Д у қ қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасими рәсмий башланди

Вашингтондин мухбиримиз ирадә тәйярлиди
2024.05.03
Duq-20-One-Erkin-Aliptekin

Дуня уйғур қурултийиниң сабиқ рәиси әркин алиптекин сөзләватиду. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-Omer-Qanat

Дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитетиниң рәиси вә уйғур кишилик һоқуқ қурулушиниң иҗраийә мудири өмәр қанат сөзләватиду. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-01

Дуня уйғур қурултийи қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасиминиң көрүнүши. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-Markus-Rinderspacher

Баварийә парламентиниң муавин рәиси маркус риндерспакер сөзләватиду. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One--Jiri-Oberfalzer.jpg

Чех кеңәш палатасиниң муавин рәиси җири оберфалзер (солда). 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-Penpa-Tsering

Тибәт сүргүндики һөкүмитиниң рәиси пенпа тсериң сөзләватиду. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-04

Дуня уйғур қурултийи қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасиминиң көрүнүши. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-Peter-Heidt

Германийә парламентиниң әзаси петер һайд сөзләватиду. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-03

Дуня уйғур қурултийи қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасиминиң көрүнүши. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Duq-20-One-05

Дуня уйғур қурултийи қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасиминиң көрүнүши. 2024-Йили 3-май, мюнхен әркин асия радийоси: синташ

Дуня уйғур қурултийи (д у қ) қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасими 3-май күни кәчқурун башланди. Бу мурасимға дуняниң һәрқайси қитәлиригә җайлашқан 24 дөләттин кәлгән меһманлар иштирак қилған болуп, йиғин наһайити қизғин кәйпият ичидә башланди.

Д у қ иҗраийә комитетиниң рәиси өмәр қанат әпәнди ечилиш мурасимиға риясәтчилик қилған болуп, у дуня уйғур қурултийиниң бу хатирә күнигә кәлгән меһманларни қизғин қарши алидиғанлиқини билдүрди.

Өмәр қанат әпәндиниң ечилиш нутқидин кейин сәһнигә тунҗи болуп д у қ ниң сабиқ рәиси әркин алиптекин әпәнди сөзгә тәклип қилинди. У сөзидә дуня уйғур қурултийиниң қурулуш сәвәби, җәряни вә нишанлири һәққидә өзиниң әслимилирини аңлитип өтти.

Дуня уйғур қурултийи дуняға кәлгәнликиниң 20 йиллиқини хатириләш мурасимиға уйғурлардин сирт йәнә, нурғунлиған чәтәллик меһманларму иштирак қилғаниди. Йиғинда германийә баварийә парламентиниң муавин рәиси маркус райндерейспакер (Markus Rinderspacher) , чех парламенти кеңәш палата әзаси җири оберфалзер (Jiri Oberfalzer) вә тибәт сүргүн һөкүмитиниң пирезиденти пенпа сериң (Penpa Tsering) қатарлиқларму айрим-айрим сөз қилди.

Германийә баварийә парламентиниң муавин рәиси маркус райндерейспакер әпәнди паалийәтниң ечилиш нутқини сөзлиди. У мурасим үчүн германийәгә кәлгән меһманларни қарши елип “қәдирлик меһманлар! һәммиңларниң уйғурларниң мәхпий пайтәхти болған мюнхенға кәлгиниңларни қарши алимиз” деди. Шуниңдәк уйғурларниң мюнхендики һәр саһәдә өз ролини җари қилдуруп, мюнхен шәһири вә германийә үчүн төһпә қошуп келиватқанлиқини билдүрди.

У сөзиниң давамида дуня уйғур қурултийи қурулғанлиқиниң 20 йиллиқини хатириләш паалийитини җасарәт вә ишәнчниң бәлгиси, дәп тәсвирлиди һәмдә бир түркүм қәһриман әр-аяллар 20 йил аввал қуруп чиққан бу тәшкилатниң һазир дуняда уйғурларниң давасини қилидиған күчлүк һәрикәткә айланғанлиқини билдүрди.

У сөзиниң ахирида йәнә, уйғурлар дуч келиватқан бу еғир вәһшийликләргә дуняниң сүкүт қилмаслиқи керәклики, җүмлидин өз дөлити германийә һөкүмитиниңму сүкүт қилиш орниға кәскин вә конкрет тәдбир қоллиниши керәкликини әскәртти. У өзиниң уйғурларға техиму әмәлий иш қилип бериш вә һөкүмәтниң техиму кәскин қәдәмләрни елиши үчүн һәрикәт қилидиғанлиқини билдүрүп “уйғурлар ялғуз әмәс! биз һәммимиз бирликтә тиришип силәрниң әркинликиңларни қолға кәлтүримиз” деди.

Арқидин германийә парламентиниң әзаси питир һайт әпәнди сөз қилди. У сөзидә, дуня уйғур қурултийиниң тәшкилчанлиқи вә изчиллиқиға юқири баһа бәрди. У бу һәқтә тохтилип хәлқарада һәр хил сиясий тәшкилатлар мәвҗут болсиму, әмма д у қ ға охшаш тәшкиллик вә интизамлиқ, шундақла изчил һәрикәт қилип келиватқан бир тәшкилатниң асанлиқчә учримайдиғанлиқини тилға алди.

Чех парламенти кеңәш палата әзаси җири оберфалзер әпәнди болса сөзидә д у қ ниң туғулған күнини тәбриклиди. У сөзидә “шәрқий түркистанда йүз бериватқан вәһшийликләр вә мәҗбурий әмгәк изчил давам қиливатиду” дәп көрситиш билән биргә хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқанлириниң ирқий қирғинчилиқ икәнликини, уйғурларға қарши бу җинайәтләрни садир қиливатқан җинайәтчиләрниң чоқум җазалиниши лазимлиқини билдүрди. Униң билдүрүшичә, нөвәттә чех парламенти дәл мушу саһә бойичә бир қанун лайиһәсини мақуллаш үчүн һәрикәт қилмақта икән.

Ахирида тибәт сүргүн һөкүмитиниң рәиси сириң әпәнди сөз алди. У сөзидә, нөвәттә хитайдин ибарәт бу зор күчниң пәқәт уйғурлар вә тибәтләргила зулум қилип қалмай бәлки пүткүл дуняға тәһдит пәйда болуп оттуриға чиққанлиқини, шундақ болғанлиқи үчүн америка вә явропа иттипақи қатарлиқларниң чоқум уйғурлар вә тибәтләр билән һәмкарлишип хитайға тақабил туруши лазимлиқини билдүрди. Униң пикричә, уйғурлар вә тибәтләр уларниң иттипақдашлири болуп, уйғурлар вә тибәтләрниң бир-биридин өгинип, һәмкарлиқни ашурудиғанлиқиниму тәкитлиди.

Һәр саһәдин кәлгән меһманларниң нутуқлиридин кейин ечилиш мурасими уйғурларниң мәдәнийәт паалийити билән қизғин кәйпият ичидә давам қилди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.