Bezi yerlik kadirlar atalmish diniy esebiylikning yene yéngi alametlirini tépip chiqqan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2017-10-31
Share
uyghur-boway-heytgah-meschit.jpg Héytgah jamesige namazgha mangghan yashan'ghan Uyghur. 2017-Yili 26-iyun, qeshqer.
AFP

Uyghur rayonidiki alaqidar da'iriler üch yilning aldida diniy esebiylikning 75 xil alamiti namliq bir belgilime chiqarghan. Bu, 2014-yilidin buyanqi qattiq zerbe dolqunida adem tutush we jazalashta qanuniy asas süpitide paydilinilghan. Melum bolushiche, bu yilgha yeni chén chüen'go dewrige kelgende, yerlik da'iriler 40% ademni yépiq terbiyelesh wezipisini orundash üchün, diniy esebiylikning burunqi 75 tin bashqa yene bir qisim yéngi alametlirini tépip chiqqan.

Qeshqer we xotendiki bir qisim kent sékrétarlirining bayan qilishiche, bu yilqi qattiq zerbe bérish dolqunida yerlik da'iriler atalmish diniy esebiylikning burunqi 75 xil alamitidin bashqa yene bir qisim yéngi alametlirinimu "Bayqighan"؛ bular namaz oqughanda chatraq kérip turush, qolini köksining üstige qoyush, ishtanni qisqa kiyish we chachni sériqqa boyash qatarliqlardur.

Közetküchilerning bayan qilishiche, xitay da'iriliri Uyghur rayonida yéqinqi yillarda yüz bergen hakimiyetke qarshi heriketlerning sewebini özi yolgha qoyghan siyasettin körmestin, belki atalmish diniy esebiyliktin izdigen. Netijide yézilarda kent sékrétar we partiye ezalirigha salam bergenliktin tartip, ushtumtut haraq tashliwétishke qeder bir qatar jem'iyet hadisilirini diniy esebiylikning alamiti qilip békitilgen.

Dunya Uyghur qurultiyi diniy ishlar komitétning mudiri turghunjan alawudun ependi bügün bu heqte pikir bayan qildi. Yuqiriqi alametlerning peqet perqliq bir adet ikenlikini ilgiri sürgen turghunjan alawudun ependi, mezkur alametlerni radikalliqqa baghlashning mentiqsiz bir ish ikenlikini tekitlidi. Turghunjan alawudun ependining qarishiche emeliyette xitayning zitigha tégiwatqini déyilgen alametler emes, belki mahiyet, yeni islam dinining adalet we zulumgha boyun egmeslik chaqiriqi. Turghunjan ependi sözining xulasiside, xitayning Uyghurlarda yildin-yilgha mustehkemlinip méngiwatqan diniy étiqadqa zerbe bérish üchün her xil bahane we seweb tépiwatqanliqini eskertti.

Bezi közetküchilerning qarishiche, xitay merkizi hökümiti Uyghur rayonidiki emeldarlirigha xitayning rayondiki hakimiyitini mustehkemlesh we ebediyleshtürüshtin ibaret birla telepni aldinqi shert qilmaqta. Shunga Uyghur rayondiki her derijilik emeldarlar, muqimliq tedbirliri mesiliside qanun, hetta insaniy ölchemdinmu chetnimekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet