Уйғур карханичи әкбәр әсәт 15 йиллиқ кесилгән

Мухбиримиз җүмә
2020-05-10
Share
Ekper-Eset-02.jpg «Миллий өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш гумани» билән 15 йиллиқ кесилгән уйғур карханичи әкбәр әсәт.
Social Media

Америка ташқи ишлар министирлиқиниң нопузлуқ программисиға қатнашқан уйғур карханичи әкбәр әсәт «миллий өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш гумани» билән 15 йиллиқ кесилгән.

Униң америкадики һәдиси рәйһан әсәт инисини қутулдуруш үчүн елан қилған мураҗиәтнамәгә қариғанда, әкбәр әсәт 2016-йили 20-февралдин 15-мартқичә америка ташқи ишлар министирлиқиниң «хәлқара зиярәтчи рәһбәрләрни тәрбийәләш программиси» ға қатнашқан.

Һалбуки у, америка зияритини ахирлаштуруп хитайға қайтип үч һәптидин кейин тутуп кетилгән.

«Ню-йорк вақит гезити» ниң хәвәр қилишичә, америка ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси морган ортагус ханим америка дипломатлириниң униң мәсилисини хитайниң сәмигә селишини изчил давам қилидиғанлиқини билдүргән вә хитайни «мәҗбурий тутқун қилинғанларни дәрһал қоюп беришкә вә уйғур районидики қәбиһ сиясәтлирини аяғлаштуруш» қа чақирған.

Ақсарай дөләт хәвпсизлик комитетиниң баянатчиси җон уллийотму трамп һөкүмитиниң әкбәр әсәткә охшаш милйонлиған уйғурларниң мәсилисигә көңүл бөлүп кәлгәнликини ейтқан.

У мундақ дегән: «һөкүмитимиз хитай компартийәсиниң әкбәр әсәткә охшаш милйонлиған уйғурларниң миллий кимлики вә диний етиқадини йоқитиветиш үчүн уларни мәҗбурий тутқун қилғанлиқи, меңисини ююватқанлиқи вә әмгәккә мәҗбурлаватқанлиқини дуняға җакарлап кәлди.»

Мәлум болушичә, әкбәр әсәт уйғур диярида алқишқа еришкән «бағдаш» мунбириниң қурғучиси болуп, мәзкур тор бетиниң 100 миңға йеқин қолланғучиси бар икән. 

Америкиниң хитайда турушлуқ сабиқ баш әлчиси макс бакус 2014-йили уйғур диярини зиярәт қилғанда әкбәр әсәтму макс бакус билән көрүшүшкә талланған бир гуруппа содигәрләр қатаридин орун алған.

Рәйһан әсәтниң «ню-йорк вақит гезити» кә ейтишичә, макс бакус әйни чағда әкбәр әсәтни ташқи ишлар министирлиқиниң рәһбәр тәрбийәләш программисиға илтимас қилишқа риғбәтләндүргән. Униң илтимаси қобул қилинғандин кейин, у 2016-йили февралда америкиға кәлгән. У, 3 һәптилик программини тамамлиғандин кейин әйни чағда харвард университети қанун факултетида оқуватқан һәдисниң оқуш пүттүрүш мурасимиға ата-аниси елип америкиға қайта келидиғанлиқини вәдә қилип хитайға қайтқан.

Һалбуки, у үрүмчигә дәссәп 3 һәптидин кейин тутуп кетилгән. Шуниңдин кейин униң америкидики һәдиси рәйһан әсәт инисини қутулдуруш үчүн һәрикәткә өткән.

Әкбәр әсәт америка ташқи ишлар министирлиқиниң 2019-йиллиқ кишилик һоқуқ доклатиға киргүзүлгән.

Рәйһан әсәт инисини қутулдуруш үчүн «өзгириш» тор бәттә башлиған мураҗиәтнамигә имза қойғучилар сани 500 гә йеқинлашқан.

Америка ташқи ишлар министирлиқиниң хәлқара зиярәтчи рәһбәрләрни тәрбийәләш программиси 1940-йилидин буян давам қилип келиватқан нопузлуқ тәрбийәләш программилириниң бир болуп, һазирға кәлгүчә дуняниң һәрқайси җайлиридин талланған 225 миң адәмни тәрбийәлигән. Әнглийәниң сабиқ баш вәзири маргарет сачир ханим, йеңи зеландийәниң нөвәттики баш вәзири җасинда ардерән қатарлиқларму илгири мәзкур программиға қатнашқан икән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт