Д у қ рәиси долқун әйса шәрқий түркистанлиқ мусулманларниң рамазан ейини қутлиди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2022-04-01
Share
Франсийәдики “азатлиқ” гезити долқун әйсаниң тәрҗимиһалини елан қилди Дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса америка парламент бинасида AFP билән сөһбәтләшмәктә. 2019-Йили 4-июн, вашингтон.
AFP

Роза тутуш мусулманлар үчүн ислам динидики бәш пәрзниң бири. 4-Айниң 1-күнидин тартип пүтүн дуня мусулманлири хасийәтлик ай-күнләрни роза тутуш, ибадәт қилиш, бир биригә меһри-шәпқәт йәткүзүш билән хатирҗәм өткүзүшкә башлисиму, әмма уйғур елидики мусулманлар бу рамазандиму бурунқи йиллардикигә охшашла хитай һөкүмитиниң чәклимиси астида өткүзүшкә мәҗбур болиду. Һәтта розиму туталмайду. Чәт әлдики уйғурлар вәтәндики уруқ-туғқанлири билән йәнила көрүшәлмәйду.

Мана бундақ бир пәйттә, дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди пүтүн дунядики шәрқий түркистанлиқ мусулманларниң рамазан ейини тәбриклиди. У, уйғурларни хитайға қарши күрәштә иттипақлишишқа, һәмкарлиқни күчәйтишкә чақирди.

У сөзини мундақ башлиди: “әссаламу әләйкум, шәрқий түркистанлиқ әзиз қериндашлирим! мана бүгүн пүтүн дуня мусулманлири чәксиз һаяҗан вә тәшналиқ ичидә 11 айниң султани мубарәк рамазан ейиға шәрәп билән қәдәм басти. Мушундақ хасийәтлик бир айниң йетип келиши мунасивити билән дуня уйғур қурултийи намидин вәтән ичи вә сиртидики пүтун хәлқимизниң мубарәк рамазан ейини йүрәктин қутлуқлаймән. Аллаһ ибадәтлиримизни, дуалиримизни қобул қилғай! улуғ рамазанниң хасийити билән һәммимизгә һидайәт ата қилғай!

Долқун әйса сөзини дава млаштуруп мубндақ деди: “әзиз қериндашлирим, һәр қетим пүтүн дуня мусулманлирини шатлиққа чөмдүргән мушундақ хасийәтлик күнләр йетип кәлгәндә, вәтинимиздә хитайниң зулуми астида азап чекиватқан хәлқимиз, хитайниң вәһший зинданлирида, җаза лагерлирида, мәҗбурий әмгәк мәйданлирида җан талишиватқан милйонлиған бигунаһ қериндашлиримиз, хитайниң ичкири өлкилиридә қул орнида мәҗбури ишлитиливатқан қиз-йигитлиримиз, йәнә шундақла вәтәнсизлик дәстидин көрүш имканийитимиз болмиған вәтәндики ата-ана, уруқ-туғқан, дост-ярәнлиримиз көз алдимизда намаян болиду вә буниңдин чәксиз азаблинимиз. . .”

У йәнә мундақ деди: “һәммимизгә мәлум болғинидәк, вәтинимиз шәрқий түркистан комунист хитайниң таҗавузиға учриғандин буян, вәтән ичидики қериндашлиримизниң бирәр күниму хатирҗәмлик вә шатлиқ ичидә өтүп баққини йоқ. Хәлқимизниң һәр бир күни қанлиқ яш төкүш билән вә мусибәт ичидә һәсрәтлиниш билән өтти. Муһаҗирәттики қериндашлиримизму вәтәндики ата-ана, уруқ-туғқан, дост-ярәнлири вә сөйүмлүк хәлқиниң дәрд-пиғанлирида қайғуруш, һәсрәтлиниш вә азаблиниш туйғуси ичидә бүгүнкидәк күнләрни күтүвелишқа мәҗбур болуп кәлди. Қисқиси, залим хитай һакимийити хәлқимизниң һәр қетимлиқ мубарәк рамзан ейини азап-оқубәт вә зулумға толған җәһәннәм ейиға айландурди. Һәқиқәт шуни испатлидики, әгәр биз җасарәт вә күрәш билән өз әркинликимизни, миллий мустәқиллиқимизни қолға алмайдикәнмиз, бизгә әбәдий тинчлиқ, хатирҗәмлик вә бәхт-саадәт йоқ. Йәнә шундақла аллаһ алдидики мусулманлиқ мәҗбурийитимизни әркин азадилик ичидә ада қилиштинму мәңгү сөз ачалмаймиз! . . .”

Долқун әйса әпәнди 21-әсирдә дуняниң көзи алдида шәрқий түркистанда ирқий қирғинчилиқ елип бериливатқанлиқини, дуня җамаәтчиликиниң бу һәқтә ойғанлиқини, бундақ бир пәйттә хитайға қарши көрәштә техиму иттипақлишиш керәкликини тәкитләп, мундақ деди: “әзиз қериндашлирим! бүгүн 21-әсирдә дуняниң көзи алдида шәрқи түркистанлиқлар учраватқан ирқий қирғинчилиқ пүтүн хәлқара җамаәтчиликни ойғатти. Көплигән дөләтләр хитайниң ирқий қирғинчилиқ җинайити өткүзүватқанлиқини қобул қилди. Һәммимизниң бирликтә мадди вә мәниви җәһәттин куч чиқиришимиз билән лондонда қурулған ‛уйғур сот коллегийәси‚ хитайниң хәлқимизгә қарши ирқий қирғинчилиқ йүргүзиватқанлиқини вә инсанийәткә қарши җинайәт өткүзүватқанлиқини испатлиди. Хәлқара җамаәтчилик бу ирқий қирғинчилиқ вә инсанийәткә қарши җинайәтниң һесабини сорашқа өтти. Мана мушундақ һалқилиқ пәйттә, пүтүн шәрқий түркистан хәлқи чоқум қайғуни күчкә айландуруп хитайға қарши бирликсәп қуруп, шәрқий түркистан мустәқиллиқ дәвасини күчләндүрүш йолида йүксәк шиҗаәт вә пидакарлиқ роһи билән милләт сүпитидә җидди һәрикәткә өтүшимиз һәр вақиттикидин техиму зөрүр болмақта.”

Долқун әйса әпәнди муқәддәс рамзан ейида барлиқ мусулманларни уйғурларниң әркинлики вә мустәқиллиқи үчүн көрәш қилишқа чақирди. У, мундақ деди: “әзиз қериндашлирим! мана бу улуғ ай, улуғ күнләрдә һәр бир ибадитимиздә җанаби аллаһтин вәтинимиз шәрқий түркистанға азадлиқ, хәлқимизгә һөрлүк тиләйли. Өз хәлқимизниң һөрлүки вә әркинлики йолида шеһит болған әзиз шеһитлиримизниң роһиға фатиһә оқуйли, уларниң сөйүмлүк ата-ана, уруқ-туғқанлириға сәбир-тақәт тиләйли. Һәр қетимлиқ иптарлиримизда, дуа-тилавәтлиримиздә җанаби аллаһтин хитайниң зинданлирида азап-оқубәт чекиватқан сансизлиған батур әзимәтлиримизниң әркинликкә еришишини тиләйли. Көз яшлиримиз һәр заман вәтән ичидики меһрибан хәлқимизниң көз яшлири билән биргә болсун! мана бу мубарәк айни җанаби аллаһниң буйриғинидәк, хәйр-сахавәт, еһсан, шәпқәт, бирлик иттипақлиқ, достлуқ, һәмкарлиқ вә сөйгү-муһәббәт ейиға айландурайли. Ушбу мубарәк айда хитайниң вә һәрқайси әлләрниң түрмилиридә вә лагерлирида азаб чекиватқан қериндашлиримизға аллаһтин күч-қувәт, нусрәт вә һөрлүк тиләйли. Уларға ярдәм қолимизни сунушни бир инсаний, миллий, диний вә қериндашлиқ бурчимиз дәп биләйли. Һәммимиз өз ара ихтилап вә адавәтләрни каллимиздин чиқириветип, вәтәндә зулум астида җан талишиватқан хәлқимизниң һөрлүки вә азатлиқи үчүн миллий мустәқиллиқ көрәш йолимизда бирликтә илгирләйли.”

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди сөзиниң ахирида охшимайдиған көз қараштики уйғурларни хитай һөкүмитиниң 72 йилдин буян елип бериватқан диний затлар билән уйғур зиялийлири оттурисиға питнә-пасат пәйда қилип башқуруш сияситигә алданмаслиққа чақирип, мундақ деди: “әзиз қериндашлирим, һәммиңларға мәлум болғинидәк, исламийәтниң әшәддий дүшмини һесабланған мустәбит коммунист хитай һакимийити вәтинимиз шәрқий түркистанни ишғал қилған 1949-йилидин таки һазирғичә, мусулман хәлқимизни мәҗбурий динсизлаштуруш вә муқәддәс ислам динимизниң гүзәл вәтинимиздики шанлиқ изини пүтүнләй өчүрүш үчүн қилмиған вәһшиликлири қалмиди, болупму вәтән ичидики хәлқимизни бөлүш вә парчилаш үчүн динний затлиримиз билән зиялилиримиз оттурисида сүни зиддийәт пәйда қилип вә питнә уруғи чечип, миллитимизниң җәвһири вә йетәкчилири һисапланған диний затлиримиз билән зиялилиримиз оттурисида дүшмәнлик пәйда қилишқа урунуп кәлди, шуниң үчүн мәйли диний затлиримиз болсун яки зиялилиримиз болсун бир-биригә болған сөйгү, һәмкарлиқ вә иттипақлиқни йәниму күчәйтиш хитайниң бухил сүйқәстини гумран қилишимиз лазим, пәқәт дәва қиливатқанларниңла әмәс, муһаҗирәттики пүтүн қериндашлиримизниң һәм диний алаһидиликлиримизни, һәм миллий алаһидиликлирини биргә қоғдаш вә игә чиқиш мәҗбурийитимиз бар, хәлқимиз миң йиллардин буян етиқад қилип кәлгән вә бу муқәддәс йолда сансизлиған шәһидләрни бәргән ислам әқидилиримизни, исламға болған сөйгүмизни, мосулманлиқ ғуроримизни қоғдап қелиш, пәқәт динний затлиримизниңла әмәс, бәлки пүтүн зиялилиримизниң, җүмлидин кәң авам хәлқимизниң бурчи вә мәҗбурийитидин ибарәт, бу дуня уйғур қурултийиниң тәврәнмәс пиринсипидур!”

У ахирида йәнә мунуларни тәкитлиди: “шуниң үчүн, мәйли зиялилиримиз болсун яки башқа саһәләргә мәнсуп һәрқандақ шәхислиримиз болсун, мусулман шәрқий түркистан хәлқиниң диний етиқад туйғулириға алаһидә һөрмәт қилиши, муқәддәс исламниң шан-шәрипини қоғдиши, хәлқимизниң диний һесиятини рәнҗитидиған сөз-һәрикәтләрдин қәтий сақлиниши вә муһаҗирәттә яшаватқан хәлқимизниң иманини, диний алаһидиликлирини техиму күчләндүрүш үчүн тиришчанлиқ көрситиши лазим. Бизни биз қилға диний вә миллий алаһидиликлиримиздин ваз кечиш яки уни рәт қилиш, өзимизни, уйғурлуқумизни, кимликимизни рәт қилғанлиқтур. Шуни қайта-қайта тәкитләп өтмәкчимәнки, хәлқимизниң диний вә миллий һессиятиға һөрмәт қилмиғанлар, алди билән дуня уйғур қурултийиниң вә кәң хәлқимизниң қаршилиқиға учрайду, халас!

Җанаби аллаһ яр вә ярдәмчимиз болсун! һәммимизниң рамазан ейимизға тәкрар мубарәк болсун!”

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт