хитайниң уйғурларни йоқ қилиш сиястини қаттиқ әйибләйдиғанлиқини билдүргән. 

Зияритимизни қобул қилған хәлқара кәчүрүм тәшкилати австиралийә шөбисиниң хадими зәйнәб кларк ханим мундақ деди: «хәлқара кәчүрүм тәшкилати нурмуһәммәд меҗит түркистаниниң тасманийә сәпиридин ғорурлиниду. Униң уйғур миллтиниң бешиға кәлгән инсан тәсәввуридин һалқиған мусибәтләрни биз билән ортақлашқанлиқидин мәмнунлуқ һес қилдуқ. Бу йәрдә орунлаштурулған барлиқ паалийәтләр биз ойлиғандинму яхши нәтиҗиләрни бәрмәктә, паалийәткә қатнашқанларниң тәсиратлириму интайин тәсирлик болмақта. Һәрким ялғуз дәрс елипла қалмастин, бәлки кәскин ирадигә кәлмәктә вә қолидин келишичә уйғурлар ярдәм қоллирини сунмақта. Нурмуһәммәдниң түркийәдики муһтаҗ аилиләр үчүн тәшвиқ қиливатқан ярдәм түригә ианә қилишмақта.»

Зәйнәб кларк ханим йәнә мундақ деди: «һәқиқәтәнму шәрқий түркистанда йүз бериватқан бастурушлар бәк еғир икән, илгири йәһудий миллитиниң бешиға кәлгән ирқий қирғинчилиқ бүгүнки күндә уйғурларниң бешиға келиветипту. Хитайлар йүргүзиватқан қирғинчилиқ, қийин-қистақ, басқунчилиқ, инсан әзалирини оғрилаш, кичик балиларни ғайип қиливетисвһ, аилиләрни вәйран қиливетиш дегәндәк бу ишларниң һәммиси инсанийәткә қилинған һақарәт. Бундақ вәһшийликләр чоқум тохтитилиши, инсанпәрвәрлик тиҗарәттин үстин орунға қоюлуши вә хитай һакимийити җавабкарлиққа тартилиши керәк.» 

Нурмуһәммәд әпәндиниң билдүрүшичә, тасманийә шитатиниң шималий қисимдики лонсастин шәһридә 27-феврал күни уйғурлар тоғрисида йиғин уюштурулған болуп, бу йиғин хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң тасманийә шитатида уюштурған ахириқи қетимлиқ лексийә бериш йиғини һесаблинидикән. 

Нурмуһәммәд әпәндиниң билдүрүшичә, у һәрқайси йиғилишларда федерал парламентқа австралийә һөкүмитиниң хитайға бесим ишилитип уйғурларға игә чиқишини тәләп қилидиған имзалиқ мураҗиәтнамигә имза топлиған. У йәнә хитай бесимидин қечип түркийәгә йәрләшкән тул аял вә йетимләргә имканийәтниң баричә ианә топлиған. Тасманийә мусулманлар җәмийити 5 миң доллар ианә қилған. 

Игилинишичә, нурмуһәммәд 8-марттин 15-мартқичә түркийәгә берип, австралийә хәлқара ярдәм җәмийити билән ортақлишип, «уйғур йетимлиригә игә чиқиш» иш пиланини бойичә истанбулдики уйғур уйғур йетим балилар вә тул аялларға ярдәм бериш ишини башлайдикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт