Хитай һөкүмити биңтуәнниң қораллиқ күчи вә сиясий ролини техиму күчәйтмәкчи болған

Мухбиримиз җәвлан
2022.08.04
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
shi-jinping-uyghur-rayonida-2.jpg Хитай дөләт рәиси ши җинпиң уйғур районида зиярәттә болди. 2022-Йили 15-июл, үрүмчи.
Xinhua

Йеқиндин бери биңтуән таратқулирида хитай рәиси ши җинпиңниң биңтуәнни көздин кәчүргәндә қилған сөзлириниң роһини өгиниш долқуни көтүрүлгән.

7-Айниң 28-күни “биңтуән гезити” “бурчимизни унтумай, шинҗаңға ярдәм бериш хизмитини пухта қәдәм билән илгири сүрәйли” дегән темида баш мақалә елан қилип, ши җинпиң биңтуәнни көздин кәчүргәндә қилған муһим сөзиниң роһини чоңқур өгиниш тәшвиқати елип барған.

Униңда көрситилишичә, ши җинпиң бу қетим уйғур райониға берип, биңтуәнни көздин кәчүргәндә мундақ дегән: “һечқандақ күч биңтуәнниң истратегийәлик ролиниң орнини басалмайду. Биңтуән ислаһатиниң тәрәққиятини тезлитип, биңтуән билән йәрликниң қошулушини илгири сүрүп, шәһәр билән йеза маслашқан йеза-қишлақ маканлирини қуруш керәк; биңтуәнниң чегра районни тинчландуруш, һәр милләт аммисини бир-биригә қошуп еритидиған печ болуштәк ролини толуқ җари қилдуруп, илғар ишләпчиқириш күчи вә илғар мәдәнийәтниң вәкили болуш иқтидарини күчәйтип, йеңи дәврдики биңтуәнниң муқимлиқни сақлап чегра районни қоғдаштәк әвзәлликини тиришип бәрпа қилиш керәк”.

Истратегийә мутәхәссиси, доктор әркин әкрәм омумий вәзийәттин қариғанда, ши җинпиңниң һәрбий истратегийәсиниң 2012-йилдин тартип шәкилләнгәнлики вә 2049-йилғичә пиланланғанлиқини оттуриға қойди.

Ши җинпиң йәнә “шинҗаң хизмитини яхши қилиш омумий вәзийәтниң тәлипи, шундақла партийә вә һөкүмәтниң чоң иши. Партийә истратегийә вә омумий вәзийәт нуқтисидин бу хизмәтниң муһимлиқини тонуп, шинҗаңға мәхсус ярдәм бериш салмиқини ашуруп, бу хизмәтни яхши орунлиши керәк” дәп көрсәтмә бәргән.

“биңтуән гезити” ниң 1-авғуст чиқарған хәвиригә қариғанда, ши җинпиң 7-айниң оттурисида биңтуән 8-девизийә шәһири шихәнзәгә берип, биңтуән қораллиқ күчлирини көздин кәчүргәндә, “авангарт қошун” қуруш тәлипини оттуриға қойған болуп, шихәнзә шәһири бу йолйоруққа асасән “җиддий вәзийәткә тақабил туридиған” тик учар айропилан әтрити қурған.

Доктор әркин әкрәм хитайниң биңтуәнниң қораллиқ күчини тәрәққий қилдуруштики мәқситиниң муқимлиқни сақлаштин башқа, һиндистан билән җәң қилишқа тәйярлиқ қилиш болуши мумкинликини билдүрди.

Ши җинпиң биңтуәндики кадир вә әскәрләргә қилған сөзидә, “йеңи дәврдики биңтуән муқимлиқни сақлап, чегра районни қоғдаштики йеңи әвзәлликини тиришип бәрпа қилиши керәк” дегән. Буниңға асасән биңтуән “илғар хәлқ әскәрлири” қошуни бәрпа қилиш үчүн биңтуән, девизийә шәһәрлири, полк-мәйданларда “хәлқ әскәрлири” хизмәт комитети вә ишханиси қурушни, һәр қайси девизийә шәһәрлири парткоминиң баш секритарини мәзкур шәһәр қораллиқ қисимниң баш секретари қилишни қарар қилған. Бу қошунниң вәзиписи “адәттики вақитта вәзипә иҗра қилиш, җиддий әһвалда дәрһал атлиниш, җәң болуп қалса җәңгә кириш” дәп бекитилгән.

Америкалиқ вәзийәт анализчиси доктор андерис кор бу һәқтә радийомизға йоллиған инкасида биңтуәнниң “хәлқ әскәрлири қошуни” бәрпа қилиш мәсилсии һәққидә тохтилип мундақ деди: “биңтуән әслидила уйғурларни бастурушқа қоюлған бир һәрбий орган. Шуңа улар йеңидин қурмақчи болған ‛хәлқ әскәрлири қошуни‚ зади қандақ нәрсә, буниси техи намәлум. Ши җинпиңниң һазир шинҗаңда һәрбий күчләрни күчәйтиши уйғур ирқий қирғинчилиқини техиму тезлитиши, әң болмиғанда биз көргән бу кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлирини техиму еғирлаштуруши мумкин”.

Йеқинда һелина кенниди тәтқиқат орни биңтуәнниң уйғур ирқий қирғинчилиқида ойниған роли һәққидә доклат елан қилған болуп, бу доклатниң апторлиридин бири лавра морфи (Laura Murphy) бу тоғрулуқ йоллиған тиветтер сөзидә мундақ дәп язған: “биңтуәнниң ениқ вәзиписи уйғур райониниң муқимлиқини ‛төмүр тоқмақ‚ билән қоғдаш”.

Бу йәрдә дейилгән төмүр тоқмақ әлвәттә биңтуәнниң қораллиқ күчи вә зораванлиқ васитилирини көрситиду.

Доктор әркин әкрәмниң билдүрүшичә, хитай һөкүмити хәлқара җәмийәтниң уйғурларға көңүл бөлүшидин әнсирәп, “сиртқи дүшмән күчләр” гә тақабил туруш үчүнму биңтуәнниң һәрбий күчини тәрәққий қилдурушқа башлиған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.