Җәнубий корейәдә ечилған «әҗдәрһаниң узун қоли» намлиқ йиғинға уйғур вәкилиму қатнашти

Ихтиярий мухбиримиз учқун
2019-06-26
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Австиралийәдики сиясий паалийәтчи нургүл савут ханим(оңда) «әҗдиһаниң узун қоли» намидики йиғинида сөз қилди.  2019-Йили 20-июн, сеолда, җәнубий корейә.
Австиралийәдики сиясий паалийәтчи нургүл савут ханим(оңда) «әҗдиһаниң узун қоли» намидики йиғинида сөз қилди. 2019-Йили 20-июн, сеолда, җәнубий корейә.
RFA/Uchqun

6-Айниң 20-күни, йәни дуня сиясий панаһланғучилар күнидә җәнубий корейәниң пайтәхти сеолда «әҗдәрһаниң узун қоли» намида йиғин ечилған. Игилинишичә, мәзкур йиғинға 5 дөләттин көплигән паалийәтчиләр тәклип қилинған. Австиралийәдики сиясий паалийәтчи нургүл савут ханим уйғурларға вакалитән бу йиғинға қатнашқан.

Нургүл савут ханим зияритимизни қобул қилип, мундақ деди: «6-айниң 20-күни, йәни дуня сиясий панаһланғучилар күнидә ‹авам мәнпәәтини қоғдаш адвокатлар оргини' ниң орунлаштурушида муһакимә йиғини ечилди. Бу паалийәтни йәнә ‹чиграсиз кишилик һоқуқ тәшкилати', мәркизи италийәдики ‹йеңи динлар тәтқиқат мәркизи' гә қарашлиқ ‹зимистан' тор журнили қатарлиқ орунларму йеқиндин қоллиған. Бу йиғинниң корейәдә ечилишиниң сәвәби һазирғичә 900 дин артуқ адәм корейәдин сиясий панаһлиқ тилигән болсиму, уларниң ичидин бириниңму панаһлиқ рәсмийити пүтмигән яки җәнубий корейәниң қануний рәсмийәтлириниң тәстиқидин өтмигән. Җәнубий корейәниң асияда ‹демократийәниң таҗи' дегән нами болғанлиқи үчүн бу намға яриша сиясий панаһлиқ тилигүчиләрниң вә мушуниңға охшаш ишларға йол ечип бериш үчүн бу йиғин җәнубий корейәдә ечилған.»

Нургүл ханим мәзкур йиғиндики лексийә сөзлигүчиләр һәққидиму тохтилип мундақ деди: «бу йиғинда 5 дөләттин кәлгән алақидар мутәхәссисләр лексийә сөзлиди. Улар ‹зимистан' ториниң қурғучиси массиму әпәнди, бирюсселдики ‹чиграсиз кишилик һоқуқ тәшкилати' ниң муавин мудири ли я ханим, ‹авам мәнпәәтини қоғдаш адвокатлар оргини' ниң корейәдики мәсули ли йо қатарлиқлар. Мән бу йиғинға ‹уйғурлар һәрикити' ниң окянийә қитәсидики комитет мудири болуш салаһийитим билән қатнаштим.»

Нургүл ханим йәнә өзиниң мәзкур йиғинда сөзлигән лексийәси һәққидиму мәлумат берип мундақ деди: «мән бу йиғинда сөзлигән лексийәмдә уйғурларниң бүгүнки күндә бешиға кәлгән зулумларни 14 нуқтиға йиғинчақлап, буниң хитай компартийәсиниң зор иқтисадий вә сиясий күч билән баштин-ахир системилиқ һалда пиланланған қирғинчилиқ һәрикити икәнликини йорутуп бәрдим. Мениң лексийәмдин кийин аңлиғучилар қизғин кәйпиятта соалларни сорашти. Мениң лексийәмдин кийин уйғурларниң бешиға кәлгән мушунчивала еғир зулумларни билип туруп йәнә уларға сиясий панаһлиқ берилмәмду дегән соал оттуриға қоюлди. Мунасивәтлик кишиләр берилиду, уйғурлар һәқиқәтән панаһлиқ беришкә тегишлик икән дәп қарашти вә бундин кийин җәнубий корейәдә сиясий панаһлиқ тилигән уйғурларни хитайға қайтурмаймиз дейишти. Мушу нуқтидин мән бу йиғинни наһайити мувәппәқийәтлик вә нәтиҗилик йиғин болди дәп қараймән.»

Биз йәнә мәзкур йиғинниң орунлаштурғучисиниң бири болған «зимистан» тор журнилиниң директори марко әпәндини зиярәт қилдуқ. У бу һәқтә мәлумат берип мундақ деди:

«Хитай һөкүмити һазир хитайдики барлиқ динларни йоқатмақчи болуватиду шундақла динға ишәнгүчиләргә зиянкәшлик қиливатиду. Һәтта улар чәтәл һөкүмәтлириниң панаһлиқ тиләш ишлириғиму тосқунлуқ қиливатиду. Биз бу йиғин арқилиқ мунасивәтлик шәхсләрни, таратқуларни, мутәхәссис вә адвокатларни бу ишларға әстайидил муамилә қилишқа чақириқ қилдуқ»

Марко әпәнди йәнә бу йиғин арқилиқ дуня җамаәтчиликини хитайниң қилмишлириға сүкүт қилмаслиққа чақириқ қилғанлиқи һәққидиму сөз қилди: «20-июн ечилған бу йиғинимиз ‹дуня сиясий панаһлиқ тилигүчиләр күни' гә тоғра кәлди. Хитайдики динға ишәнгүчиләр, болупму шинҗаңдики йәрлик мусулманлар коллектип зиянкәшликкә учримақта. Һазир җәнубий корейәдә тәхминән 1000 ға йеқин сиясий панаһлиқ тилигүчиләр бар болуп, уларниң көп қисми хитайдики зиянкәшликтин қечип чиққанлар. Биз бу йиғинимиз арқилиқ җәнубий корейә һөкүмитини бу ишларға көңүл бөлүш билән биргә дуня җамаәтчиликини хитайниң қилмишлириға сүкүт қилмаслиққа чақирдуқ.»

Җәнубий корейәдә ечилған «әҗдәрһаниң узун қоли» намлиқ муһакимә йиғини сеолда бир күн давамлашқан болуп, көзәткүчиләр мәзкур йиғинниң уйғурларниң җәнубий корейәдә бундин кейинки сиясий панаһлиқ ишлирида иҗабий рол ойнайдиғанлиқини тәхмин қилишмақта икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт