"Ishlepchiqirish-qurulush armiyesi" ning atalmish "Muqimliqni qoghdash" roli

Muxbirimiz méhriban
2021-04-20
Share
bingtuan-qurulghan-60-yilliq.jpg Uyghur élidiki xitayning shinjang ishlepchiqirish qurulush bingtu'enining qurulghanliqining 60 yilliqini tebriklesh yighinidin körünüsh. 2014-Yili 7-öktebir, ürümchi.
xjbt.gov.cn

Xitayning 1954-yili Uyghur diyarida qurghan atalmish "Ishlepchiqirish-qurulush armiyesi" adette "Musteqil kénezlik", "Dölet ichidiki dölet" dégendek namlar bilen süpetlinidu. Mezkur organning asasi 1949-yili xitay génirali wang jinning bashchiliqida Uyghur diyarigha bésip kirgen xitay xelq azatliq armiyesining 2-we 6-diwiziyeliri, shundaqla Uyghur diyaridiki gomindang armiyesining xitay kommunistlirigha el bolghan qalduq qisimliridin teshkil tapqan.

1954-Yili "Boz yer özleshtürüp, ishlepchiqirish-qurulush élip bérish we özini-özi teminlesh" dégen chirayliq namlarda qurulghan bu organ, xitay hökümiti teripidin "Merkiziy hökümet we shinjang Uyghur aptonom rayonining bashqurushida bolidu؛ ölke derijilik memuri hoquqqa ige؛ iqtisadiy we ijtima'iy tereqqiyati dölet teripidin ayrim pilanlinidu؛ asasliq wezipisi Uyghur aptonum rayonining muqim tereqqiyatini qoghdash" dep belgilen'gen idi.

Chet ellerdiki Uyghur pa'aliyetchiliridin norwégiyediki "Uyghur edliye arxip ambiri" ning mes'uli bextiyar ömer ependi ziyaritimizni qobul qildi. U bu organnning memuriy bashqurush tüzülmisi we xitayning Uyghur diyarini idare qilishta oynighan roli heqqide öz qarashlirini anglarmenler bilen ortaqlashti.

Bextiyar ömer ependi ilgiri Uyghur diyaridiki mezgilide adwokat bolup ishligenliki üchün özining "Ishlepchiqirish-qurulush armiyesining sot-edliye, türme qatarliq qanun tarmaqlirini yaxshi bilidighanliqini, bu organning Uyghur diyarini idare qilish we atalmish "Muqimliqni saqlash wezipisi" bilen yéqindin tonush ikenlikini bildürdi.

Xitay hökümiti özi élan qilghan höjjetlerdin ashkarilinishiche, bingtu'enning partiye we baj ishlirini Uyghur aptonom rayoni bashquridiken. Emma uning memuriyet, edliye, iqtisad, maliye qatarliq sahelirini xitay merkiziy hökümiti biwaste bashquridiken. Ishlepchiqirish-qurulush bingtu'enining öz aldigha her bir déwiziyeni asas qilghan, idare-organ, mektep, qanun-edliye, türme, emgek bilen özgertish meydani, quralliq saqchi qisim qatarliq qurulmisi mewjut bolup, xitay merkizi hökümiti 2017-yili yene bingtu'en qanun tarmaqlirining pütünley öz aldigha musteqil höküm qilish hoquqigha ige ikenliki heqqide mexsus höjjet élan qilghan.

Bextiyar ömer ependi bu heqte toxtilip, emeliyette bingtu'enning deslep qurulghan mezgilidin bashlapla her bir déwiziyeside, hetta polklirigha qeder öz aldigha saqchi, quralliq saqchi, sot, türme, emgek bilen özgertish meydani qatarliq qanun organlirigha ige ikenlikini tekitlidi.

Bextiyar ependi yene atalmish "Ishlepchiqirish-qurulush armiyesi" ning asasiy wezipisi heqqide toxtilip, unming heqiqetenmu xitay merkizi hökümiti tekitligendek "Asasliq wezipisi muqimliqni qoghdash", yeni Uyghurlarning xitay hökümitige bolghan herqandaq naraziliqi we qarshiliq herketlirini basturush ikenlikini bildürdi. U Uyghur diyarida yüz bergen 1990-yildiki "Barin inqilabi", 1997-yili yüz bergen "Ghulja 5-féwral weqesi" qatarliqlarni basturushta bingtu'enning oynighan rolining heqiqetenmu zor ikenlikini delil-pakitlar bilen sherhiylidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet