Ғулҗадики қамал иҗраатлирида тәһдитләр давам қилмақта, аһалиләргә йәнә намәлум дорилар берилмәктә

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2022.08.12
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Uyghur-Diyari-Qamal Уйғур дияридики тешға чиқиш чәкләнгән, ишиги печәтләнгән өй.
RFA

Мухбиримизниң телефон зиярәтлиридин мәлум болушичә, хитай даирилириниң  уйғур елидики қамал мәзгилидә елип бериватқан зораван иҗраатлири һәр хил шәкилдә давам қилмақтикән. Аһалиләрни “тәрбийәләш” кә елип кетиш билән қорқутуш вә уларға намәлум дориларни йигүзүш, қамал давам қиливатқан бүгүнки күндә уйғур районидики аһалиләрниң арамини бузуватқан вә уларни әндишигә селиватқан тәдбирләрдур.

Хитайниң бир һәптидин буян уйғур районида йолға қоюватқан қамал тәдбирлири көпинчиси дөләт хизмәтчилиридин тәшкилләнгән вә дөләтниң әвзәл сиясәтлиридин пайдилинип келиватқан хитай  көчмән аһалилири  үчүн һечқандақ оңушсизлиқ пәйда қилмиған болсиму, әмма лагерлар сәвәблик иқтисадий асаси вә иҗтимаий қурулмиси аҗиз һаләттә туруватқан уйғурларға бир қатар әмәлий қейинчилиқларни туғдурған; ундин башқа кәйпият җәһәттинму паракәнчидиликләр пәйда қилған. 

Мәлум болушичә, бу күнләрдә ғулҗа наһийәсиниң мазар, дөңмазар, үчон йезилирида, мәһәллә кадирлири сақчилар билән бирликтә мәһәллә тәкшүрүши елип берип, қамал түзүмлириниң әмәлийлишишини көздин кәчүрмәктикән. Бу тәкшүрүш гурупписида сақчиларниң орун елишиниң өзила, аһалиләргә тәһдитлик сигнал бәрмәктикән. Қорғас наһийәсиниң ләнгәр йезисида елип берилған бу түр тәкшүрүштә аһалиләргә очуқ һалда әгәр қамал түзүмини бузса, “тәрбийәләш” кә елип кетилидиғанлиқи билән тәһдит селинған. 

Сүйдуң базиридики бир аманлиқ мудири, кишиләрниң йеқинқи йиллардин буян бу хил тәһдитләргә көнүп қалғанлиқини, шуңа аһалиләрниң бу тәһдитлик тәдбирләргә үн-тинсиз бойсуниватқанлиқини әскәртти.

Мәлум болушичә, “сақлиқни сақлаш” нами билән тарқитиливатқан вә зорлап йегүзиливатқан намәлум дорилар, аһалиләр еғизидин чиқиралмайватқан, әмма тәсиридин қутулалмайватқан йәнә бир әндишиниң мәнбәсидур.

Ләнгәр йезисидики йәнә бир кәнт кадириниң паш қилишичә, аһалиләргә қаймақ рәңгидә бир дора тарқитилған. Бу хадим бу дориниң исмини билмәйдиғанлиқини тилға елиш билән бирликтә, бу дориниң сәһийә хадимлири тәрипидин “кесәлниң алдини елиш дориси” дәп чүшәндүрүливатқанлиқини әскәртти.

Йәрлик уйғур аһалиләргә намәлум дориларни йегүзүш, таҗисиман вирус тарқалғандин кейин йолға қоюлған алдинқи икки қетимлиқ қамал җәрянидиму көрүлгән бир әһвалдур. Шу қетимлиқ ениқлашлиримизда, хитай ширкәтлириниң пурсәттин пайдилинип искилатлирида бесилип қалған дорилирини сетиватқанлиқиму ашкариланған. Хотәндики бир сәһийә хадими, өзлириниң қамал мәзгилидә шиҗуаҗаңда ишләнгән бир “җоңйи” дориисини сетиватқанлиқини паш қилған иди.

Алдинқи қетимлиқ телефон зияритимиз җәрянида ғулҗа наһийәсидә нами вә роли билинмигән бу дориларниң сәһийә хадимлири тәрипидин әмәс, кәнт кадирлири тәрипидин тарқитиливатқанлиқи мәлум болған иди.

Һөрмәтлик радийо аңлиғучилар, мәлум болушичә, уйғур районида милйонлиған кишиниң лагер вә түрмиләрдә болуши, йәни мутләқ көп сандики аилиләрдә аилиниң түврүки һесабнилидиған атилар вә оғулларниң тутқунда болуши, хитайниң қамал җәрянида йоқуриқидәк тәдбирләрни иҗра қилишиға асанлиқ пәйда қилған болса; йәнә бир тәрәптин аһалиләрни бу түрдики тәһдиләргә инкас қайтуруш вә өзини қоғдашта амалсиз қалдурған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.