Wapatining 26 yilliq xatire künide merhum eysa yüsüp alptékin yad étilmekte

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2021-12-17
Share
Wapatining 26 yilliq xatire künide merhum eysa yüsüp alptékin yad étilmekte Eysa yüsüp aliptékin hayatining axirqi yillirida. Türkiye, istanbul
RFA/Ekrem

17-Dékabir küni 20-esir Uyghur tarixidiki meshhur “3 Ependiler” din biri bolghan merhum eysa yüsüp alptékin wapatining 26 yilliq xatire künidur.

2021-Yili muhemmed emin bughra, mes'ut sabiri bayquzi, eysa yüsüp alptékindin ibaret Uyghur bügünki zaman tarixidiki meshhur “3 Ependiler” din biri bolghan merhum eysa yüsüp alptékin tewellutining 120 yilliqi, shundaqla 2021-yili 17-dékabir küni merhumning wapatining 26 yilliq xatire künidur. Bu munasiwet bilen bir qisim Uyghur teshkilatliri bügün bayanatlar élan qilip, merhumning bir ömürlük küresh tarixini esleshmekte we uni hörmet bilen yad etmekte.

Merhum eysa yüsüp alptékinning gérmaniyede yashaydighan oghli erkin alptékin ependi bügün atisi eysa yüsüp alptékin wapatining 26 yilliq xatire küni munasiwiti bilen ziyaritimizni qobul qilghanda, atisining özide chungqur iz qaldurghan bezi güzel peziletlirini qisqiche bayan qilip ötti.

Eysa yüsüp aliptékin bilen muhemmed imin bughra afghanistanning kabul shehiride. 1940-Yil.
Eysa yüsüp aliptékin bilen muhemmed imin bughra afghanistanning kabul shehiride. 1940-Yil.

D u q re'isi dolqun eysa ependi 1994-yili wetenni terk étip türkiyege hijret qilghan mezgilliride, merhum eysa yüsüp alptékin bilen didarlashqan we uning bilen hemsöhbette bolghan shexslerdin biridur. U bügün merhumning wapatining 26 yilliq xatirisi heqqide toxtalghanda, uning eyni zamanda özige tesir qilghan ish-izliri toghrisidiki qarashlirini ipade qildi. U sözide sherqiy türkistanda yüz bergen nurghunlighan tarixiy weqelerni merhumning öz aghzidin anglash pursitige érishkenlikini tekitlidi.

Türkiyede 1993-yilidin 1995-yilighiche merhum eysa yüsüp alptékinning xizmitide bolghan d u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependi bu xususta pikir bayan qilghanda, eyni yilliri xitay hakimiyiti teripidin “Pantürkistlerning chet eldiki kattibéshi” dep hujum nishani qilin'ghan eysa yüsüp alptékinning tolimu milletperwer, addiy-sadda we güzel xisletlik bir zat ikenlikini tilgha aldi. U sözide sherqiy türkistanning ay-yultuzluq kök bayriqining bügün'ge qeder yétip kélishide eysa yüsüp alptékinning qoshqan töhpisining alahide zorliqini eskertti.

Melum bolghinidek, merhum eysa yüsüp alptékin 1901-yili qeshqer wilayitining yéngisar nahiyeside dunyagha kelgen. U yashliq dewridin bashlap, 1995-yili 17-dékabir küni bu dunya bilen widalashqiche bolghan uzun bir zamanda, sherqiy türkistan teweside xitaygha qarshi türlük köreshler bilen shughullinipla qalmay, 1949-yili “Weten üchün wetendin ayrilghan” din bashlap, bolupmu 1954-yili türkiyege kélip yerleshkendin étibaren türk dunyasi, ereb dunyasi we gherb dunyasida pütün imkanliri bilen Uyghurlar mesilisini anglitip, muhajirettiki Uyghur dewasigha asas salghan we öchmes iz qaldurghan wetenperwer zatlardin biri idi. Uning 94 yilliq ömrining töttin üch qismini sherqiy türkistanning azadliq kürishige béghishlighanliqi ilgiri sürülmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet