Барин қәтлиаминиң 31-йили мунасивити билән истанбулда ахбарат елан қилиш йиғини вә рәсим көргәзмиси ечилди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2021-04-06
Share
Барин қәтлиаминиң 31-йили мунасивити билән истанбулда ахбарат елан қилиш йиғини вә рәсим көргәзмиси ечилди Барин қәһриманлири.
Photo: RFA

5-Апрел барин қәтлиаминиң 31-йили мунасивити билән истанбулдики хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң уюштурушида истанбул әюп султан мәйданида ахбарат елан қилиш йиғини вә мәдәнийәт көргәзмиси ечилди.

Ахбарат елан қилиш йиғиниға истанбулдики, шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити, шәрқий түркистан өлималар бирлики, шәрқий түркистан вәхпи, уйғур академийәси қатарлиқ 15 кә йеқин уйғур тәшкилатлириниң мәсуллири вә вәкиллири қатнашти.

Ахбарат елан қилиш йиғиниға йәнә ройтерис хәвәр агентлиқи вә түркийәниң анадолийә агентлиқиниң мухбирлириму қатнишип ахбарат елан қилиш йиғини вә рәсим көргәзмиси һәққидә учурларни игилиди.

Ахбарат елан қилиш йиғинида хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан сөз қилип, буниңдин 31 йил илгири йәни 1990-йили рамзан ейида хитай әскәрлириниң қәшқәргә йеқин ақту наһийәсиниң барин йезисида чоң бир қәтлиам елип барғанлиқини тәкитлиди.

Ахбарат елан қилиш йиғинида сөз қилған һидайәтулла оғузхан бу йиғинниң мәқсити тоғрисида тохтилип мундақ деди: "шәрқий түркистан асаритиниң хатимә берилиши үчүн хитай ишғалийитигә қарши елип берилған азадлиқ вә мустәқиллиқ күришини хатириләш вә ирқий қирғинчилиққа қарши туруш үчүн бу йәргә җәм болдуқ".

Һидайәтулла оғузхан хитайниң уйғурлар үстидин елип бериватқан қирғинчилиқ сиясәтлирини тәнқид қилип мундақ деди: "шәрқий түркистан 1949-йилида хитайниң ишғал астида қалғандин кейин, хитайлаштуруш, нопус қурулмиси, миллий мәдәнийәт, өрп-адәтлири, диний етиқади вә әркинлики қатарлиқ барлиқ қиммәт қарашлиримизни йоқитиш үчүн системилиқ бир шәкилдә бастуруш елип бериватиду. Көп қетим қирғинчилиқ мәқситидә чоң қәтлиамлар йүз бәрди. Һазир хатирилиниватқан барин қәтлиами, ғулҗа қәтлиами, үрүмчи қәтлиами вә илишқу қәтлиамиға охшаш йеқинқи йерим әсирдин буян шәрқий түркистанда йүз бәргән вә қаршилиқ күрәшләргә күч қошқан бу қәтлиамларни хатириләш күнлири кәлгүси әвладлиримизниң вә бизниң бу дәваниң алға илгирилиши үчүн муһим әһмийәткә игә. Биз йүз бәргән қәтлиамларни хатириләш арқилиқ бу мәшәлни әвладлиримизға варис қилип қилип қалдуримиз. Шәрқий түркистан 21-әсирдә инсанийәт көрүп бақмиған ирқий, җисманий вә мәдәнийәт қирғинчилиқларға учрап келиватиду".

Йиғинда йәнә түркийәниң сабиқ парламент әзаси профессор җәлал әрбай, шәрқий түркистан өлималар бирлики рәис вәкили мәхмутҗан муһәммәд дамоллам қатарлиқ сөз қилип, барин қәтлиами тоғрисида тохталди вә шеһитларни әсләйдиғанлиқини ипадиләшти.

Биз, йиғинда сөз қилған шәрқий түркистан кишилик һоқуқни көзитиш җәмийитиниң баш катипи нуридин избасар билән сөһбәт елип бардуқ, нуридин избасар әпәнди, бу қетимқи ахбарат елан қилиш йиғинида, хитайниң шәрқий түркистанни ишғал қиливалғандин буян кишилик һоқуқ дәпсәндичилик елип бериватқанлиқини, болупму йеқинқи йиллардин буян хитайниң чекидин ешип уйғурлар үстидин ирқий қирғинчилиқ елип бериватқанлиқини вә дуня җамаитиниң бу қирғинчилиқни тохтитиш үчүн қәдәм бесиши керәкликини тәкитлигән.

Биз йәнә бу паалийәткә қатнашқан уйғур академийәсиниң идарә һәйәт әзаси доктор шәвкәт насирниң пикир – қарашлирини алдуқ. Доктор шәвкәт насир әпәнди 5-апрел барин вәқәси тоғрисида тохтилип: "барин инқилаби аддий бир исян яки хәлқниң топилиңи болмастин бәлки, хитай таҗавузчилириниң уйғурлар үстидин узун йиллардин буян елип бериватқан екиспалатсийәсигә қарши елип берилған наразилиқ қораллиқ қозғилиңи", деди.

5-Апрел барин қәтлиаминиң 31-йиллиқи мунасивити билән хитайниң истанбулдики консулханиси алдидиму уйғурлар ахбарат елан қилиш йиғини өткүзди. Охшаш вақитта йәнә әнқәрә, коня, кастамано, қәһриманмараш қатарлиқ төт шәһәрдә униңдин башқа йәнә истанбулниң әсәнләр қатарлиқ төт районда рәсим вә мәдәнийәт көргәзмиси ечилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт