Бала чүшүрүш оператсийәсигә қарши турған ата 8 йиллиқ кесилип түрмидә җан үзгән

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2022-03-11
Share
Америка һөкүмити хитай әлчиханисиниң уйғур аяллири һәққидики тивиттер учурини қаттиқ әйиблиди Хитай әлчиханиси уйғур аяллирини туғмас қилғанлиқини етирап қилғанлиқи мунасивити билән ишләнгән картон.
REUTERS

Муһаҗирәттики керийәликләрдин бириниң инкас қилишичә, керийәниң ләңгәр йезисидики абдурешит обул исимлик бир деһқан, 2012-йили юрти керийәдин көчүп кетиш йоли билән һамилидар аялини бала чүшүрүш оператсийәсидин сақлап қалған. У кейинчә юртиға қайтип келип пиланлиқ туғут җәриманисини төлигән болсиму, 2017-йилиға кәлгәндә, униң балисини қутқузуп қелиши диний радикаллиқниң ипадиси дәп қарилип түрмигә ташланған. У түрмидә җаза муддитини өтәватқан мәзгилдә һаятидин айрилған. Мухбиримизниң телефон зиярәтлири давамида бу учурниң тоғрилиқ дәлилләнди.

Керийәлик бир муһаҗирниң инкас қилишичә, керийәниң ләңгәр йеза сайбағ кәнтидә олтурушлуқ абдурешит обул, 2012-йили яз айлирида, һамилидар аялини елип керийәдин көчүп кәткән. У аяли йәңгип балиси бир яшқа кәлгәндә юртиға қайтип кәлгән. Бу чағда йеза сақчилири абдурешит обулни тутқун қилип бир һәптичә солап қойған вә аталмиш сиясий тәрбийә бәргәндин кейин қоюп бәргән вә пиландин артуқ туғулған бала үчүн йезилиқ һөкүмәт униңға 20 миң йүән җәриманә қойған. Керийәлик муһаҗирниң әскәртишичә, гәрчә абдурешит обул җазасини тартип болған вә җәриманини төләп болған болсиму, 2017-йилиға кәлгәндә, бурун бир һәптә тутуп турулғанлиқи үчүн сабиқ тутқунлар қатарида лагерға елип кетилгән. У лагерда икки йилчә ятқандин кейин, униң 5 йил илгири һамилидар аялини пиланлиқ туғут оператсийәси қилдурмаслиқи диний аңниң, йәни диний әсәбийликниң тәсири дәп қаралған, униң аилиси бойичә бир мәһәл мөкүнүп яшиши, һөкүмәт билән қаршилишиш вә җәмийәт тәртипини бузуш дәп қаралған һәм 8 йиллиқ кесиветилгән.

Биз бу әһвални ениқлаш үчүн керийәдики алақидар идарә-органларға телефон қилдуқ.

Керийәлик муһаҗирниң инкасида қәйт қилинишичә, 2012-йилларда пиланлиқ туғут сияситидә уштумтут бир кәскинлишиш долқуни йүз бәргән вә биртүркүм пиландин сирт туғулған балилар үчүн аилиләргә еғир җәриманә қоюлған болса, һамилидар аялларға қарита бала чүшүрүш оператсийәси елип берилған.

Бизниң шу йиллардики ениқлашлиримиз давамидиму, керийәниң ариш йезисида бир мәһәллидинла 4 һамилидар аялниң балисиниң чүшүриветилгәнлики, буниң ичидә 9 айлиқ бовақниңму барлиқи ашкариланғаниди. Шу чағда йәнә бирқисим аһалиләргә 15-20 миң йүәндин җәриманә қоюлғанлиқиму дәлилләнгәниди.

Керийәлик муһаҗирниң дейишичә, абдурешит обул керийә түрмисигә елип кетилип бир йилдин кейин, униң җәсити аилисигә тапшурулған вә җәсәт сақчиларниң назарити астида йәрликигә қоюветилгән.

Телефонимизни қобул қилған керийәниң ләңгәр йеза сайбағ кәнт сақчиси кәнтидин йеқинда түрмидә өлгәнләрдин кимләр барлиқини сориғинимизда, у әң аввал абдурешит обулниң исмини тилға алди. У йәнә абдурешит обул һәққидики юқириқи барлиқ учурларниң тоғрилиқини дәлиллиди.

Мәлум болушичә, уйғур районида пиланлиқ туғут сияситиниң иҗра қилиниши бәзидә бошаш, бәзидә уштумтут шиддәтлиниш тәриқисидә давам қилған. Шиддәтниң дәриҗиси бәзидә бейҗиңниң шуар-чақириқлириға мунасивәтлик болған болса, бәзидә йәрлик әмәлдарларниң хуй-пәйли вә актипчанлиқи биләнму мунасивәтлик болған.

Уйғур паалийәтчилириниң пәрәз қилишичә, уйғур районида йеқинқи йилларда пиландин сирт дәп қаралған нәччә онмиңлиған һамилә чүшүрүветилгәндин башқа, йәнә нәччә миңлиған һамилә төләнгән җәриманә вә яки абдурешит обулниңкигә охшаш тәдбирләр билән аман қалған. Бу қутқузувелинған балиларниң ата-анилириниң һәммисиниң дегүдәк, нөвәттә түрмә вә лагерларда икәнлики мәлум, әмма, улардин қанчисиниң қийин-қистақтин яки шараит қийинчилиқидин җан үзгәнлики һазирчә мәлум әмәс.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт