Берлинда явропа иттипақи билән хитайниң юқири дәриҗиликләр йиғини өткүзүлүватқанда хитайға қарши намайиш өткүзүлгән

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-09-15
Share
Angela-Merkel-Charles-Michel-Ursula-von-der-Leyen.jpg Германийә баш министири ангела меркел(Angela Merkel) хитай рәиси ши җинпиң билән мәвһум учришиштин кейин, явропа кеңишиниң рәиси чарлиз мишел(Charles Michel) вә явропа комисиюниниң рәиси урсула вон дер лейен(Ursula von der Leyen) билән синлиқ ахбарат елан қилиш йиғинида. 2020-Йили 14-сентәбир, германийә.
AP

Явропа иттипақи билән хитайниң юқири дәриҗиликләр йиғини мәзгилидә берлиндики баш министир бинаси алдида намайиш өткүзүлди.

Явропа иттипақи билән хитайниң мәбләғ селиш келишимини музакирә қилиш алий дәриҗиликләр йиғини әслидә 2020-йили 9-айниң 14-күни германийәниң лайипсик шәһиридә өткүзүлүш қарар қилинған болуп, хитайдин таралған корона вабаси сәвәблик бу йиғин 14-сентәбир син көрүнүши арқилиқ өткүзүлгән. Йиғинға хитай рәиси ши җинпиң билән явропа иттипақиниң рәисликини өтәватқан германийә баш министири анҗила мәркил, явропа кеңишиниң рәиси чарлес мичел, явропа комисиюниниң рәиси урсула вон дер лайин қатарлиқлар қатнашқан.

Германийә ахбарат васитилириниң учурлириға қариғанда, икки тәрәпниң бу қетимқи йиғини коруна вирусиниң хитайдин тарқилиши, уйғур диярида елип бериливатқан һәддидин зиядә еғир бастуруш сиясити, хоңкоң һәм тибәт мәсилиси қатарлиқ сәвәбләр түпәйли хитайниң образи явропада зор дәриҗидә сунған бир мәзгилгә тоғра кәлгән.

Икки тәрәпниң тор сөһбити өткүзүлүватқан шу дәқиқиләрдә берлиндики баш министир бинаси алдида хитай һакимийитиниң зиянкәшликигә учраватқан уйғурлар, тибәтләр, хоңкоңлуқлар, тәйвәнликләр вә кишилик һоқуқ органлириниң бирқисим хадимлири бирләшмә намайиш өткүзүп хитайға болған наразилиқлирини баян қилған вә явропа иттипақи рәһбәрлиридин хитайниң инсанийәткә қарши җинайәтлиригә қарита конкрет җаза тәдбирлири қоллинишни тәләп қилған.

Дуня уйғур қурултийи берлин ишханисиниң мудири, қурултай яшлар комитетиниң рәиси ғәюр қурбан әпәндиму бу қетимқи намайишқа иштирак қилған болуп, у намайишниң көлими зор болмисиму, әмма тәсириниң күчлүк болғанлиқини тилға алди. У сөзидә явропа иттипақи билән хитайниң алий дәриҗиликләр йиғини җәрянида уйғурлар мәсилисиниң оттуриға қоюлғанлиқидин мәмнун болғанлиқини әскәртти.

Дәрвәқә, бу қетимқи явропа иттипақи билән хитайниң алий дәриҗиликләр йиғинида уйғурлар мәсилиси тилға елинған. Германийәдә нәшрдин чиқидиған мәшһур сиясий журналлардин «әйнәк» журнилиниң 14-сентәбир елан қилған «явропа иттипақи мустәқил көзәткүчиләрниң шинҗаңға киришини тәләп қилди» намлиқ обзорида баян қилинишичә, бу йиғин һәр икки тәрәп көзлигәндәк у қәдәр нәтиҗилик бир йиғин болмиған. Йиғинда явропа кеңишиниң рәиси чарлес мичел кишилик һоқуқ мәсилисини тәкрар-тәкрар тилға елип, явропа иттипақи «мустәқил бир көзәткүчиләр әтритиниң шинҗаң уйғур аптоном райониға вәзийәтни көзитиш үчүн киришигә йол қоюлушини тәләп қилиду,» дегән. У сөзидә йәнә «биз хитайдики аз санлиқ милләтләрниң тәқдиридин җиддий әндишә қилмақтимиз,» дегән һәмдә «биз узунғичә қарап туралмаймиз, бу мәсилиләр чоқум һәл қилиниши лазим,» дегәнләрни тилға алған.

Нөвәттә явропа иттипақиниң рәисликини өтәватқан германийә баш министири анҗила мәркил икки тәрәп сөһбитидин кейинки ахбарат елан қилиш йиғинида, ши җинпиңниң өзини шинҗаңға зиярәткә тәклип қилғанлиқини әскәртип өтүп: «әмма сиз у йәрдә бир нәрсиниң өзгәргәнликини көрүшиңиз лазим,» дегән. Бу арқилиқ уйғурлар вәзийитидә һечқандақ бир иҗабий өзгиришниң йүз бәрмигәнликини илгири сүргән.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә тохталғанда, явропа иттипақи рәһбәрлириниң йиғинда уйғурлар мәсилисини күнтәртипкә қойғанлиқидин мәмнун болғанлиқини баян қилди. У сөзидә уйғурлар мәсилисини һәл қилиш үчүн явропа иттипақи рәһбәрлириниң бундақ позитсийәсиниңла купайә қилмайдиғанлиқини, чоқум әмәлий бир һәрикәт қоллиниши лазимлиқини тәкитлиди.

14-Сентәбир күни д у қ ахбарат елан қилип, явропа иттипақи билән хитайниң бу қетимқи алий дәриҗиликләр йиғинида «уйғурлар үстидин елип бериливатқан ирқий қирғинчилиқни ахирлаштурушни вә хитайниң мәсулийитини сүрүштүрүшни тәләп қилған» иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.