Сабиқ баш министер әхмәт давутоғлу уйғурлар билән бирликтә уйғур доппа мәдәнийәт байримини тәбриклиди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2021-05-06
Share
Сабиқ баш министер әхмәт давутоғлу уйғурлар билән бирликтә уйғур доппа мәдәнийәт байримини тәбриклиди Дуня уйғур қурултийи баш тәптиши абликим идрис әпәнди түркийәниң сабиқ баш министири әхмәт давутоғлиға доппа тәқдим қилмақта. 2020-Йили 15-ноябир, әнқәрә.
RFA/Azigh

Уйғур доппа мәдәнийәт байрими 2009-йилидин буян дуняниң һәр қайси җайлиридики уйғурлар тәрипидин қизғин тәбриклинип кәлмәктә. Мәзкур тәшәббус оттуриға қоюлғандин кийин уйғур хәлқи вә зиялийлири тәрипидин қизғин алқишқа еришкән болуп, уйғур миллий мәдәнийитини күчләндүрүш вә қоғдашни тәшәббус қилип келиватқан уйғур зиялийлири вә җамаәт әрбаблиридин мәрһум имин турсун, ярмуһәммәд таһир туғлуқ вә башқиларниң қоллиши билән хәлқ тәрипидин кәң қобул қилинған.

Бу йилқи доппа мәдәнийәт байрими дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурлар тәрипидинму дағдуғулуқ алқишланди. Уйғур доппа мәдәнийәт байрими түркийәдики бир қисим өктичи партийәләр вә аммиви тәшкилатлар тәрипидинму алқишланди.

Түркийә келәчәк партийәсиниң рәиси вә түркийәниң сабиқ баш министири әһмәд давутоғлу вә келәчәк партийәсиниң баянатчиси сәлчуқ өздағ қатарлиқлар 5-май күни тивиттер арқилиқ уйғур доппа мәдәнийәт байримини қизғин тәбриклигән болуп, әһмәд давутоғлу мундақ дегән: "шәрқи түркистанлиқ қериндашлиримизниң хитай зулуми сәвәблик тәбриклийәлмигән доппа байримини-әркин тәбрикләйдиған күнлириниң келишни тиләш билән бирликтә уни тәбрикләймән".

Америкада турушлуқ уйғур зиялийси таһир имин әпәнди(солда) үрүмчидики мәзгилидә доппа мәдәнийәт байрими хатириләш паалийитидә сәпдашлири билән хатирә сүрәттә. 2016-Йили 5-май.

Бу қетимлиқ байрам тәбрикнамиси сабиқ баш министир әһмәд давутоғлуниң тәшәббуси билән киләчәк партийәсиниң иҗтимаий таратқу вастилирида кәң тарқалған болуп, киләчәк партийәсиниң қурғучилиридин тонулған маарипчи доктор сәрвәт һалиҗи ханим тивиттер арқилиқ мундақ дегән:

"зулум астидики шәрқи түркистанлиқ қериндашлиримизниң тәбрикләш имканийити болмиған, 2009-йилида үрүмчидә уйғур зиялийлири тәрипидин уйғур мәдәнийитини қоғдаш мәқситидә бекиткән доппа байрими мубарәк болсун! шәрқий түркистан мустәқиллиққа еришип қизғин тәбирикләйдиған күнләргә аз қалди."

Түркийәниң ақ партийә йетәкчиликидики мәвҗут һөкүмитиниң хитай билән болған мунасивәтлириниң йеқинлишишиға әгишип уйғур мәсилиси дөләт тәрипидин диққәткә илинмайватқан болсиму, ийи партийәси, киләчәк партийәси вә дава партийәси қатарлиқ өктичи партийиләрниң изчил қизғин қоллишиға еришип кәлмәктә.

Ғази универистети қәдимки уйғур тили вә әдәбияти кәспиниң магестир аспиранти мәһмуд ясин әпәндим зияритимизни қобул қилип, доппа байриминиң миллий мәдәнийитимизни қоғдаш вә дуняға аңлитиштики роли һәққидә тәпсилий тохталди.

Дуня уйғур қурултийи, уйғур һәрикити, уйғур академийиси вә шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики қатарлиқ тәшкилатлар вә "милләт нөвәттә" паалийитини тәшкилләп келиватқан лагер қурбанлири җәмийитиниң әзалири доппа мәдәнийәт байрими мунасивити билән уйғур хәлқини қизғин тәбриклиди.

Мәзкур байрам хитайниң уйғурларға қаратқан кәң көләмлик қирғинчилиқ вә мәдәнийәт бузғунчилиқиға қарши уйғур хәлқиниң мәдәнийәт җәһәттин хитайға қайтурған инкаси вә җаваби дәп тәриплинип кәлмәктә.

Амирикадики уйғур зиялийси таһир имин әпәнди зияритимизни қобул қилип уйғур доппа мәдәнийәт байрими шәкилләнгән дәврниң тарихи вә иҗтимаий арқа көрүши тоғрисида тәпсилий тохталди.

Истанбулда уйғур мәдәнийитигә аит мәдәнийәт мәһсулатлири дукини ичиватқан тиҗарәтчи вә шаир аминә сәдәф ханим зияритимизни қобул қилип, муһаҗирәттики уйғурларниң миллий мәдәнийәт мәһсулатлириға болған қизиқиши вә тәлипиниң юқири икәнликини, уйғур хәлқидә өз миллий мәдәнийитини күчәйтиш вә қоғдаш хаһишиниң күчлүк икәнликини ейтти.

Программимизниң ахирида шаир аминә сәдәф ханим доппа мәдәнийәт байрими мунасивити билән қәләмгә алған шеирини биз билән ортақлашти.

Доппа

Аминә сәдәф

Һәр рәңгигә пүтүлгән

Паҗиәлик бир қисмәт

Яки бардур гүллиридә

Сеһирлик бир муһәббәт

Һәр хилиға муҗәссәм

Тарихтики ривайәт

Бадам доппа

Чимән доппа‌

Гүл доппа

Гүл қоллардин кәштиләнгән уз доппа

Шан-шәрипиң, иззитиңни юқаттуқ

Бүгүн сәнму бизгә охшаш хар доппа

Доппа тиккән қоллар бүгүн бағлақта

Доппа кийгән башлар кәтти қаяққа

Сән билән тәң юқаттуқ биз өзлүкни

Тәмтирәштә йүрүймиз биз һәр яқта

Доппа мәдәнийәт байрими уйғурларниң етник кимликигә болған қизиқишини күчәйткәнлики үчүн хитай һөкүмити тәрипидин изчил қарши елинмиған. 2013-Йилдин башлап хитай даирилириниң доппа мәдәнийәт байримиға қарши чақириқ вә һәрикәтлири күчийишкә башлиған. Чоң типтики доппа мәдәнийәт байрими паалийәтлири чәкләнгән.

2017-Йилдин башлап уйғур диярида доппа мәдәнийәт байриминиң тәбриклиниши омумий җәһәттин чәкләнгән болуп, көзәткүчиләр хитай һөкүмитиниң уйғурларниң етник кимликигә аит һәрқандақ паалийәт вә амилни пүтүнләй йоқитишқа бәл бағлиғанлиқини ейтмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт