Дилнур рәйһан: “франсийә сотсиялистлар партийәсиниң хитай мәһсулатлирини ишлитиши зор ‛сиясий сәтчилик‚”

Ихтиярий мухбирмиз азиғ
2022.09.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Дилнур рәйһан: “франсийә сотсиялистлар партийәсиниң хитай мәһсулатлирини ишлитиши зор ‛сиясий сәтчилик‚” Явропа уйғур институтиниң мудири дилнур рәйһан(оңдин иккичи) уйғурлар вәзийитини тонуштурмақта. 2022-Йили сентәбир, париж.
Social Media

3-Сентәбир күни франсийә пайтәхти парижда сотсялистлар партийәсиниң язлиқ қурултийи ечилған болуп, йиғинда сотсялистлар партийәсиниң омумий сиясий көз қарашлири вә тәшәббуслири муназирә қилинған. Йиғинға сосялиситлар партийисиниң юқири дәриҗилик әмәлдарлири, париж шәһәрлик һөкүмәт хадимлири, тәтқиқатчи вә мутәхәссисләр тәклип қилинған болуп, йеғинға явропа уйғур институтиға вакалитән доктор дилнур рәйһан ханим қатнашқан.

Дилнур рәйһан ханим, франсийә сотсиялистлар партийәсиниң өз тәшвиқат паалийәтлиридә хитайда ясалған вә мәҗбурий әмгәккә четилған болуши мумкин болған мәһсулатларни ишләткәнликидәк “сиясий сәтчилик” ни қаттиқ тәнқид қилған.

Йиғинда сөз қилған дилнур ханим, сотсиялистлар партийәсиниң фирансийә парламентиң уйғур ирқий қирғинчилиқини қубул қилишида муһим рол ойниғанлиқини, шундақ туруқлуқ уларниң сиясий тәшвиқат паалийәтлиридә хитай мәһсулатлирини ишлиртишиниң толиму әпсуслинарлиқ иш болғанлиқини әскәрткән.

Явропа уйғур институтиниң мудири дилнур рәйһан ханим бу мунасивәт билән зияритимизни қубул қилип, франсийә сотсялистлар партийәсиниң язлиқ қурултийида оттуриға қойған уйғур мәсилиси билән мунасивәтлик мәзмунлар һәққидә тәпсилий тохталди. У сотсялистлар партийәсигә сунған тәләпләр һәққидә тохтилип мундақ деди:

“мән уларға ирқий қирғинчилиқниң давамлишиватқанлиқини, күрәшни тохтитип қоюшқа болмайдиғанлиқини ейттим. Сотсялистлар партийәсидин бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң доклатини чиқиш қилған асаста, фирансийә һөкүмитигә бесим қилиши вә явропа дөләтлири билән бирликтә хитайни хәлқаралиқ сотқа бериши керәкликини ейттим. Униңдин башқа хуавейға қарши һәркәт қилиш вә хуавейни тамамән сиқип чиқириш керәклики һәққидә тохталдим.”

Сотсялистлар партийәси уйғур ирқий қирғинчилиқиниң франсийә парламенти тәрипидин қубул қилинишида һалқилиқ рол ойниған партийәләрниң бир болуп, сосялиситлар партийәсиниң уйғурлар һәққидики сиясәтлири фирансийәдики уйғур мәсилисиниң тәрәққияти үчүн муһим һесаблинидикән.

Явропа уйғур институтиниң әзаси, адвукат дөниз ситазбург бу һәқтә зияритимизни қубул қилип, мундақ деди: “сотсиялистлар партийәси франсийә парламентиниң уйғур ирқий қирғинчилиқини етирап қилиш тоғрисидики қарарини мақуллашта муһим рол ойниди. Партийә әзалири партийәниң бу йиллиқ қурултийида уйғур мәсилисини оттуриға қойди. Улар бу хил мәсилиләрдә сәзгүр, улар уйғур мәсилисидә һәрикәткә өтүшкә тәйяр.”

Франсийә сосялиситлар партийәсиниң париж шәһәрлик һөкүмәт вәкили жөнөвйәв гағигос зияритимизни қубул қилип мундақ деди: “сотсиялистлар партийәси һәрқайси хәлқаралиқ тәшкилатлар тәрипидин тәйярлиған тәпсилий доклатларға асасән, парламентқа қарар сунди. Фирансийә парламентниниң уйғур қирғинчилиқини етирап қилиши үчүн аваз қошти. Бу кишилик һоқуқ паалийәтчилири үчүн интайин муһим әһмийәткә игә. Әлвәттә, буниңдин кийинки мәқситимиз ирқий қирғинчилиқниң етирап қилинишини тихиму илгири сүрүш.”

Жөнөвйәв ханим зияритимиз давамида париж шәһәрлик һөкүмәтниң уйғур мәсилисидики конкирет тиришчанлиқлири үстидә тохтилип, мундақ деди: “биз париж шәһәрлик һөкүмәт тәрипидин тәминлинидиған конкирет ярдәмгә әһмийәт бериватимиз. Бизниң мәқситимиз балилар маарипи арқилиқ уйғур мәдәнийитини тәрәққий қилдуруш вә қоғдаш. Биз һазир уйғур мәдәнийәт өйигә париж шәһиридин орун тепишқа тиришиватимиз.

Биз ирқий қирғинчилиқ һәққидә давамлиқ хәлиқни мәлуматландуришимиз керәк. Униңдин башқа йәнә бирләшкән дөләтләр тәшкилати вә башқа органларниң доклатлири арқилиқ, ирқий қирғинчилиқниң етирап қилинишини илгири сүрүшимиз лазим. Шәрқий түркистан җумһурийити қурулған зор тарииий күнни хатириләш мурасими үчүн, биз уйғур институти вә дилнур рәйһан билән өткүзилидиған паалийәтләрни пиланлаватимиз.”

Һалбуки, йиқинда сотсялистлар партийәсиниң язлиқ қурултийи үчүн сетивелинған тәшвиқат боюмлириниң хитайдин әкәлдүргәнлики ашкарланған болуп, бу әһвал франсийә сосялиситлар партийәсиниң тәшәббуслириға түптин зит болған. Бу вәқә таратқуларға ашкариланғандин кейин фирансийәдә күчлүк ғулғула пәйда қилған.

Дилнур ханим сотсялистлар партийәсиниң язлиқ қурултийида қилған сөзидә, франсийә сотсялистлар партийәсиниң сиясий тәшвиқат паалийәтлиридә хитай мәһсулатлирини ишлитишини “сиясий сәтчилик” дәп атиған вә уларни тәнқид қилған. Униңдин башқа дилнур ханим йәнә сотсялистлар партийәсидики муһим сиясийонларниң бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ алий кеңишиниң уйғур мәсилиси билән мунасивәтлик докилати һәққидә иниқ ипадә билдүрмигәнликини тәнқид қилған.

Дөниз әпәнди сотсялистлар партийәсиниң хитай мәһсулатлирини ишләткинигә қарита пикрини билдүрүп, мундақ деди: “явропа уйғур институти билән сотсиялистлар партийәси оттурисидики бу мунасивәт кәлгүси паалийәтләр үчүн интайин муһим. Дилнурниң ейтқинидәк, сотсялистлар партийәси тәшвиқат вә етибардики чирикликни йеңип, мәҗбурий әмгәк билән четилидидиған мәһсулатларни ишлитишни чәклиши керәк.”

Дилнур рәйһан ханим зияритимиз давамида сосялиситлар партийәсиниң уйғур мәсилисидики позитсийиси һәққидә тәпсилий тохталди. Сосялиситлар партийәси фирансийәниң әң кона солчи сиясий партийилириниң бири. явропа уйғур институти франсийәдики һәр қайси сиясий партийәләр билән болған мунасивитини йәниму чоңқурлаштуруп, франсийә һөкүмитиниң уйғур ирқий қирғинчилиқини тонуши үчүн тиришчанлиқ көрситип кәлмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.