Xelq'ara kechürüm teshkilati awstiraliyening tasmaniye shitatida Uyghurlar toghrisida pa'aliyet ötküzdi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2020-02-27
Élxet
Pikir
Share
Print
Awstraliyening tasmaniye shtatida ötküzülgen Uyghurlar heqqidiki yighinlardin körünüsh. 2020-Yili 25-féwral. Tasmaniye, awstraliye.
Awstraliyening tasmaniye shtatida ötküzülgen Uyghurlar heqqidiki yighinlardin körünüsh. 2020-Yili 25-féwral. Tasmaniye, awstraliye.
RFA/Arslan

Xelq'ara kechürüm teshkilati awstiraliye shöbisining uyushturushi bilen awstiraliyening tasmaniye shitatida 14-féwraldin 29-féwralighiche Uyghurlar toghrisda ikki heptilik lékisiye bérish, foto süretler körgezmisi échish pa'aliyiti orunlashturghan.

Bu pa'aliyetlerge awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi nurmuhemmed méjit türkistani teklip bilen qatniship Uyghurlar toghrisida dokilat bergen. 

Nurmuhemmed méjit türkistanining bildürüshiche, u tasmaniye shitatidiki uniwérsitét we ammiwiy sorunlarda jem'iy 5 qétim léksiye sözligen, yüzligen xelq ammisigha Uyghur mesilisni anglatqan. U yene üch qétim radiyo ziyaritini qobul qilghan we yerlik metbu'atlarda Uyghurlarning weziyiti toghriliq melumat bergen. 

Nurmuhemmed ependi yene tasmaniye shitatidiki shitatliq parlamént ezaliri, fédéral parlamént ezaliri, yéshillar partiyesining parlamént ezasi rozalina wudford xanim, tasmaniye shitatliq parlamént ezasi robért walintin, xelq'ara kechürüm teshkilati tasmaniye shöbisining diréktori grég lukman qatarliqlar bilen ayrim-ayrim uchriship, Uyghurlar mesilisining awstraliye hökümitide küntertipke kélishini we awstraliyede yashawatqan Uyghurlar duch kéliwatqan mesililerni otturigha qoyghan. Shuning bilen birge yene awstraliye hökümitidin Uyghur musapirlirining awstraliyege yerlishishini qanunlashturush arqiliq Uyghurlargha emeliy yardem birishini telep qilghan.

25-Féwral seyshenbe küni xelq'ara kechürüm teshkilatining uyushturushi bilen tasmaniye uniwéristétida mexsus Uyghurlar toghrisida yighin uyushturulghan bolup, bu yighin'gha awstiraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi nurmuhemmed türkistani ependi teklip bilen qatniship, Uyghurlar toghrisida doklat bergen. 

Rodniy dillon tasmaniye shitatida aman qalghan bir yerlik ayalning peynewrisi bolup hazir tasmaniyediki aborjinlarning wekili iken. Bu pa'aliyette Uyghurlarning kechmishlirini anglighan rodniy öz millitige kelgen qabahetlik réyalliqning bügünki künde Uyghurlar üstige kéliwatqanliqidin échin'ghanliqini bildürgen. U Uyghurlargha héssidashliq qilish bilen xitaylarning barliq qirghinchiliq siyasetlirini lenetleydighanliqini bildürdi.

Tasmaniye shitatidiki aborjin wekili rodniy dillon ependi Uyghurlar toghrisidiki doklatni anglighandin kéyin, pikir bayan qilip, ötmüshte aborjinlarning béshigha kelgen tragédiyelerning bügünki künde Uyghurlarning béshigha kéliwatqanliqidin échin'ghanliqini we xitayning Uyghurlarni yoq qilish siyastini qattiq eyibleydighanliqini bildürgen. 

Ziyaritimizni qobul qilghan xelq'ara kechürüm teshkilati awstiraliye shöbisining xadimi zeyneb klark xanim mundaq dédi: "Xelq'ara kechürüm teshkilati nurmuhemmed méjit türkistanining tasmaniye sepiridin ghorurlinidu. Uning Uyghur milltining béshigha kelgen insan tesewwuridin halqighan musibetlerni biz bilen ortaqlashqanliqidin memnunluq hés qilduq. Bu yerde orunlashturulghan barliq pa'aliyetler biz oylighandinmu yaxshi netijilerni bermekte, pa'aliyetke qatnashqanlarning tesiratlirimu intayin tesirlik bolmaqta. Herkim yalghuz ders élipla qalmastin, belki keskin iradige kelmekte we qolidin kélishiche Uyghurlar yardem qollirini sunmaqta. Nurmuhemmedning türkiyediki muhtaj a'ililer üchün teshwiq qiliwatqan yardem türige i'ane qilishmaqta."

Zeyneb klark xanim yene mundaq dédi: "Heqiqetenmu sherqiy türkistanda yüz bériwatqan basturushlar bek éghir iken, ilgiri yehudiy millitining béshigha kelgen irqiy qirghinchiliq bügünki künde Uyghurlarning béshigha kéliwétiptu. Xitaylar yürgüziwatqan qirghinchiliq, qiyin-qistaq, basqunchiliq, insan ezalirini oghrilash, kichik balilarni ghayip qiliwétiswh, a'ililerni weyran qiliwétish dégendek bu ishlarning hemmisi insaniyetke qilin'ghan haqaret. Bundaq wehshiylikler choqum toxtitilishi, insanperwerlik tijarettin üstin orun'gha qoyulushi we xitay hakimiyiti jawabkarliqqa tartilishi kérek." 

Nurmuhemmed ependining bildürüshiche, tasmaniye shitatining shimaliy qisimdiki lonsastin shehride 27-féwral küni Uyghurlar toghrisida yighin uyushturulghan bolup, bu yighin xelq'ara kechürüm teshkilatining tasmaniye shitatida uyushturghan axiriqi qétimliq léksiye bérish yighini hésablinidiken. 

Nurmuhemmed ependining bildürüshiche, u herqaysi yighilishlarda fédéral parlaméntqa awstraliye hökümitining xitaygha bésim ishilitip Uyghurlargha ige chiqishini telep qilidighan imzaliq muraji'etnamige imza toplighan. U yene xitay bésimidin qéchip türkiyege yerleshken tul ayal we yétimlerge imkaniyetning bariche i'ane toplighan. Tasmaniye musulmanlar jem'iyiti 5 ming dollar i'ane qilghan. 

Igilinishiche, nurmuhemmed 8-marttin 15-martqiche türkiyege bérip, awstraliye xelq'ara yardem jem'iyiti bilen ortaqliship, "Uyghur yétimlirige ige chiqish" ish pilanini boyiche istanbuldiki Uyghur Uyghur yétim balilar we tul ayallargha yardem bérish ishini bashlaydiken.

Toluq bet