Гүлшән аббасниң 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилиниши америка дөләт мәҗлис әзалириниң күчлүк тәнқидигә учриди

Мухбиримиз ирадә
2020-12-30
Share
Гүлшән аббасниң 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилиниши америка дөләт мәҗлис әзалириниң күчлүк тәнқидигә учриди Үрүмчи нурбағ нефит дохтурханисиниң пенсийигә чиққан дохтури гүлшән аббас ханим. 2015-Йили вашингтон.
Photo: RFA

Америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири иҗраийә комитети (CECC) ниң әзалири 30-декабир күни мәхсус ахбарат елан қилиш йиғини ечип, хитай һөкүмитиниң пенсийәгә чиққан уйғур дохтур гүлшән аббасни қанунсиз һалда 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилғанлиқини қаттиқ әйиблиди. Нурғун муһим шәхсләрниң қатнишиши билән ечилған бу йиғинда хитай һөкүмити уйғур елидики җинайәтлирини тохтитишқа вә гүлшән аббас қатарлиқ барлиқ лагер тутқунлирини қоюветишкә чақирилди.

Һөрмәтлик радийо аңлиғучилар, 30-декабир күни америка дөләт мәҗлисиниң хитай ишлири иҗраийә комитети вә уйғур һәрикити тәшкилати бирликтә ахбарат елан қилиш йиғини өткүзди. Ахбарат йиғининиң муһим темиси болса америкадики уйғур зиялийси вә паалийәтчиси доктор ришат аббас вә рошән аббасниң қериндиши, үрүмчидә пенсийәгә чиққан дохтур гүлшән аббас ханимниң хитай тәрипидин 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилиниши иди.

Гүлшән аббас ханим хитай даирилири тәрипидин 2018-йили 10-сентәбирдин бери ғайиб қиливетилгәндин бери һечқандақ из-дерики болмай келивататти. Бирақ йеқинда униң аилиси гүлшән аббасниң 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи һәққидә хәвәр тапшуруп алған.

Америка дөләт мәҗлисиниң хитай ишлири иҗраийә комитети әзалири ахбарат елан қилиш йиғинида хитай һөкүмитиниң бу һәрикитини қаттиқ әйиблиди. Ахбарат йиғинға гүлшән аббас ханимниң қизи зиба, қериндашлири доктор ришат аббас әпәнди, рошән аббас ханимлар билән бирликтә америка дөләт мәҗлиси хитай ишлири иҗраийә комитетиниң рәиси җеймис макговрн, мәҗлис әзаси том суази, мәҗлис әзаси кирис симис, американиң бирләшкән дөләтләр тәшкилатидики хәлқара аяллар мәсилилири бойичә баш әлчиси келлей курий ханим, америка америка хәлқара диний әркинлик комитетиниң комиссари нури түркәлләр қатнишип сөз қилди.

Йиғинда алди билән җәймис макговрн әпәнди сөз қилди. У сөзидә мундақ деди: "2018-йили синтәбирдин башлап, хитай һөкүмити тәрипидин мәҗбурий ғайип қиливетилгән пенсийәгә чиққан медитсина дохтури гүлшән аббасниң 20 йиллиқ кесиветилишини биз хитайниң униң америкадики йеқинлириниң кишилик һоқуқ паалийәтлири үчүн өч елиш нийитидә қилғанлиқиға ишинимиз. Хитай һөкүмитиниң әркин пикир қиливатқанларни җимиқтуруш үчүн уларниң гунаһсиз йеқинлирини нишанлиши әхлақий җәһәтттин әйиблинишкә тегишлик. Бу хәлқарада бекитилгән пикир әркинликини очуқ-ашкарә дәпсәндә қилғанлиқ."

У йәнә мундақ деди: "биз бүгүн бу йәрдә гүлшән аббас ханимниң аилиси билән бирликтә хитай һөкүмитини гүлшән аббас ханимни дәрһал вә шәртсиз қоюп беришкә, һеч болмиғанда уни зөрүр тиббий ярдәм вә давалиниши үчүн қоюп беришкә чақиримиз. Биз шундақла йәнә б д т кишилик һоқуқ алий комиссари мишәл бачиләйт ханимни бу мәсилә һәққидә вә башқа барлиқ халиғанчә тутқун қилинғанлар һәққидә тәкшүрүш әп беришни давамлиқ тәләп қилишини үмид қилимиз."

Бундин башқа макговрн әпәнди йәнә америка һөкүмити вә мәҗлисини уйғур мәсилисини биринчи муһим мәсилә дәп қарап, дәрһал қаттиқ тәдбирләрни қоллинишқа, гүлшән аббас ханимниң җазалинишида рол алған барлиқ хитай әмәлдарлирини җазалашқа вә башқа хәлқаралиқ органларниму бу һәқтә һәрикәт қилишқа чақирди.

Арқидин мәҗлис әзалири том суази вә кирис симис қатарлиқларму бир еғиздин сөз қилип, гүлшән аббас ханимға берилгән бу еғир җазадин қаттиқ әпсусланғанлиқини, буниң хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаритиватқан зулуминиң көлимини ениқ намайән қилип беридиғанлиқини ипадилиди вә өзлириниң уйғур елидики лагерлар мәсилиси вә мәҗбурий әмгәк мәсилисидә йәниму көп хизмәт қилидиғанлиқини тәкитләшти.

Кәллий куррий ханиму сөзидә америка ташқий ишлар министирлиқиниң уйғурлар мәсилисидә б д т вә башқа дөләт һөкүмәтлириниму һәрикәткә кәлтүрүш үчүн тохтимай хизмәт қиливатқанлиқини, шәхсән америка ташқий ишлар министири майк помпейониң уйғурлар мәсилисини пәқәт бир хизмәт дәп әмәс, бәлки бир шәхс болуш сүпити биләнму чин йүрикидин көңүл бөлүватқанлиқини тәкитлиди. У йәнә америка ташқий ишлар минситирлиқиниң вә өзиниң даима гүлшән ханим аилиси билән, лагер зиянкәшликигә учриғучилар вә шундақла уйғурлар билән бирликтә икәнликини тәкитлиди.

Арқидин нурий түркәл әпәндиму сөз қилип, һәрбир кишиниң қолидин кәлгәнчә гүлшән аббас ханимниң мәсилисигә вә шундақла уйғурлар учраватқан зулумни аңлитиш үчүн һәрикәт қилишини тәләп қилди.

Арқидин рошән аббас ханим вә зиба муратлар айрим-айрим сөз қилип, ахбарат йиғиниға қатнашқан вә уйғурларниң әһвалиға көңүл бөлүватқан юқириқи мәҗлис әзалириға рәһмәт ейтти вә шундақла хитай һөкүмитиниң өзлирини бойсундуруш үчүн, уйғурларни җимиқтуруш үчүн қолланған бу вастисини қаттиқ әйибләштин сирт, өзлириниң бу давадин һәргиз тохтап қалмайдиғанлиқини, бундақ вастиләр арқилиқ хитайниң һәргизму уйғурларни һәқлиқ дәвасидин чекиндүрәлмәйдиғанлиқини тәкитлиди.

Арқидин улар йәнә бир-бирләп йиғин қатнашчилириниң соаллириға җаваб бәрди. Мәҗлис әзаси кирис симис қатарлиқлар соалларға җаваб бәргәндә бундин кейин америка һөкүмити вә мәҗлисидә кәскин қарарларниң елиниши үчүн чоқум йәниму қаттиқ тиришидиғанлиқини, хитайдики уйғурларниң мәҗбурий әмгикидин пайда еливатқан хәлқаралиқ даңлиқ маркиларға бесим ишлитидиғанлиқи, бу җәһәттики қанун-қарарларни тездин әмәлийләштүрүшкә тиришидиғанлиқини билдүрди. Қисқиси, улар хитай дөләт рәиси ши җинпиңниң уйғурларға қарши инсанийәткә қарши җинайәт өткүзүш билән чоқум җавабкарлиққа тартилидиған күнләрниң йеـтип келидиғанлиқини бир еғиздин тәкитләшти.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт