Dunya Uyghur qurultiyining 8-nöwetlik wekillirini tizimlash ishliri bashlandi

Myunxéndin ixtiyariy muxbirimiz ekrem teyyarlidi
2024.06.12
duq-yighin.jpg D u q ning rehberliri bilen her qaysi döletlerdiki sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirining rehberliri yighinida xatire suret. 2023-Yili 5-awghust.
RFA/Erkin Tarim

Bu yil 3-ayda dunya Uyghur qurultiyi (d u q) herqaysi ellerdiki Uyghurlarning yardimi bilen, özige mensup bolghan bir yürüsh ishxanini sétiwélip, ijare tölep ötidighan künlirige xatime bergenidi. Arqidinla 2004-yili qurulghan d u q ning 20 yilliqini xatirilesh murasimi bu yil 5-ayda gérmaniyening myunxén shehiride dunyaning her yerliridin kelgen 400 ge yéqin méhmanning ishtirakida daghdughiliq ötküzüldi. Emdilikte bolsa, d u q ning 8-nöwetlik omumiy wekiller qurultiyi chaqirilish aldida turmaqta.

D u q re'isi dolqun eysa ependining bayan qilishiche, bu qétimqi qurultayda 7-nöwetlik qurultayda yolgha qoyulghan islahat tüzümi téximu chongqurlashturulidiken we d u q ning wekillirining sani melum nisbette qisqartilip, mezkur teshkilat üchün heqiqiy küch béreleydighan shexsler wekillikke tallinidiken. Xanim-qizlar we yashlarning nisbiti köpeytilidiken.

D u q rehberlirining bergen melumatlirigha asaslan'ghanda, d u q ning 8-nöwetlik omumiy wekiller qurultiyi bu yil 10-ayning axirliri ötküzülidiken. Buning üchün d u q rehberliri aldinqi heptidin bashlap arqa-arqidin birqanche qétim yighin chaqirip, herqaysi teshkilatlarning rehberliri, jama'et erbabliridin teshkil tapqan “D u q ning 8-nöwetlik qurultay teyyarliq komitéti” dep atalghan 40 kishilik bir teyyarliq komitétini qurup chiqqan. D u q ning 8-nöwetlik qurultay teyyarliq komitéti bolsa 10-iyun bayanat élan qilip, qurultay wekillirini tizimlash ishlirining resmiy bashlan'ghanliqini otturigha qoyghan.

Dolqun eysa ependi sözide, dölet qurush istikide boluwatqan Uyghur teshkilatlirining saylam pa'aliyetliriningmu xelq'ara ölchemlerge uyghun bolushi lazimliqini, bu qétimqi wekiller saylimigha muhajirettiki Uyghur jama'itining estayidil mu'amile qilishini ümid qilidighanliqini bildürdi. U yene, 18 yashqa toshqan herqandaq sherqiy türkistanliqning özini wekil namzati qilip körsitish we d u q otturigha qoyghan shertlerge uyghun kelgen teqdirde, d u q ning rehberlikige özini namzat körsitish hoquqi barliqini tekitlidi.

D u q ning 8-nöwetlik qurultiyi teyyarliq komitéti 6-iyul élan qilghan uqturushida: “D u q bu qétimqi qurultayda 7-nöwetlik qurultayda yolgha qoyghan islahatlarni téximu chongqurlashturup, démokratiyeni yüksek derijide jari qilduridu؛ 157 neper qurultay wekilliri her qaysi döletlerdiki keng xelq ammisining awaz bérishi arqiliq xelqimizning aliy menpe'eti we milliy iradisige heqiqiy wekillik qilidighan pidakar, qabiliyetlik insanlar ichidin saylap chiqilidu” déyilgen hemde qurultay wekillirige qoyulidighan 16 türlük shert bayan qilin'ghanidi.

D u q ning 8-nöwetlik qurultay teyyarliq komitétining rehberliridin turghunjan alawudin ependining tilgha élishiche, 10-iyundin 30-iyun'ghiche wekillerni tizimlash xizmitini dawam qilidiken. 7-Ayning 27-28-künliri Uyghurlar topliship olturaqlashqan döletlerde d u q wekillirini saylash xizmiti démokratik usulda bir tutash élip bérilidiken.

Melum bolghinidek, d u q ning 7-nöwetlik wekiller qurultiyi korona wirusi téxi axirlashmighan bir zaman bolushigha qarimay, 2021-yili 11-ayda chéxiyening paytexti piraga shehiride 300 ge yéqin kishining qatnishishi bilen daghdughiliq ötküzülgenidi. D u q ning 8-nöwetlik omumiy wekiller qurultiyining téximu zor kölemde ötküzülidighanliqi mölcherlenmekte iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.