“Yawropa ittipaqining tedbir qollinidighan waqti keldimu?” namliq yighinda Uyghurlar mesilisi mexsus muzakire qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2021-12-09
Share
“Yawropa ittipaqining tedbir qollinidighan waqti keldimu?” namliq yighinda Uyghurlar mesilisi mexsus muzakire qilindi 8-Dékabir yawropa démokratiye fondi jem'iyiti bilen amérikaning yawropa ittipaqidiki elchixanisining birlikte uyushturushi bilen “Xitaydiki mejburiy emgek: yawropa ittipaqining tedbir qollinidighan waqti keldimu?” namliq tor muhakime yighini ötküzüldi.
Social Media

8-Dékabir yawropa démokratiye fondi jem'iyiti bilen amérikaning yawropa ittipaqidiki elchixanisining birlikte uyushturushi bilen “Xitaydiki mejburiy emgek: yawropa ittipaqining tedbir qollinidighan waqti keldimu?” namliq tor muhakime yighini ötküzüldi. Yighin'gha “Yawropa xelq partiyesi” ning yawropa parlaméntidiki ezasi miryam lekisman, “Xongkongni közitish” teshkilatining aliy siyasiy meslihetchisi sam godman, “Uyghur herikiti” teshkilatining re'isi roshen abbas xanim we bashqa bir qisim siyasiy aktiplar, mutexessisler qatnashqan idi.

Yighinda nuqtiliq halda “Uyghur mejburiy emgiki” we yawropa ittipaqining buninggha qarita qollinidighan tedbiri muzakire témisi bolghan idi. Gerche yawropa ittipaqi bu yil 3-ayda tüzüp chiqqan yéngi “Teminlesh zenjiri qanuni” ni parlaméntning testiqidin ötküzgen bolsimu, yawropa ittipaqigha eza döletlerning bu qanunni pütkül yawropa miqyasida emeliy tedbiq qilishi téxi ishqa ashmighan idi. Mezkur “Teminlesh zenjiri qanuni” da Uyghur mejburiy emgikige chétishliq tawarlarning yawropa bazarlirigha kirishini cheklesh we teminlesh zenjiride Uyghur mejburiy emgiki bilen chétishliqi bolghan yawropa shirketlirini jazalash otturigha qoyulghan. Bu qétimqi yighinda mana mushu Uyghur mejburiy emgikige chétishliq chong shirketlerni “Teminlesh zenjiri qanuni” gha bina'en pütün yawropada cheklesh mesilisi asasiy muzakire témisigha aylan'ghan. Shuning bilen birge, yawropa ittipaqining öz qimmet qarishini qoghdash we xitayning “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” gha yawropa ittipaqi ortaq gewdisi süpitide emeliy jaza tedbiri qollinishni ishqa ashurushmu bir muzakire nuqtisi bolghan idi.

Yighinda sözge teklip qilin'ghan “Uyghur herikiti” teshkilatining re'isi roshen abbas xanim sözide, bundin 75 yilgiri yehudiylarning mejburiy emgikidin nepke érishken wolkiswagén, BMW, Zimens qatarliq dangliq xelq'araliq shirketlerning hazir Uyghur mejburiy emgikidin nepke érishishni dawamlashturiwatqanliqidek “Mejburiy emgek mesilisi” ni otturigha qoyupla qalmay, yene sherqiy türkistandiki jaza lagérliri we bu lagérlarda dawam qiliwatqan xitayning insan qélipidin chiqqan wehshiy zulumlirinimu etrapliq anglatqan.

Roshen abbas xanim sözide keskin qilip mundaq dégen: “Men we milyonlighan Uyghurlar bügün duch kéliwatqan ré'alliq shuki: xelqimiz jaza lagiri, jeset köydürüsh séxliri, mejburiy tughut cheklesh hem bala chüshürüsh, döletning orunlashturushi astida xitaylar bilen mejburiy toy qilish qatarliq éghir apetlerge yoluqiwatqan, basturushlargha duch kélip ölüwatqan we qiriliwatqan bir chaghda, xelq'ara jem'iyet bu échinarliq paji'elerge binezer halda Uyghur mejburiy emgikidin menpi'et izdeshni dawamlashturmaqta. Eger xelq'ara jem'iyet bularni ‛normal‚ dep qarisa hemde aldinqi hepte ispatlan'ghandek, irqiy qirghinchiliqning biwaste jawabkari bolghan xitay hökümiti bilen bolghan iqtisadiy hemkarliqlirini yenila dawamlashtursa, soda bilen insaniy axlaq otturisida toqunush kélip chiqamdu-yoq? gherb qimmet qarishining yüzige dagh sürtilemdu-yoq? eger undaq bolmisa, xitayning bu jinayetlirige shérik boliwatqan minglighan shirketler, hökümetler özlirini qandaq aqliyalaydu?”

Roshen abbas xanim sözide yene shularni tilgha alghan: “Bügün amérika hökümiti Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanunigha imza qoyiwatidu. Yawropa ittipaqimu oxshash qanunlarni maqullap, bügünki zaman qul emgikige xatime bérishi pewquladde zörür. Gherb démokratik döletlirining Uyghurlarni nezerde tutqan bu xil qanun-belgilimiliri Uyghurlarning hayat-mamatliqi bilen zich munasiwetlik. Uyghurlar duch kéliwatqan irqiy qirghinchiliq we qul emgiki Uyghur wetinini dozaqqa aylanduriwatqan mushu deqiqilerde, biz xelq'ara jem'iyettin yéterlik derijidiki qarshi inkaslargha érishelmeywatqanliqimizgha shahid boliwatimiz. Yawropa ittipaqi Uyghur mejburiy emgikige chétishliq tawarlarning yawrupa tupraqlirigha kirishini pütünley chekleshni xitay zulumigha qarshi turushning birinchi qedimi qilishi lazim”.

Bügün londunda chaqirilghan “Uyghur sot kollégiyesi” ning “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” toghrisidiki höküm élan qilish yighinigha qatnishiwatqan rushen abbas xanim bu munasiwet bilen ziyaritimizni qobul qilghanda: “Men her qétimqi nutuqlirimda tilgha alghinimdek, bu yighindimu gherb qimmet qarishini hayat mizani qilghan kishilerning wijdanigha, exlaqigha so'al qoydum” dégenlerni tilgha aldi. U yene bügün “Uyghur sot kollégiyesi” xitayning Uyghurlar üstidin yürgüziwatqan basturush siyasetlirini “Irqiy qirghinchiliq” we “Insaniyetke qarshi jinayet” dep chiqarghan hökümining xitaygha qarita keskin tedbir qollinalmaywatqan yawropa döletliri üchün bir qoralgha, bir büyük desmiyge aylinishini ümid qilidighanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet