Дилнур рәйһан “фирансийә 24” телевизийә қанилида “хитайпәрәис мутәхәссисләр” билән йүзму-йүз муназириләшти

Ихтиярий мухбирмиз азиғ
2022.09.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
dilnur-reyhan-firansiye-24-france24-1.jpg Доктор дилнур рәйһан “фирансийә 24” қанилида журналисит алән дө шалғуңниң уйғур мәдәнийәт қирғинчилиқи тоғрисидики баянлириға рәддийә бәрмәктә. 2022-Йили 1-сентәбир.
france24.com

Б д т кишилик һоқуқ алий комиссариятиниң уйғурлар һәққидики доклати 31-авғуст күни елан қилиниши билән бирликтә дуняниң диққити йәнә бир қетим уйғур мәсилисигә мәркәзләшти.

Доклатта хитайниң инсанлиққа қарши җинайәт өткүзүватқанлиқи тәкитләнгән болуп, 1-сентәбир күни “фирансийә 24” қанилида мәзкур доклат тоғрисида бир муназирә программиси орунлаштурулған.

Муназирә программисиға явропа уйғур институтиниң мудири доктор дилнур рәйһан, асия тәтқиқат мәркизиниң башлиқи җаң фирансуа, журналисит алән дө шалғуң вә фирансийәлик хитай иқтисадшунас җаң паул чаң қатарлиқлар қатнашқан. Программида хитай компартийәсиниң сиясий тәшвиқатлирини тәкрарлиған бәзи мутәхәссисләр билән доктор дилнур рәйһан оттурисида бир мәйдан кәскин муназирә болған.

Доктор дилнур рәйһан “фирансийә 24” қанилида фирансийәлик хитай иқтисадшунас җаң паул чаң(Jean Paul Tchang) ниң уйғурларға қаратқан террорлуқ төһмәтлиригә рәддийә бәрмәктә. 2022-Йили 1-сентәбир.
Доктор дилнур рәйһан “фирансийә 24” қанилида фирансийәлик хитай иқтисадшунас җаң паул чаң(Jean Paul Tchang) ниң уйғурларға қаратқан террорлуқ төһмәтлиригә рәддийә бәрмәктә. 2022-Йили 1-сентәбир.
france24.com

Фирансийәлик хитай иқтисадшунас җаң паул чаң программида террорлуқни баһанә қилип, хитайниң уйғурларға йүргүзүватқан ирқи қирғинчилиқини япмақчи болған вә хитай сиясәтлирини йоллуқ қилип көрситишкә тиришқан. Күнмиң вогзали вәқәси вә тйәнәнмен машина партлаш вәқәси қатарлиқ паҗиәләрни тартип чиқип, хитайниң уйғур елидики сиясәтлирини ақлашқа урунған. Дилнур ханим нәқ мәйданда сөз елип, хитайниң террорлуқни баһанә қелип, уйғурларни кәң көләмдә йоқитишни нишан қиливатқанлиқини пакитлар вә санлиқ мәлуматлар билән оттуриға қойған. Дилнур ханим хитайпәрәс мутәхәсисниң баянлириға қарита мундақ дегән:

“биз уйғурларниң хитай әллиригә тапинимиз тәгмәй туруп сақчилар бизни издәп келиду. Күнмиң вогзали вә тйәнәнмен мәйдани хитай сақчилириниң қаттиқ контроллуқи астида, шундақ туруқлуқ сақчиларниң нәқ мәйданға йерим саәт кийин келиши интайин гуманлиқ.”

Фирансийәдә узун йиллардин бери яшап келиватқан паалийәтчи турғун уйғур зияритимизни қобул қелип, мәзкур муназирә программиси һәққидики пикирлирини биз билән ортақлашти.

Программиниң давамида журналист алән дө шалғуң хитайниң уйғурларға елип бериватқан сияситини ирқи қирғинчилиқ әмәс, бәлки мәдәнийәт қирғинчилиқи дәп атиған. Хитайшунас җаң фирансуа болса хитай вә фирансийә оттурисидики иқтисадий мунасивәт тоғрисида тохталған вә явропаниң хитайдин айрилишиға узун мәзгил кетидиғанлиқини оттуриға қойған.

Дилнур ханим мәзкур мутәхәссисләрниң ирқи қирғинчилиқ әһвалини көрмәскә салған вә кишилик һоқуқни нәзәрдин сақит қилған баянлириға нәқ мәйданда кәскән рәддийә билдүргән.

Фирансийәдә турушлуқ бәхтияр турсун әпәнди зияритимизни қобул қилди.

Бәхтияр әпәндим уйғурларни та һазирғичә террорлуқ билән бағлап анализ қилидиған әһвалниң давамлишиватқанлиқидин қаттиқ ғәзәпләнгәнликини, уйғурларниң қаршилиқ һәрикәтлири һәққидә азрақму чүшәнчиси болмиған тәтқиқатчиларниң уйғур мәсилиси һәққидә билҗирлишидин қаттиқ үмидсизләнгәнликини ейтти. У йәнә дилнур рәйһан ханимниң хитайни ақлиған вә җинайәтлирини йеникләштүргән мутәхәссисләргә дәл вә кәскән җаваб бәргәнликини, хитайпәрәс мутәхәссисләрниң дилнур ханимниң мәнтиқлиқ рәддийәлиригә гәп тепип берәлмәй тәмтиригәнликини, дилнурниң уйғурларниң һәқиқий әһвалини дадил аңлатқанлиқидин интайин сөйүнгәнликини ейтти.

Явропа уйғур институтиниң мудири доктор дилнур рәйһан ханим зияритимизни қобул қилип, мәзкур программида хитайниң ирқи қирғинчилиқ сиясәтлиригә чапан япқан вә ирқи қирғинчилиқниң салмиқини кичикләштүрүшкә урунған мутәхәссисләргә дәлил-испат билән қаршилиқ билдүргәнликидин өзиниң интайин мәмнун икәнликини ейтти.

Уйғурларға йүргүзүватқан қирғинчилиқ сиясити көплигән демократик дөләтләр вә кишилик һоқуқ қурулушлири тәрипидин етирап қилишқа еришмәктә. Көзәткүчиләрниң қаришичә, бу хил сиясий вәзийәттә хитайниң ғәрб ахбарат васитилиридә өзиниң сиясий тәшвиқатлирини елип бериши бурунқидәк оңайға тохтимайдикән, хитайниң қирғинчилиқ сияситини ақлимақчи болғанлар техиму күчлүк әйибләнмәктикән. Дилнур рәйһан ханим зияритимиз давамида, хитайниң фирансийәдики тәсири тоғрисида тохталди. У хитайниң тәсири вә абруйиниң барғансери хуниклишиватқанлиқини, уйғур мәсилисидә йәнила асасий “медия” ниң уйғурлар тәрәптә икәнликини ейтти.

Бу дилнур рәйһан ханимниң “фирансийә 24” қанилида иккинчи қетим хитайни яқилайдиған мутәхәссисләр билән робиро муназиригә чүшиши икән. Бундин бурун дилнур ханим хитай компартийәси қурулғанлиқиниң 100-йиллиқ мунасивити билән өткүзүлгән телевизийә муназирә программисида ирқи қирғинчилиқни ақлашни урунған хитай-фирансийә сода кабинетиниң мудири чүн йәнлигә кәскин рәддийә бәргәнлики үчүн фирансийәдә вә муһаҗирәттики уйғур җәмийитидә кәң алқишқа еришкәниди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.