Уйғурлар истималидики қуввәт дорилири һалалму?

Мухбиримиз гүлчеһрә
2016-03-11
Share
choshqa-konserwa-halal-keng.jpg "һалал йемәклик" маркиси чапланған чошқа консерваси.
Social Media

Йеқинқи йиллардин буян уйғур елидә, уйғур маркилиридин башқа чәтәлләрниң түрлүк маркилиқ йемәк - ичмәклири вә витамин түридики қуввәт дорилири, сағламлиқ буюмлириниң истимали алаһидә ашмақта, уйғурлар истималидики рәңга - рәң қуввәт дорилар вә сағламлиқ буюмлири һалалму? бу һәқтә уйғурлардин игилигән учурлиримиздин болупму витамин түрдики капсуллуқ дора вә сағламлиқ қуввәт дорилириниң һалаллиқида шүбһә барлиқи мәлум болмақта.

Мәлум болушичә, һәр хил түрдики сағламлиқ йемәклик вә дориларниң тәркибидә, асаслиқ озуқлуқ тәркиблиридин башқа кәм болса болмайдиған йәнә бир хил материял бар, у болсиму йемәклик хуручлиридин бир болған "сөңәк йелими" (骨胶гуҗяв) дин ибарәт. Гәрчә сөңәк йелиминиң йемәклик тәркибидики миқдари көп болмисиму, әмма ойнайдиған роли наһайити чоң болуп, адәттә пишшиқлап ишләш җәрянида силиқлаш,, турақлаштуруш, қетиштуруш қатарлиқ нурғун һалқиларға еһтияҗлиқ болидикән.

Игилишимчә, уйғур елидиму кишиләрниң турмуш сәвийисиниң өсүши, сағламлиқ билимлириниң юқири көтүрүлүши билән витаминға болған еһтияҗму мас қәдәмдә ашқан болуп, буниң билән һамилидар вә бала емитиватқан аяллар, өсүп йетилиш басқучидики балилар, алаһидә турмуш вә хизмәт муһитидики кишиләр, кесәлликтин сақийиватқан кишиләрниң витамин вә қуввәт дорилирини истемал қилишиму омумлишишқа башлиған.

Һалбуки, бәзи уйғурларниң инкасиға қариғанда, йемәкликләрниң һалал болушиға алаһидә әһмийәт берип кәлгән уйғурлар нөвәттә базардики қуввәт вә сағламлиқ йемәклириниң һалаллиқ өлчими бойичә ишләнгән - ишләнмигәнликидин шүбһиләнмәктә.

Әмма йәнә бәзиләр уйғурлар ишлигән яки сатқан нәрсиләр болғанлиқи үчүн "мусулман болғандикин алдимайдиғу ?!" дәпла ишинип мәһсулатларниң ишләпчиқириш җәрянлирини сүрүштә қилмайдикән.

Витамин болса организмниң нормал һаятлиқ паалийәтлирини сақлашта зөрүр булған бир түрлүк органик бирикмә. Витамин дориларниң түри наһайити көп болуп, улар бәдән сағламлиқини ашурушта интайин муһим рол ойнайду. Ундақта, уйғурлар истемалидики түрлүк витамин вә башқа сағламлиқ мәһсулатлириниң һәммисила ишәнчлик "һалал" миду?

Биз бу соални уйғур елидә сағламлиқ қуввәт дорилири вә йемәклири содисини асас қилған бир ширкәтниң директоридин сорап көрдуқ, ширкәтниң намини йошуруп қелиш шәрти билән зияритимизни қобул қилған бу ширкәтниң директори, һәтта өзлири базарға селиватқан уйғурчә марка чапланған витаминларниңму хуручлириниң пүтүнләй һалал икәнликигә ишәнч қилалмайдиғанлиқини ейтти. Униң бундақ дәп кесип ейтишидики сәвәб, уйғур елидә йешил яки һалал хам әшя қилинған капсул ясаш техникиси бар бирму завут йоқ болуп, капсуллуқ дора яки витаминларни ишләпчиқиришта йәнила хитай өлкилиридики завутларға тайинишқа мәҗбур икән.

Бу һәқтә үрүмчидики истемалчилар җәмийитидин зияритимизни қобул қилған хадимниң җаваблири, уйғурларниң витамин вә қуввәт дорилириниң һалаллиқиға болған шүбһисиниң асассиз әмәсликини йәниму дәлиллиди.

Бу хадимниң чүшәндүрүшичә, витамин яки дориларни ишләпчиқириш җәрянида ишлитилидиған турақлаштуруш вә қетиштуруш ролиға игә болған сөңәк йелимиға охшаш һәр хил хуручлар әслидики хам материялниң хоришиниң үнүмлүк алдини алалайду шундақла мәһсулат үнүмини юқири көтүрүп, ишләпчиқириш тәннәрхини төвәнлитип, җәмийәткә муәййән дәриҗидә иқтисадий үнүм яритип бериду.

Униң ейтишичә йәнә, йемәк ишләпчиқириштики бу муһим һалқини әмәлгә ашуридиған техника техи уйғур елидә болмиғачқа, хитай өлкилири вә башқа җайларда ишләпчиқирилған уйғурлар истемалидики қуввәт дорилири, гирим буюмлири яки йемәкликләрдә мусулманчә (һалал) болмиған тәркибләрниң қетилип қелишиниң алдини елишқа капаләтлик қилиш тәс. Гәрчә бу җәһәттә шүбһә болсиму, истемалчилардин башқа сүпәт тәкшүрүш органлириму мәсилигә сәл қарап кәлмәктә икән.

Илгири бир қанчә йил илгири линшяң шәһәрлик мусулманлар тәшвиқат комитети бесип тарқатқан "мусулманлар истемалдики һарам йемәкликләр" намлиқ мақалә уйғурчә тор бекәтләрдә кәң таралған иди.

Униңдиму юқириқи мәсилә үстидә алаһидә тохталған болуп, аптор мақалисидә, тйәнҗин шәһиридики мусулман нурунҗи нәччә йиллиқ җапалиқ тәкшүрүш арқилиқ еришкән пакитлириға асасән, һазирқи җәмийәттә түрлүк йемәкликләрниң һалал - һарамлиқи айрилмай турупла базарға толуп кәткәнликини қәйт қилип, мусулманлар сәмигә истемал қилишта сәл қарашқа болмайдиған биринчи чоң мәсилә, "сөңәк йелими" (骨胶гуҗяв) дәп көрсәткән.

Сөңәк йелими болса һәрхил һайванларниң сөңикидин вә терисидин пишшиқлап ишләнгән, йепишқақлиқи күчлүк болған йелим.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт