Amérikidiki musulmanlarning 40 - nöwetlik yighilishi peyghember muhemmet eleyhissalamning hayatigha béghishlandi

Muxbirimiz gülchéhre
2015-05-26
Share

Shimaliy amérika islam chembirikining 40 - nöwetlik yilliq yighilishi, paytext washin'gton'gha qoshna bolghan baltimor shehiride 23 - maydin 25 - mayghiche 3 kün dawamlashti. Shimaliy amérika qit'esidiki musulmanlarning eng büyük yighilishi bolghan bu uniwérisal pa'aliyet peyghember muhemmed eleyhissalamning hörmitige béghishlan'ghan bolup,amérika, kanada we dunyaning bashqa elliridin 20 mingdin artuq musulmanlar qatnashti.

140 Neper tonulghan islam alimliri, islam dunyasidiki örnek dewetchi sheyix, imamlar muhakimilerge, qira'et musabiqilirige qatnashti. Pa'aliyet yene bazar we bashqa köp xil mezmunlarda uniwérisal bayram sheklide ötküzüldi. Musulmanlarning bu büyük yighilishigha ishtirak qilghan bezi Uyghurlar ziyaritimizni qobul qilip, özlirining bu erkin dölettiki diniy erkinlik, musulmanlar behriman boluwatqan imtiyazlardin hayajanlan'ghanliqini we shuning bilen bir waqitta kommunist xitay hakimiyitining basturushigha uchrawatqan Uyghurlarning weziyitini, diniy qérindashlargha anglitishning muhimliqini hés qilghanliqini bildürüshti.

Amérikida texminen 6 milyondin 8 milyon'ghiche musulman yashaydu, shimaly amérika qit'esi islam chembiriki bolsa 1968 yilidin bashlap amérikidiki musulmanlar jem'iyetliri we ijtima'iy teshkilatlar otturisida alaqini kücheytip, musulmanlarning öz - ara ijtima'iy yardem we diniy ma'arip ishliri üchün köwrüklük rol oynap xizmet qilip kéliwatqan ijtima'iy teshkilatlar birliki. Yeni qisqartilip ICNA dep atilidu.

Icna Ning 2015 - yilliq musulmanlar yighilishi baltimorda qoyuq islamiy keypiyatta üch kün dawam qildi. Bu ammiwi yighilishtiki barliq pa'aliyet we 200meydandin köprek muhakimiler muhemmed peyghemberning hayatini öginish we uning islam dinini heqiqiy tonushtiki roli heqqidiki hedislerni sherhlidi, teblix, wez - nesihetlerni asas qildi. 20Ming musulman birlikte namaz oqudi wez nesihetlerge ishtirak qildi, shexs yaki dostlar, a'ililer boyiche birlikte, musulman dunyasigha tewe türlük halal yémek - ichmeklerdin ghizalandi. Pa'aliyet tertiplik, mol mezmunluq, ehmiyetlik, intayin illiq a'iliwi keypiyatta dawam qildi.

Musulmanlarning bu büyük yighilishni muweppeqiyetlik orunlashturghan ICNAning amérika qoshma shitatliridiki döletlik mes'ul emiri na'im begni ziyaret qilduq. U so'alimizgha jawab bérip mundaq dédi:

- Essalamu eleykum, men néyimbeg, Icnaning amérikidiki mes'ul prézidénti bolimen. Elhemdulilla bu 40 - nöwetlik yighilishimiz hésablinidu. 20 Mingdin artuq musulman we islam dinigha qizziqquchi qérindashlar ishtirak qildi, 140 neper islam alim, ölimalar 200 qétimdin köp mexsus léksiye derslirini berdi, bu, qérindashlargha islam öginishtiki intayin keng hem qimmetlik bir purset. 400Din artuq dukan we botkilar bolghan intayin chong bazar, yermenkiler échildi we halal yimek - ichmek, yash, qéri, balilarning éhtiyajigha layiq léksiyiler orunlashturduq, balilargha mexsus waqitliq béqish orni we oyun meydanlirinimu orunlashturduq, qérindashlarning meniwi we bashqa éhtiyaji üchün bu 3 kün jeryanida imkaniyitimizning yétishiche xizmet qilishqa tirishiwatimiz we qolimizdin kélishiche dunyaning her qaysi jayliridiki musulmanlar uchrawatqan qiyinchiliqlargha yardemde bolushqa yol izdewatimiz.

- Musulmanlar üchün bu diniy we ijtima'iy yighilishni orunlashturushta hökümet yaki bashqurush da'irilirining birer tosqunluq yaki cheklimige uchridinglarmu ?

- Bu siyasettin xali ijtima'iy ammiwi bir yighilish, bizning pa'aliyetlirimiz asasen islam jem'iyetliri we musulman ammisining qollishi bilen boliwatidu, dölettin héchqandaq iqtisadiy yardem almaymiz. Bu erkin dölette her qandaq ammiwi teshkilat, diniy teshkilatlarning öz aldigha pa'aliyet élip bérishige imkaniyetler bar, shunga héchqandaq tosqunluqqimu uchrap baqmiduq. Emeliyette bizning bu xil uchrishish pa'aliyetlirimizning muweppeqiyetlik échilishigha jaylardiki organlar qilishqa tégishlik xizmetlirini orunlap, qolayliq yaritip kelmekte.

- Né'im beg ependi, özingiz we ICNAning Uyghurlar uchrawatqan diniy we siyasiy bésimlardin xewiri barmu ?

- Elwette bar, elwette asasliqi dunya axbaratliridin melum bolghan ehwallarni közde tutiwatimen. Xitay hökümitining Uyghur musulmanlarning diniy étiqad erkinlikini cheklep kéliwatqanliqi hemmige melum, aldimizda ramizan kéliwatidu, bu waqitta xitay hökümitining Uyghur qérindashlargha qarita bundaq cheklime siyasitini téximu kücheytidighan peyti, ularning roza tutushi, namaz oqushi, hijab taqishi dégendek her jehette cheklimilerge duchar boluwatqanliqi bizde endishe qozghaydu.

- Uyghurlarghimu icna ning pa'aliyetliride özlirining derdini anglitish imkaniyiti barmu ?

- Imkanlar bar, insha'alla, amérikidiki musulmanlar elwette Uyghur musulmanlarghimu yardemde bolushni xalaydu, Uyghur qérindashlarning, Uyghur jem'iyetlirining biz bilen alaqe baghlishini, pa'aliyetlirimizde programlirimizgha qatniship Uyghurlarning derdini angshlitishini xalaymiz. Biz öz - ara yardemde bolush üchün bu yerde biz. Hetta hökümetlerge qeder Uyghur musulmanlarning uchrawatqan bésimliridin endishe qiliwatqanliqimizni anglitish imkanlirimiz bar, Uyghur musulman qérindashlirimizning pa'aliyetlirimizge qatnishishini qizghin qarshi alimiz.

Peyghember eleyhissalam mundaq deydu: “Bir ademning özi bilgen heqiqetni sözlishige, insanlarning heywisi tosalghu bolup qalmisun.”

Démek yaxshiliqqa buyrup yamanliqtin tosushning wajip emel qilip békitilishi, musulmanlarning öz qarashlirini otturigha qoyush erkinlikidin behrimen bolushining zörür ikenlikini bildüridu. Pikir erkinliki her bir musulmanning hoquqidur. Islamning bu xil medeniyetliri bu pa'aliyette mukemmel eksini tapti.

Muhakimilerge teklip qilinip wez nesihetlerge qatnashqan islam alim ölimaliri “Din dégen allah üchün, allahning kitabi üchün, allahning peyghembiri üchün, musulmanlarning imamliri, bashliqliri üchün we omumyüzlük musulmanlarning menpe'eti üchün nesihet qilishtur” dégen nuqtini asas qildi. Mushu témidiki bir léksiyini anglap chiqqan amérikidiki melum uniwérisitétta ösme késellikliri tetqiqati élip bériwatqan bir muslime qiz ziyaritimizni qobul qilip, özining bu xil yighilishqa kichikidin qatniship kéliwatqanliqini eskertip, özide eng hayajan qozghaydighini, biri ölimalarning teblighliri bolsa, yene biri hedslerde éytilghandek “Allah ta'alla pershtilerni musulmanlar yighilghan jaygha "ummetlirim némilerni qiliwatidu, némilerni déyishiwatidu " dep ewetidiken, bunche köp musulmanlar yighilghan jayda insha'alla pershtilerge orinip turuptimiz dep oylaymen we bu méni bekmu hayajan'gha salidu” dédi.

20 Ming musulman ishtirak qilghan bu büyük yighilishta Uyghur doppiliri alahide diqqitimizni tatti, washin'gton we uning etrapida yashawatqan bir qisim Uyghurlarmu amérikidiki musulmanlar topining bir qismi bolush süpiti bilen a'ililer boyiche bu murasimgha qatnishiwatqan iken. Amérikidiki muhajirettiki Uyghurlardin enwer ependi we bilal ependiler musulmanlarning bu büyük yilghilishidin alghan tesiratlirini ipade qildi.

Mezkur buyuk yilliq yighilishning tertip bilen dawam qilishigha minggha yéqin pida'iy yashlar xals xizmet qilghan bolup, amérika musulmanlirining ijtima'iy hayatida muhim kün tertipke kirgen ICNAning yilda bir ötküzidighan bu uniwérisal pa'aliyiti, maddiy we meniwi jehetlerdin pütünley musulman ammisining qollishi, yardimi we hemkarliqliri bilen barghanche téximu keng kölemlik we muweppeqiyetlik ötküzülüp dawam qilip kelmekte iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet