D u q ning "Démokratiye mukapati" gha érishishi xitaygha bolghan bésimning küchiyidighanliqidin dérek béremdu?

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-06-07
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika awam palatasining re'isi nensiy pélosi xanim d u q ning "Démokratiye mukapati" alghanliqini tebriklidi. 2019-Yili 4-iyun, washin'gton.
Amérika awam palatasining re'isi nensiy pélosi xanim d u q ning "Démokratiye mukapati" alghanliqini tebriklidi. 2019-Yili 4-iyun, washin'gton.
RFA/Ekrem

Jaza lagérliri mesilisi xelq'arada küntertipke kelgen 2018-yili 8-aydin bashlap türk we islam dunyasidin yéterlik derijide sada chiqmaywatqanliqigha qarimay amérikaning yuqiri derijilik emeldarliri bu mesilini izchil tilgha élip kelmekte. Uyghurlar we jaza lagérliri mesilisi amérikadiki s n n, "Nyuyork waqti géziti", "Washin'gton pochtisi" géziti qatarliq dangliq axbarat wasitilirining da'imliq témisigha ayliniwatqan bir chaghda Uyghurlarning muhajirettiki wekillik orgini bolghan d u q yene shu amérikada "Démokratiye mukapati" ni tapshurup aldi. Bundin heptiler ilgiri xitay türmisidiki Uyghur öktichi ziyaliysi ilham toxti amérikaning "Erkinlik mukapati" gha na'il bolghan idi.

D u q ning 6-ayning 4-küni amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondining 2019-yilliq "Démokratiye mukapati" gha érishkenliki elwette, muhajirettiki Uyghurlarni söyündürüpla qalmay, xelq'ara axbarat wasitiliriningmu jiddiy diqqitini tartqan. Bu yighin'gha amérika awam palatasi ezalirining qatnishishi, bolupmu palata re'isi nensi pélusi xanimning mukapatqa érishken d u q ni tebriklishi xelq'araning téximu qiziqishini qozghighan bir témigha aylandi. 

Amérika, firansiye, yaponiye, hetta xongkong axbarat wasitiliri 5-6-iyun künliri xewerler élan qilip, "Amérikaning démokratiye mukapatigha érishken muhajirettiki Uyghurlarning rehbiri dolqun eysaning xelq'arada xitaygha qarshi bésimni kücheytkenliki" ni, Uyghurlar mesilisige amérikaning yuqiri derijilik xadimlirining téximu jiddiy köngül bölüshke bashlighanliqini bayan qilishti. 

D u q ning "Démokratiye mukapati" gha érishishi rastinila xitaygha bolghan bésimning küchiyishidin dérek béremdu?

D u q we u n p o (wakaletsiz milletler teshkilati) ning qurghuchisi hem sabiq re'isi erkin aliptékin ependi bu so'alimizgha jawab bergende amérikaning Uyghurlar mesiliside tutqan yolining bashqa döletlergimu ülge bolidighanliqini, bu mukapatning Uyghurlar mesilisining xelq'arada resmiy tonulghanliqining bir delili bolup qalghanliqini hem buning lagérlardiki milyonlighan xelq üchün bir teselli ikenlikini ipade qilip, d u q ni tebrikleydighanliqini bildürdi.

Türk we islam dunyasining Uyghurlar hem jaza lagérlirigha tutuwatqan pozitsiyesidin renjigen erkin aliptékin ependi sözining dawamida mezkur mukapatning ularning insaniy wijdanini oyghitishigha türtke bölishini arzu qilidighanliqini tekitlidi.

D u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependi bolsa "Démokratiye mukapati" ning d u q gha bérilishini "Xitayning yüzige urulghan bir shapilaq" dep atap, mezkur mukapatning yalghuz xitaygha bolghan bésimning küchiyishini ilgiri sürüpla qalmay, belki d u q ning bundin kéyinki xelq'araliq pa'aliyetlirining étibari we da'irisini yenimu yükseldüridighanliqini tekitlidi. U sözide amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondi bergen bu mukapatining emeliyette amérika hökümitining mukapati ikenlikini, amérika hökümitining bu mukapatini d u q gha hemde pütkül sherqiy türkistan xelqige bergenlikini bayan qildi.

Amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondining 2019-yilliq "Démokratiye mukapati" d u q, xitaygha yardem teshkilati we tibet herikiti instituti qatarliq üch organ'gha bérilgen bolup, 4-iyun amérika dölet mejliside ötküzülgen mukapat tarqitish murasimigha qatnashqan Uyghurlar zor tentene qilishqan we bu mukapatni amérika awam palata ezaliri bilen bes-beste xatire süretlerge chüshüp tebrikleshken.

Toluq bet