Хитай өзини ақлаш үчүн “б д т 16-нөвәтлик аз санлиқлар мунбири” дә бир нәпәр уйғур аялни сәһнигә чиқарған

Берндин ихтиярий мухбиримиз һәбибулла изчи тәйярлиди
2023.12.01
xitay-bdt-soz Б д т йиғинида хитайни ақлап гуваһлиқ бәргән аял сөзләватиду. 2023-Йили 1-декабир, җәнвә
RFA/Hebibulla

Бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң җәнвәдики баш шитабида “16-нөвәтлик б д т аз санлиқлар мунбири” ечиливатқан болуп, бу мунбәрдә уйғур тәшкилат вәкиллири вә чәт әллик дипломатлар билән хитай вәкиллири оттурисида кәскин муназириләр болуп өткән.

Хитай вәкиллири бүгүнки йиғинда уйғур тәшкилатлири вәкиллири билән бир қисим ғәрб дипломатлириниң күчлүк бесимиға тақабил туруш үчүн, өзлири тәрбийәләп елип кәлгән бир нәпәр уйғур аялни сәһнигә чиқарған. Нәқ мәйдандики видийо көрүнүшидин қариғанда, хитай сәһнигә елип чиққан бу уйғур аял “хитай антропологийә (инсаншунаслиқ) вә етнографийә җәмийити” ниң тәтқиқатчиси имиш.

“16-нөвәтлик б д т аз санлиқлар мунбири” дә хитай вәкиллири сөзләватиду, 2023-йили 1-декабир, җәнвә
“16-нөвәтлик б д т аз санлиқлар мунбири” дә хитай вәкиллири сөзләватиду, 2023-йили 1-декабир, җәнвә
RFA/Hebibulla

Бүгүн йәни 1-декабир күни чүштин бурунқи йиғинда хитай вәкиллири сөз елип, 2017-йилидин бери уйғур райониға 20 миңға йеқин техник хадим әвәтип, 20 милйонға йеқин кишини “кәспий техника маһарити билән тәрбийәлигәнлики”; шундақла “уйғурларни намратлиқтин қутулдурғанлиқи” һәққидә лап урған, шундақла бу сан-сепирлар билән хитайниң уйғур районидики бастуруш сияситини ақлашқа урунған.

Дуня уйғур қурултийи хәлқара мунасивәтләр директори зумрәтай  әркин 12-нөвәтлик б д т аз санлиқлар мунбиридә сөзләватиду. 2023-Йили 1-декабир, җәнвә
Дуня уйғур қурултийи хәлқара мунасивәтләр директори зумрәтай әркин 12-нөвәтлик б д т аз санлиқлар мунбиридә сөзләватиду. 2023-Йили 1-декабир, җәнвә
RFA/Hebibulla

Дуня уйғур қурултийи хәлқара мунасивәтләр комитетиниң директори зумрәтай әркин ханим арқидинла сөзгә чиқип, хитайниң ялған сөзләватқанлиқини, 2014-йилдин башлап хитай һөкүмитиниң шәрқий түркистанда йолға қойған аталмиш “террорлуққа қарши туруш” намида уйғур вә башқа түркий хәлқләргә қарита қирғинчилиқ елип бериватқанлиқини оттуриға қойған. У сөзидә хитай һөкүмитиниң уйғур тили вә мәдәнийитини йоқитишқа, уйғурларниң дини етиқадини вәйран қилишқа, җүмлидин уйғур районидики мәсчит, қәбристанлиқ вә диний ибадәт сорунлирини чеқип түзливетишкә урунуп кәлгәнликини; уйғурларниң тарихтин буян яратқан ғәйрий-маддий мәдәнийәт мираслирини ғайиб қиливетишкә, әнәниви миллий турмуш усулини системилиқ йоқитишқа күчәп кәлгәнликини; милйонлиған уйғурни җаза лагерлирида яки завут-фабрикиларда мәҗбурий әмгәккә селиватқанлиқини тәкитлигән.

Йиғиндин кейин зияритимизни қобул қилған зумрәтай ханим, хитай вәкиллириниң чүштин бурунқи йиғинда дуч кәлгән күчлүк бесимларға тақабил туруш үчүн, чүштин кейинки йиғинда бир нәпәр уйғур аялни сәһнигә елип чиқип, униң еғизи арқилиқ хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқан зораванлиқлирини ақлашқа урунғанлиқини тәкитләп өтти.

Бүгүнки бу йиғинда хитай вәкиллириниң арқидинла италийәниң б д т дики вәкили сөз елип, хитайниң түрлүк ялғанлириға рәддийә бәргән. Италийә вәкили сөзидә, хитайниң италийәгә бәргән вәдилириниң бириниму орундимиғанлиқини; хитай б д т кишилик һоқуқ әһдинамисигә хилаплиқ қилғанлиқи үчүн, италийәниң “бир бәлбағ бир йол” пиланидин 2019-йилила чекинип чиққанлиқини; хитай һөкүмитиниң еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлириниң һелиһәм давам қилип келиватқанлиқини оттуриға қойған.

Бу йиғинда йәнә тибәт вә ички моңғул тәшкилатлириниң вәкиллириму қатнашқан болуп, уларму хитайниң җинайи пакитлирини оттуриға қоюп, б д т дин җиддий тәдбир қоллинишни тәләп қилған.  

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.