Өрнәк устаз ноуман әлихан: “уйғурларниң әң еғир күнләрдиму етиқадини сақлап қалалайдиғанлиқиға ишинимән”

Мухбиримиз гүлчеһрә
2015.05.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
icna-2015-amerika-islam-yighilish-5.jpg Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр
Ixtiyariy fotograf Sindra Ann
icna-2015-amerika-islam-yighilish-9.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-8.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-7.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-6.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-5.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-10.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

icna-2015-amerika-islam-yighilish-11.jpg

Америкидики мусулманларниң 40 - нөвәтлик йиғилишидин көрүнүшләр Ixtiyariy fotograf Sindra Ann

Балтимор шәһиридә өткән һәптә ахири 3 күн давамлашқан, шималий америка ислам чәмбирикиниң 40-нөвәтлик йиллиқ катта йиғилишниң әң җәлп қиларлиқ нуқтиси, пәйғәмбәр муһәммәд әләйһиссаламниң һөрмитигә беғишланған 200 мәйдандин артуқ диний лексийиләр болди. 140 Нәпәр тонулған ислам алимлири, өрнәк устаз, шәйхләрниң җанлиқ лексийәлири, очуқ муһакимиләр билән бу йиллиқ йиғилишта ислам университетлириға охшаш исламй билим алидиған бир сорун һазирланди. Қуран вә һәдис тәфсирлиридә камаләткә йәткән, торларда лексийилири кәң тарқилип ислам дунясида алқишқа еришкән, натиқ устаз ноуман әлихан(NOUMAN ALI KHAN) “муһәммәд пәйғәмбәрниң сәбри” һәққидә бәргән йитук нутқидин кейин зияритимизни қобул қилип “уйғурларниң ислам диниға етиқад қилған тарихи интайин узақ, улар тарихиниң әң еғир синақлиридиму етиқадини йүттүрмәй кәлгән, уйғурлар еғир бастурушларға дучар болуватқан болсиму, уларниң етиқадини йәнила сақлап қалалайдиғанлиқиға қәтий ишинимән” деди.

ICNA Дәп аталған, шималий амеркидики әң чоң аммиви тәшкилат һесаблинидиған шималий америка ислам чәмбирикиниң 23, 24, 25-май күнлири ечилған муһәммәт пәйғәмбәргә беғишланған йиллиқ йиғилишида америка қитәси шундақла ислам дунясиға тонулған устаз, диний алим вә шәйхләрдин имам сраҗ вахһаҗ, нәим бәг, мазен мухтар, устаз ноуман әлихан, имам омар сулайман, шәйх ясир бирҗас, имам иб вәбиб, шайих абдул насир җаңда, устаз ясмин муҗаһид, имам муһәммәд һаг магид қатарлиқлар җәмий 200 мәйдандин артуқ лексийә бәрди, лексийиләрниң тема вә мәзмун даириси интайин мол вә кәңри болуп, ислам дининиң немилики, муһәммәт пәйғәмбәрниң кимлики вә униң пәзилити һәмдә сүннәтлиридин ибарәт чоң темилардин башқа йәнә, мусулманларниң иман-етиқадини күчәйтишидә зөрүр болған, исламй аилә қандақ болуши керәк, мусулманларда пәрзәнт тәрбийиси, мусулман әр вә аялларниң хислити, мусулманлар қәрзгә өй сетивалса боламду, муслимәләр немә үчүн һеҗаблинимиз, исламни қандақ тарқитимиз, мусулманлар никаһ җүптини қандақ таллаш керәк дегәндәк темиларғичә кәң даиридә елип берилди.

Вақит қис болсиму, тәртиплик орунлаштурулған бу әһмийәтлик лексийиләрдә һәр бир мусулман өзлири қизиққан темилардики яки өзлири қайил болған устазларниң лексийиләрни таллап аңлашқа муйәссәр болди. Лексийә бәргән натиқ устилар ичидә әгәшкүчиси бир қәдәр зор салмақни игиләйдиған, дәвәтчи устаз ноуман әлиханниң күндә бир қетимлиқ лексийилиригә болса бир қанчә миңлап яшларни асас қилған мусулман әһли иштирак қилди. Устаз ноуман шималий америкидики ислами натиқ устаз у йәнә, мәхсус қуран вә әрәб тили билимлири оқутушини асас қилған баййинаһ институтиниң қурғучиси һәмдә профессори болуп, йеқинқи йилларда америкидила әмәс, ислам дунясида униң тәсир күчи күчийип бармақта.

Биз униң лексийисигә иштирак қилғандин башқа уни зиярәт қилиш пурситигә игә болдуқ, соалимизни“уйғурларни биләмсиз?” дәп башлидуқ, устаз ноуман, уйғур дегән сөзни аңлап бир тохтиғандин кейин мундақ деди:
-Әссаламуәләйкум әләйкум вә рәһмитуллаһи бәрикәту, әлвәттә билимән. Уйғур мусулманлар узақ-узақ йиллардин буянла ислам диниға етиқад қилип келиватқан хәлқ, улар йеңи мусулман болған әмәс.

-Уйғурлар вәтинидә мусулманлар хитай һөкүмитиниң қаттиқ бастурушиға дучар болмақта, улар, намаз оқиялмайду, мәсчитләргә кирәлмәйду, һиҗаб арталмайду, сақал қоялмайду балилириға ислам динини өгитәлмәйду, бундақ чәклимиләр астида уйғур мусулманлири қандақ қилип өзлириниң иман етиқадини сақлап қалалайду?

-Биләмсиз, силәр(уйғурлар) тарихтиму шундақ диний бастурушларға учриғанда, аилисидә күчиниң йетишичә исламни өгитишни тохтатмай, иман етиқадини чиң сақлап, өзиниң кимликини қутқузуп қалған, иншаалла, әң еғир күнләргә дучар болуватқан болсиму, бу синақтин өтүп кетәләйду, йәнила етиқадини чиң сақлап қалалайдиғанлиқиға ишәнчим камил.

Әлвәттә буниң үчүн узақ вә қийин җәрянларни бесип өтүшкә тоғра келиду. Әмма йәнила биз диққитимизни етилгән ишикләргә әмәс, очуқ вә ечиш мумкин болған ишикләргә қаритишимиз керәк дәп ойлаймән. Аллаһ тааллаһ мусулманларға һаман чиқиш йоли көрситип бериду. Иншаалла мениң дуалирим силәр билән биллә, мән силәрни қоллаймән.

Ноуман әпәнди йәнә келәр йили хитайға вә йәнә шәрқий түркстанға беришни пиланлаватқанлиқи һәққидиму учур бәрди:
-Иниститотимизниң икки хадими һазир хитайда, иншаалла мәнму келәр йили хитайға беришни ойлаватимән, шәрқй түркстанға берип бақмиған идим. У йәргиму бериш несип болар иншаалла. Мениң уйғур мусулманлирини қоллайдиғинимни, улар үчүн дуа қилидиғанлиқини уларға йәткүзүң.

Ноуман әлихан йүзлигән иштракчилар алдида, биз униңға совға қилған уйғур допписини бешиға кийип “мән уйғурға охшидимму?” дәп сориди вә уйғурларға чоңқур салам йоллиди вә уларни қоллайдиғанлиқини көпчилик алдида ипадилиди.

20 Миң мусулман иштирак қилған ICNA ниң бу бүйүк йиғилишниң мувәппәқийәтлик ечилиши үчүн барлиқ орунлаштуруш, башқуруш, алақә, тазилиқ, бихәтәрлик хизмәтлириниң 99% иниң һәммисини пидаийлар халис өз үстигә алди, һәтта тәклип билән лексийә бәргүчиләргә пүтүнләй халис хизмәт қилди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.