Дунядики 100 дин артуқ муһим шәхс җаза лагерлириға қарши чақириққа имза қойди (2)

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-10-07
Share
rayinxart-butikofer-reinhard-butikofer.jpg «Дуня уйғурлар үчүн» намлиқ имза топлаш сәпәрвәрлик паалийитини башлиған явропа йешиллар партийәсиниң явропа парламентидики сөзчиси, германийәлик сиясийон райинхарт бүтикофер(Reinhard Bütikofer) әпәнди йиғинда сөзлимәктә. 2020-Йили 14-январ, фирансийә.
c-span.org

Явропа иттипақини мәркәз қилған һалда дунядики 100 дин артуқ муһим шәхсләр хитайниң җаза лагерлирини тақаш сәпәрвәрлики паалийитигә имза қойди.

Явропа йешиллар партийәсиниң явропа парламентидики сөзчиси, германийәлик сиясийон райинхарт бүтикофер тәрипидин 1-өктәбир башлитилған «дуня уйғурлар үчүн» намлиқ имза топлаш сәпәрвәрлик паалийитигә явропа иттипақини мәркәз қилған һалда дуняниң һәрқайси әллиридики 100 дин артуқ муһим шәхсләр имза қойған иди.

Мәзкур сәпәрвәрлик паалийитиниң «йиллардин буян дуня инсанийәткә қарши җинайәткә шаһит болуп кәлди» намлиқ баянатида хитайниң инсанийәткә қарши җинайәтлири қаттиқ әйиблинип, җаза лагерлирини тақаш үчүн пүтүн дуняниң орнидин дәс туруши тәшәббус қилинған һәмдә уйғурларни бастурушта мәсулийити болған хитай әмәлдарлириға қарита ембарго сияситини йолға қоюш тәкитләнгән иди. Баянатта йәнә хитай билән тиҗарий һәмкарлиқта болуватқан ғәрб ширкәтлиригә қарита чарә көрүшму тәләп қилинған.

Баянатта мундақ дейилиду: «найкитин зарағичә, униклодин опелғичә болған дөләт һалқиған 83 ширкәтниң уйғурларниң мәҗбурий әмгикидин мәнпәәткә еришиватқанлиқи мәлум болди. Биз уйғурларниң мәҗбурий әмгикидин нәпкә еришиватқан бу ширкәтләрниң хитай билән болған һәмкарлиқини дәрһал тохтитишини тәләп қилимиз. Биз йәнә өзимиз сайлап чиққан рәһбәрлиримизниң мумкин қәдәр қисқа муддәт ичидә тиздин қанун мақуллап бу хил шерикликни қанунсиз һәм мумкинсиз һалға кәлтүрүшини тәләп қилимиз.»

Баянатта б д т ниң уйғурлар вә җаза лагерлири мәсилисигә җиддий арилишиши тәләп қилинған. Бу һәқтә баянатта мундақ дейилиду: «биз б д т қатарлиқ хәлқаралиқ тәшкилатларниң шинҗаңдики җинайәтләрни тәкшүридиған бир комиссиюн тәшкилләп, қандақла қилип болмисун, һәтта хитайға җаза тәһдити селип болсиму, лагерларға киришни қолға кәлтүрүшини тәләп қилимиз. Шинҗаңниң тақалған дәрвазисини җиддий ечиш интайин муһим.»

«Дуня уйғурлар үчүн» намлиқ бу имза топлаш паалийитигә имза қойғучиларниң бири фирансийәдики «явропа уйғур институти» ниң рәиси дилнур ханимдур. У бу һәқтә тохталғанда, бу паалийәтниң хитайниң җаза лагерлирини тақиши үчүн түрткилик рол ойнишини үмид қилидиғанлиқини билдүрди.

«Йиллардин буян дуня инсанийәткә қарши җинайәткә шаһит болуп кәлди» намлиқ баянатта муһаҗирәттики уйғурларға игә чиқиш вә әркин дунядики инсанларниң хитайниң җаза лагерлиридики милйонлиған уйғурларниң авази болуши тәшәббус қилинған иди. Баянатта бу хусуста мундақ баян қилиниду: «биз һәммимиз өз дөлитимиздин дозақтин қутулуп чиққан уйғурларни қобул қилиш, уларни қоллаш, уларниң ғәйрәтлиригә ярдәмдә болуш, уларниң мәдәнийитини сақлап қелиш, уларни азаб-оқубәттин халас қилиш үчүн уйғурларға аит айрим бир сиясәт бәлгилишини тәләп қилишимиз, өзимизниң уйғурлар тәрәптә туридиғанлиқиға вәдә беришимиз һәмдә шинҗаңдики милйонлиған авазсизларниң авази болушимиз лазим.»

Баянатниң ахирида мундақ ибариләргә орун берилгән: «уйғурлар үчүн һәрикәт қилиш бу дунядики кимликимизгә тәбир беришимизниң бир усулидур. Ким болғанлиқимиз вә дуняда ким болмақчи болғанлиқимизниң тәбиридур. Биз адаләтсизлик вә мустәбитликниң омумлишишиға йол қоямдуқ яки өзимизниң инсанийлиқи вә әркинликидин ибарәт тәбиий байлиқлирини қоғдаш йолида тәдбир издәмдуқ? тәдбир қолланмақчи болсақ, бу дәл пүтүн аләмни кәң көләмдә сәпәрвәр қилидиған вақиттур.»

Баянат мундақ чақириқ билән ахирлишиду: «бүгүн бешимизни көтүрүп инсанпәрвәрлик принсиплири бойичә тәләплиримиз үчүн қәтий рәвиштә һәрикәт қилидиған күндур. Бүгүн бир хәлқниң яшаш һәққи үчүн күрәш қилидиған күндур.»

Германийәниң карлсрухи шәһиридә яшайдиған уйғур зиялийси әнвәр әһмәт әпәнди бу һәқтә тохталғанда, явропа парламентидин башланған бу имза топлаш паалийитиниң хитайниң ирқий қирғинчилиқлирини чәкләш йолида бесилған йәни бир иҗабий қәдәм икәнликини илгири сүрди.

«Дуня уйғурлар үчүн» намлиқ бу имза топлаш сәпәрвәрлик паалийитигә германийә, фирансийә башлиқ явропа иттипақиға әза 27 дөләттин вә дуняниң һәрқайси әллиридин 100 дин артуқ парламент әзалири, шәһәр башлиқлири, депломатлар, пәйласоплар, җәмийәтшунаслар, иқтисадшунаслар, сиясәтчиләр, сәнәткарлар һәм кишилик һоқуқ актиплири аваз қошқан иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт