Тйәнҗин сода университетиниң икки ғайиб оқуғучисиниң қарамай сақчилири тәрипидин тутқунда икәнлики дәлилләнди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2020-10-19
Share
lager-Karamay-city-prison.jpg Қарамай шәһиригә селинған йиғивелиш лагери. 2018-Йили 20-авғуст.
bitterwinter.org

Вәзийәттин хәвәрдар кишиләрдин бири радийомизға учур йоллап, хитайдики тйәнҗин сода университетида оқуватқан зикрулла вә қәдирдан исимлик икки оқуғучиниң бу йиллиқ язлиқ тәтилдин кейин мәктәпкә қайтип кәлмигәнлики вә қарамайда тутқун қилинғанлиқ еһтималлиқини мәлум қилған иди. Мухбиримизниң тйәнҗин сода университетиға қарита елип барған телефон зиярәтлири давамида мәзкур икки уйғур оқуғучиниң нөвәттә мәктәптә йоқ икәнлики вә уларниң қарамай сақчилири тәрипидин тутқунда икәнлики дәлилләнди.

Биз тйәнҗин сода университетида оқуватқан зикрулла вә қәдирдин шавкәт исимлик икки нәпәр уйғур оқуғучиниң бу йиллиқ язлиқ тәтилдин кейин мәктәпкә қайтип кәлмигәнлики вә юрти қарамайда сақчилар тәрипидин тутқунда икәнлики һәққидә учур тапшурувалған идуқ биз бу әһвални ениқлаш үчүн аввал қарамай сақчи даирилиригә телефон қилдуқ. Телефонимизға толиму әнсиз муамилә қилған сақчи хадимлири мәзкур икки оқуғучиниң әһвали һәққидә соал соришимизғиму пурсәт бәрмиди.

Радийомизға кәлгән учурда мәзкур икки оқуғучиниң исимлири, юрти вә оқуватқан мәктипиниң намидин башқа учур берилмигән. Биз мәзкур университетқа телефон қилип, зикрулла вә қәдирдан исимлик икки оқуғучиниң нөвәттә мәктәптә бар яки йоқлуқини соридуқ. Телефонимизни алған хадим өзиниң бир нөвәтчи икәнликини билдүрүп, бу һәқтә мәлумат берәлмиди. Биз униңдин мәзкур икки оқуғучиниң қарамайда тутқун қилинғанлиқи һәққидә җәмийәттин учур алғанлиқимизни билдүргәндин кейин, у бу һәқтә алақидар хадимлардин мәлумат сүрүштә қилидиғанлиқи вә бизгә учур беридиғанлиқини ейтти.

Аридин бир һәптә өткәндә мәзкур университеттин телефонимизни қобул қилған йәнә бир хадим, бу һәқтә мәктәпниң аз санлиқ милләт оқуғучилириға мәсул хадими билән сөзлишишимизни тәвсийә қилди. Җя фамилилик мәсул хадим зикрулла вә қәдирдан шавкәт исимлик икки нәпәр уйғур оқуғучиниң ақивити һәққидики соалимизға җавабән, бу икки оқуғучиниң нөвәттә тутқунда икәнликини дәлиллиди. Униң дейишичә, мәзкур икки оқуғучи бу йил язлиқ тәтилдин кейин мәктәпкә қайтип кәлмигән. Нәтиҗидә мәктәп рәһбәрлики алди билән уларниң аилә тавабиати билән алақиләшкән. Уларниң аилә-тавабиатлири балилириниң тәқдири һәққидә еғиз ачалмиғандин кейин, улар қарамай сақчи даирилиридин мәлумат сориған, әмма қарамай сақчи даирилири уларниң мәзкур икки оқуғучи һәққидики соаллириға җаваб бәрмигән. Ахири мәктәп рәһбәрлири тйәнҗин шәһәрлик сақчи идариси арқилиқ қарамай сақчилиридин йоқап кәткән икки оқуғучисиниң әһвалини сүрүштә қилған. Тйәнҗин сақчилири мәзкур икки оқуғучиниң тутқунда икәнлики вә нөвәттә тәкшүрүлүш басқучида туруватқанлиқи һәққидә учур алған.
Мәлум болушичә, қарамай сақчилири тйәнҗин сақчилриға мәзкур икки оқуғучи делосиниң хуласиси һәққидә пат йеқинда мәлумат беридиғанлиқини ейтқан. Әмма һазирғичә мәлумат бәрмигән. Биз мәзкур хадимдин икки оқуғучиниң ениқ қачан тутулғанлиқини соридуқ. Мәзкур хадим сақчи даирилириниң өзлиригә бу һәқтә учур бәрмигәнликини ейтти. Биз униңдин уларниң нөвәттә қәйәрдә тутуп турулуватқанлиқи, йәни аталмиш "тәрбийәләш мәркизи" яки қамақханида икәнликини соридуқ. У өзлириниң бу һәқтиму хәвәрсизликини ейтти.

Илгирики җәмийәт хәвәрлиридә хитай өлкилиридә оқуватқан уйғур оқуғучилардин көп санда оқуғучиниң из-дерәксиз ғайиб икәнлики тилға елинған. Әмма тутқун вә ғайибларниң кимликлири һәққидә мәлумат берилмигән иди. Ениқлашлиримиз давамида шаңхәй санаәт институтини пүттүргән мәмтимин, шиән университетини пүттүргән рәҗәп ниязниң аталмиш "тәрбийиләш мәркизи" дә икәнлики дәлилләнгән. Нөвәттә бу икки оқуғучиниң аталмиш "тәрбийәләш" тә яки қамақханида икәнлики мәлум әмәс. Тйәнҗин сода университетиниң хадимлири мәзкур икки оқуғучисиниң тәкшүрүлүш басқучида икәнликидин башқа һечқандақ учурға игә әмәслики тәкитлиди.

Хитай даирилири хәлқара җамаәт пикриниң бесимидин кейин аталмиш "тәрбийәләш мәркәзлири" ни тақиғанлиқини елан қилған иди. Мәзкур икки оқуғучиниң бу йил язлиқ тәтилдә тутулуши, болупму қарамай сақчилириниң қоллирини хитай өлкилиридики оқуғучиларға қәдәр узитиши, уйғур райониниң сиясий вәзийитидә әмәлийәттә һечқандақ өзгириш болмиғанлиқи, әксичә яманлишип меңиватқанлиқини көрсәтмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт