Roza tutushning xasiyetliri toghrisida söhbet

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2015-06-18
Élxet
Pikir
Share
Print
Diniy zat memet qarim türkiye téléwiziyiside söhbette.
Diniy zat memet qarim türkiye téléwiziyiside söhbette.
RFA/Erkin Tarim

11 Ayning sultani bolghan, insanning rohiy dunyasini muhebbet bilen sughiridighan mubarek ramizan éyi 6-ayning 18-küni, yeni peyshenbe küni bashlandi.

Mubarek ramizan éyida roza tutush islam dinidiki 5 perhizning biri bolup hésablinidu. Ilahiyetshunaslarning qarishiche, roza yalghuz islam dini peyda bolghandin kéyin emes belki islam dinidin burunmu, insanlargha alla roza tutushni buyrughan. Buningdin roza tutushning insanlar üchün qanchilik muhim ikenlikini chüshinip yetkili bolidu.

Undaqta roza tutushning xasiyiti néme? ramizan éyida némilerge diqqet qilish kérek? qandaq kishiler roza tutmisimu bolidu? kimler qandaq kishilerge iptar ziyapiti bérishi kérek? xitay hökümiti roza tutqili qoymisa buning gunahi kimge bolidu? dégen'ge oxshash so'allargha jawab tépish üchün türkiyede turushluq diniy zat memet qarim bilen söhbet élip barduq.

Memet qarim roza tutushning islam dinidiki orni néme? dégen so'alimizgha u, mundaq jawab berdi:
Roza tutushning hökümi alla te'allaningki barliq musulmanlargha perhiz qilghan nurghunlighan perhizlirining ichidin jümlidin 5 perhizning ichidiki bir perhiz hésablinidu. Yeni bu roza tutush téni saghlam bolghan muqim bolghan er-ayal herqandaq musulmanlargha perhiz bolidu. Eger buni ada qilmisa allaning aldida gunahkar bolidu. Téni saghlam bolmighan késelchan bolghan, roza tutsa ash qazini aghrip késellikler kélip chiqidighan kishilerning, muqim bolmay musapir bolghan kishilerning roza tutush perhizi saqit qilin'ghan bolidu. Bulardin bashqa pütün musulmanlargha mutleq perhiz. Roza tutush muhemmet peyghemberning ümmitigila perhiz bolup qalmastin ilgiri ötken barliq peyghemberlerning ümmetlirigimu perhiz qilin'ghan bir ibadet. Bu heqte qurani-kerimde ayetmu bar.

Memet qarim biz igiligen melumatlargha asaslan'ghanda xitay hökümiti Uyghurlarning roza tutushini cheklewatidu, bundaq shara'itta musulman Uyghurlar némilerni qilishi kérek? Uyghurlar roza tutalmisa kim gunahkar bolidu? dégen so'alimizgha u, mundaq jawab berdi:
Men yuqiridimu dep ötkendek roza tutush alla-te'alaning perhizi bolup, xudagha yéqinliq izdeydighanlarni, alla bilen yéqinlashturidighan eng muhim perhizliridin biri bolup, hem bu ramizan éyi bir ay roza tutush arqiliq musulmanlarning öz'ara qérindashliq méhrini kücheytidighan hem ularning sewrchanliq we chidamchanliqini ashuridighan ulugh peziletlik bir ay. Mushundaq bolghachqa xitayning özi sherqiy türkistan musulmanlirigha küchining yétishiche imkan qeder musulmanlarni roza tutmasliqqa mejburlap, hetta bu ulugh ayning sheripini buzush üchün ashxanilarni échishqa, yémek-ichmek tijaretlirini qilishqa mejburlawatidu. Bundaq bir shara'itta Uyghur musulmanlar roza tutmisimu bolidu dégen hökümni biz bersek bolmaydu.

Qandaq kishiler kimlerge iptar tamiqi bérishi kérek? dégen so'alimizgha memet qarim mundaq jawab berdi:
Musulmanlarning mushu ayda iptarliq bérishi u kishining séxiyliqini, özining saxawetlikini ispatlash bilen birge öz'ara méhri-muhebbet qérindashliqni kücheytidighan musulmanlarning omumiy ittipaqliqini, birlikini ashuridighan bir xil pa'aliyet. Muhemmet peyghembermu mushu ramizan éyida qattiq séxi bolup kétetti. Aldigha mohtaj kim kelse uninggha yardem qilatti. Janabiy resullillahning bu qilghanlirini sünnetke aylandurup ijra qilidighan bir pa'aliyet iptar ziyapiti bérish. Iptar bérishning qanchilik peziletlik bir ish ikenliki bir hediste mundaq körsitilgen: herqandaq bir adem rozidar bir kishige iptarliq berse roza tutqan adem alghandekla sawap bolidu. Roza tutqan adem körsetkendek ejir singdürgen bolidu. Xitay hökümiti bundaq xasiyetlik bir ishni izchil halda cheklep kéliwatidu.

Toluq bet