Түркийәдики уйғурлар түрк хәлқини бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисини байқот қилишқа чақириқ қилди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2022-01-24
Share
Түркийәдики уйғурлар түрк хәлқини бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисини байқот қилишқа чақириқ қилди 2022-Йиллиқ бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисигә қарши истанбулда өткүзүлгән намайиштин көрүнүшләр. 2022-Йили 23-январ, түркийә.
RFA/Arslan

23-январ йәкшәнбә күни хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики билән шәрқий түркистан тәнтәрбийә вә тәрәққият җәмийитиниң бирликтә уюштуруши билән истанбулдики бакиркөй олимпик хизмәт бинаси алдиға йүзләрчә уйғур җамаити җәм болди. Улар бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқсиға қарши наразилиқ намайиши вә ахбарат елан қилиш паалийити елип барди.

Намайишчилар, хитайниң уйғурларға ирқий қирғинчилиқ йүргүзиватқанлиқини шоар товлап паш қилди вә түрк хәлқини 2-айниң 4-күни бейҗиңда өткүзүлүш алдида турған қишлиқ олимпик мусабиқсини байқот қилишқа чақириқ қилди.

Намайишчилар қоллирида ай-юлтузлуқ көк байрақларни көтүргән һалда: “хитай җаза лагерлирини тақисун!”, “түркийә қериндашлириға игә чиқсун!” “бейҗиң олимипикини байқот қилайли!” дегәндәк шоарлар товлиди.

2022-Йиллиқ бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисигә қарши истанбулда өткүзүлгән намайиштин көрүнүшләр. 2022-Йили 23-январ, түркийә.

Намайиш җәриянида, хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликигә вакаләтән баянат елан қилған шәрқий түркистан тәнтәрбийә вә тәрәққият җәмийитиниң рәиси таһир көкбайрақ, хитайниң шәрқий түркистанда ирқий қирғинчилиқ елип бериватқанлиқини тәкитләп, мундақ деди: “хитай 1949-йили шәрқий түркистанни ишғал қиливалғандин буян районда ассимилатсийә сиясити йүргүзиватиду вә ирқий қирғинчилиқ елип бериватиду. Хитайниң бу қилмишлири хәлқарада мәлум нисбәттә қаршилиққа учриди. Бу һәқтә америка вә явропа әллиридин тәркип тапқан 43 дөләт б д т да хитайни әйблиди.”

Таһир көкбайрақ хитайниң бу сияситиниң алдини тосуш үчүн 2022-йиллиқ бейҗиң қиш олимпик мусабиқисини байқут қилишни тәкитилди. У мундақ деди: “кишилик һоқуқ вә тинчлиққа охшаш дунявий қиммәт қарашларниң симовлий болған олимпик мусабиқилириниң, кишилик һоқуқни пүтүнләй дәпсәндә қиливатқан, ирқий қирғинчилиқ йүргүзиватқан хитайда өткүзүлиши олимипикниң асасий принсиплириға хилаптур. Америка, әнгилийә, канада, австиралийә, японийә қатарлиқ дөләтләр, хитай һакимийитиниң шәрқий түркситанда йүргүзиватқан ирқий қирғинчилиқ җинайитигә қарши бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисини дипломатик байқут қилишни елан қилиши, вәзийәтниң қанчилик җиддий икәнликини көрситип бериду. Бирақ мусулман дөләтләр хитай һакимийитиниң шәрқий түркситанда йүргүзиватқан ирқий қирғинчилиқ җинайитигә қарита сүкүттә туруши, биз шәрқий түркситан тәшкилатилирини вә хәлқ аммисини ечиндуриду вә чоңқур қайғуға салиду.”

2022-Йиллиқ бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисигә қарши истанбулда өткүзүлгән намайиштин көрүнүшләр. 2022-Йили 23-январ, түркийә.

Таһир көкбайрақ, хитайниң шәрқий түркистанда йүргүзиватқан ирқий қирғинчилиқини тохтитиш үчүн б д т вә дуня җамаәтини һәрикәткә өтүшкә чақириқ қилип, мундақ деди: “биз хәлқара шәрқий түркистан тәшкилатлири бирлики вә пүтүн әза тәшкилатлар намидин, бу қетимлиқ олимпик мусабиқисиниң залим хитайниң пайтәхти бейҗиңда өткүзүлишидин әндишә вә қайғулиниватқанлиқимизни ипадиләймиз. Шу сәвәбтин дунядики виҗдан бар тәнтәрбийәчиләрни, түркийә қатарлиқ пүткүл ислам әллирини бу қетимлиқ бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисини байқут қилишқа чақриқ қилимиз. Униңдин башқа йәнә б д т, явропа иттипақи, ислам һәмкарлиқ тәшкилати, түрк дөләтлири бирлики тәшкилати қатарлиқ хәлқаралиқ тәшкилат вә органларни хитайниң шәрқий түркистанда йүргүзиватқан ирқий қирғинчилиқ җинайитини тохтитиш үчүн дәрһал һәрикәткә өтүшкә чақиримиз.”

Намайишқа қатнашқан “ийи” партийәси истанбул шөбисиниң түрк дуняси мәсули куршат җәйлан әпәнди сөз қилип, уйғурларни һәр заман қоллайдиғанлиқини тәкитлиди.

У мундақ деди: “биз бүгүнкидәк наһайити қаттиқ соғуқ болуп қар йеғиватқан вә бала-чақилиримиз, аилимиз билән өткүзүш керәк болған дәм елиш күнимиздә, бу йәргә җәм болдуқ. Чүнки бала-чақилирини, аилә әзалирини, ата-анилирини йиллардин буян көрәлмәйватқан вә һәтта авазиниму аңлиялмайватқан, улар тоғрисида һеч қандақ мәлуматқа еришәлмәйватқан шәрқий түркситанлиқ қериндашлиримизниң авази болуш үчүн бу йәргә җәм болдуқ. Һәммимиз билимизки, дәрт-әләм вә зулумниң дини, тили, миллити юқтур, шуниң үчүн әзиз түрк миллитиниң вә түркийә хәлқиниң шәрқий түркистанда йүз бериватқан зулумға қарита һесдашлиқ қилишини, көңүл бөлүшини үмид қилимиз, биз буниң үчүн күч чиқириватимиз.”

Куршат җәйлан әпәнди сөзидә йәнә түркийә җумһурийитиниң шәрқий түркистандики зулумни “ирқий қирғинчилиқ” дәп етирап қилиши үчүн күч чиқиридиғанлиқини билдүрүп, мундақ деди: “биз шәрқий түркистандики пүтүн зулум вә наһәқчиликкә һәр даим қарши туримиз. Хитайниң олимипик мусабиқсиға қарши елан қилинған байқут қарарлар бир башлиништур. Байқут қарари алған башқа дөләтләргә түркийә җумһурийтиниңму қошулушини, шуниң билән биллә шәрқий түркистанда йүргүзиливатқан зулумниң ‛ирқий қирғинчилиқ‚ икәнликини башқа чоң дөләтләр етирап қилғанға охшаш, түркийә җумһурийитиниңму ‛ирқий қирғинчилиқ‚ дәп етирап қилиши үчүн, күч чиқиридиғанлиқимизға силәрниң һузуриңларда вәдә беримиз!”

Таһир көкбайрақ, бу намайишни уюштуруштики асасий мәқситиниң 2022-йиллиқ қишлиқ олимпик мусабиқсиниң хитайда өткүзүлүшигә қарши туруш, пүтүн дуня җамаити вә тәнһәрикәтчиләрни бейҗиңда өткүзүлидиған олимпик мусабиқисиға қатнашмаслиққа, түрк вә мусулман дөләтләрниңму башқа явропа дөләтлиригә охшаш хитайға дипломатик байқут елан қилишқа чақриқ қилиш икәнликини билдүрди.

TRT “сипор”, йәни түркийә дөләтлик радио-телевизийә идариси тәнтәрбийә қанилиниң 7-январдики хәвиридә билдүрүшичә, хитайниң пайтәхти бейҗиңда 4-февралдин 20-февралғичә давам қилидиған 2022-йиллиқ бейҗиң қишлиқ олимпик тәнтәрбийә мусабисиға, қар тейилиш түридә 6 нәпәр, муз тейилиш түридә 1 нәпәр түрк тәнһәрикәтчиниң қатнишидиғанлиқи мәлум. Әмма түркийә һөкүмити тәрипидин алий дәриҗилик рәһбәрләрниң бейҗиң қишлиқ олимпик мусабиқисиға қатнишидиған яки қатнашмайдиғанлиқи тоғрилиқ һеч қандақ учур берилмигән. Түркийә һөкүмити бу һәқтә һазирғичә баянат елан қилмиди вә ипадә билдүрмиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт