Америка хәлқара диний әркинлик әлчиси бровнбәкни зиярәт қилиш хатириси

Мухбиримиз алим сейитоф вә җәвлан
2021-07-15
Share
sam-brownback Американиң хәлқаралиқ диний әркинлик алаһидә әлчиси сам бровнбәк әпәнди әркин асия радиоси уйғур бөлүминиң зияритини қубул қилди.
RFA

Мухбир: зияритимизни қобул қилғиниңиз үчүн көп рәһмәт, бровнбәк әпәнди.

Җаваб: мәнму силәрниң бу паалийәткә қетилиғиниңлар үчүн хушал болдум.

Соал: бүгүн чүштин бурунқи йиғинда уйғурлар учраватқан ирқий қирғинчилиқ күчлүк диққәт нуқтиси болди. Сизму уйғурларниң әһвали һәққидә сөзлидиңиз. Әлвәттә, уйғур лагер шаһиди турсунай зиявдунму өзиниң қорқунчлуқ кәчмишлирини баян қилди; америка дөләт мәҗлиси әзалири, җүмлидин сабиқ америка ташқи ишлар министири майк помпейому хитайниң уйғурларға елип бериватқан ирқий қирғинчилиқи һәққидә сөзлиди. Сизниңчә, бу қетимлиқ хәлқара диний муһакимә мунбиридә ирқий қирғинчилиқ асаслиқ диққәт нуқтиси болди вә хитайға күчлүк бир сигнал берилди дейишкә боламду?

Җаваб: мәнчә, бу асаслиқ диққәт нуқтиси әмәс, әмма бу бүгүнки наһайити рошән болған бир мәсилә. Бүгүн хитайдики аз санлиқ етиқадчи хәлққә, асаслиқи уйғур мусулманлириға ирқий қирғинчилиқ йүргүзүлүватиду, дуня хитайниң бу ирқий қирғинчилиқини тохтитиши керәк. Шуңа бу мәсилә бүгүн чүштин бурун көп тилға елинди. Һалбуки, биз пүтүн дуняда йүз бериватқан диний зиянкәшликни доклат қилимиз вә бу мәсилини күчлүк оттуриға қойимиз. Әмма уйғурларниң ишида мәсилә интайин еғир болуп, балайи-апәт характерини алған. Чүнки у бүгүн, нәқ мушу вақитниң өзидә давамлишиватқан ирқий қирғинчилиқтур.

Соал: сиз алдинқи нөвәтлик вә һазирқи америка һөкүмитиниң зор тиришчанлиқ көрситип, хитай һөкүмитини ирқий қирғинчилиқни тохтитишқа чақирғанлиқи вә бесим қилғанлиқини көрдиңиз. Сизниңчә, хитай һөкүмити бәзи конкирет чариләрни қоллинип, өзиниң бу җинайитини тохтитишқа һәрикәт қиламду яки уни йәнила җиддий давамлаштурамду?

Җаваб: мәнчә бу җинайәт йәнә давамлишиду. Шундқтиму мән хитайниң бу ирқий қирғинчилиқни тохтитиши, лагерға соливалған кишиләрни қоюп берип уларниң әркин ибадәт қилишиға йол қоюши үчүн дуа қилимән. Әмма хитай ундақ қилғини йоқ. Қариғанда, хитай компартийәси көрүнмәс сақчи дөлити қуруп, бу зиянкәшликни техиму еғирлаштуридиғандәк қилиду. Сиз лагердин чиққан тәқдирдиму нәгила барсиңиз камера, бир йәргә әркин маңалмайсиз. Уларниң иҗтимаий бихәтәрлик системиси кишиләрниң өз етиқади бойичә яшишини чәкләйду. Улар (хитай компартийәси) тоғра йетәкчилик қилмиди, мән уларниң шундақ қилишини үмид қилаттим, әмма улар ундақ қилмиди.

Соал: америка ташқи ишлар министири антони блинкен алдинқи һәптә йәттә нәпәр уйғур лагер шаһити вә уйғур паалийәтчилири билән көрүшти; бу һәптә америка һөкүмити билән явропа дөләтлири һөкүмәтлири уйғурларни мәҗбурий әмгәккә селиш мәсилисидә йеңи йетәкчи лайиһәләрни оттуриға қойди. Сизниңчә, бу хитайға бесим қилип, уйғурларға елип бериливатқан ирқий қирғинчилиқ вә мәҗбурий әмгәкни тохтитиш үчүн қоллинилған тоғра тәдбирләрму?

Җаваб: мәнчә шундақ, әмма йәнә нурғун ишларни қилиш керәк. Әгәр улар ирқий қирғинчилиқни йәнә давамлаштуридиған болса, олимпек мусабиқисини өткүзидиған орунни йөткәш керәк. Ирқий қирғинчилиқ йүргүзүлүватқан йәрдә олимпек мусабиқисини өткүзгили болмайду. Мәнчә, хәлқара җәмийәтму шундақ дейиши керәк.

Рәһмәт!

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт