“2022-Yilliq xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de xitayning chégra halqighan zulumi sherhlendi

Muxbirimiz eziz
2022.06.29
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
“2022-Yilliq xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de xitayning chégra halqighan zulumi sherhlendi Amérika hökümiti yilda chaqiridighan “2022-Yilliq xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de d u q re'isi dolqun eysa ependi soz qilmaqta. 2022-Yili 28-iyun, washin'gton.
Photo: RFA

Diniy étiqad sahesidiki erkinlik izchil amérika tashqi siyasitining bir muhim mezmunliridin bolup kéliwatqan téma bolup, bu hal amérika hökümiti yilda chaqiridighan bu heqtiki xelq'araliq aliy kéngeshte eng janliq eks étip kelmekte. 2022-Yilliq “Xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de bu sahediki türlük mesililer qatarida xitay hökümitining Uyghurlargha séliwatqan zulumi hemde uning alliqachan xelq'araliq chégralardin halqip dunyagha yéyiliwatqan bir qabahetlik hadisige ayliniwatqanliqi yene bir qétim tekitlendi.

Bu qétimqi aliy kéngeshning 28-iyun künidiki tunji künlük muhakimiside amérika hökümitining sabiq xelq'ara diniy erkinlik bash elchisi sam brownbek (SamBrownback) échilish nutqi sözlep bu nuqtini yene bir qétim sherhlep ötti. U sözide Uyghurlar duch kéliwatqan qirghinchiliq we lagér sistémisining nöwettiki diniy erkinlik ziyankeshlikining eng chong misalliri ikenlikini, Uyghurlarning lagérlargha qamilishida ularning shu qeder normal dawam qiliwatqan diniy étiqadining eng chong bahane bolup qalghanliqini alahide tilgha aldi.

Amérika hökümiti yilda chaqiridighan “2022-Yilliq xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de lagér shahitliri we Uyghur teshkilat rehberlirige rehmet éytilmaqta. 2022-Yili 28-iyun, washin'gton.
Amérika hökümiti yilda chaqiridighan “2022-Yilliq xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” de lagér shahitliri we Uyghur teshkilat rehberlirige rehmet éytilmaqta. 2022-Yili 28-iyun, washin'gton.

Yighinning shu künki böleklirining biri “Chégra halqighan zulum” témisida Uyghurlarning weziyitige béghishlandi. Washin'gton shehiridiki “Uyghur kishilik hoquq qurulushi” teshkilatining diréktori ömer qanat yighinda mexsus söz qilip bu jehette Uyghur muhajirliri duch kéliwatqan éghir bésimlar heqqide melumat berdi. . U dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa ötken mezgillerde duch kelgen tosqunluqlar, dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghur muhajirliri we Uyghur diyarigha bérishni arzu qiliwatqan diplomatlar, muxbirlar, mutexessisler duch kéliwatqan cheklimilerni tilgha élish arqiliq xitay hökümitining zulumi hazir alliqachan dunyawi kölem élip bolghanliqini eskertip ötti.

Shuningdin kéyin dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa söz élip öz kechmishlirige birleshtürgen halda xitayning chégra halqighan zulumi heqqide melumat berdi. U xitay hökümitining héchqandaq wasite tallap olturmastin herqachan chet'ellerdiki Uyghur we bashqa milletlerdin bolghan pa'aliyetchilerge diplomatik yollar, iqtisadiy yemchük we pen téxnika qoralliri arqiliq oxshimighan shekillerde hujum qilip kelgenlikini, ularning istixbarat tori qurush arqiliq chet'ellerdiki öktichi küchlerge qara qolini sozup kelgenlikini bayan qilish bilen birge buning eng tipik misali qatarida “Xelq'ara saqchi teshkilati” ning xitay hökümitining qolida qandaq bir “‍Oyunchuq” qa aylinip qalghanliqini körsitip ötti. Dolqun eysaning bayan qilishiche, uning ismi xitay hökümitining qol tiqishi tüpeylidin “Xelq'ara saqchi teshkilati” ning qara tizimlikige tizip qoyulghanliqtin ötken 20 yilda u buning derdini bek köp tartqan. Yene kélip xitay hökümiti izchil halda Uyghur, tibet we bashqa xelqlerdin bolghan pa'aliyetchilerni izchil “Jinayetchi” dep teshwiq qilip kelgen. Shuning bilen birge herqaysi döletlerni bu “Jinayetchi unsur” larni özlirige ötküzüp bérishke qistap kelgen. Marakeshtiki idris hesenmu ene shu xil qurbanliqing biri iken. Shunga xelq'araliq teshkilatlarni qurulma jehette islah qilish tolimu zörür iken. .

Amérika dölet mudapi'e ministirliqi qarmiqidiki “Bixeterlik we kishilik hoquq” ishxanisining dölet halqighan zulumlarni bir yaqliq qilish xadimi andréw stafford (Andrew Stafford) teklipke bina'en amérika hökümitining bu sahediki xizmetliri heqqide melumat berdi. . Uning bildürüshiche, amérika hökümiti bu xil chégra halqighan zulumlargha bir pütün dölet sewiyeside taqabil turup kelmekte iken. Jümlidin xitay hökümitining chégra halqighan zulumi öz nöwitide amérika üchünmu tehdit bolidighanliqi seweblik buninggha qarshi amérika fédératsiye tekshürüsh idarisi qatarliq munasiwetlik orunlar uzundin buyan bir qatar charilerni qollinip kelgen. Shundaqla bu jehette ziyankeshlikke uchrighuchilargha yardem bérish izchil amérika hökümiti qilip kéliwatqan ishlarning biri iken.

Yighindin kéyin dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa mexsus ziyaritimizni qobul qildi. Uning bildürüshiche, xitay hökümitining bu xildiki chégra halqighan zulumi mahiyette Uyghur muhajirlirigha ziyankeshlik qilishla bolup qalmastin, dunya xelqi üchünmu bir küchlük agahlandurush hésablinidiken. .

Dolqun eysaning qarishiche, xitay hökümitining siyasiy we iqtisadiy jehette pütün dunyagha bu yosunda qol sozushi ularning qudret tapqanliqining emes, eksiche tolimu ajiz we qorqunchaq ikenlikining ipadilinishi iken. .

2022-Yilliq “Xelq'ara diniy erkinlik aliy kéngishi” ning ikkinchi künidiki yighinimu zor daghdugha ichide axirlashqan bolup, gherb siyasiy we diniy sehnisidiki köpke tonulghan shexslerdin nensiy pélosi (Nancy Pelosi) xanim, mayk pompéyo(Mike Pompeo), meriy long (Mary Long), déywid alton (David Alton), muhemmed mejid (Mohamed Hag Magid), meriy gléndon (Mary Ann Glendon) qatarliq kishiler diniy erkinlikning teqib qilinishi heqqide oxshimighan nuqtilardin pikir bayan qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet