«Әрк телевизийәси» ниң қурғучиси, режиссор абдураһман өзтүрк өз аилисидикәр һәққидә гуваһлиқ бәрди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2020-09-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Әрк телевизийәси» ниң қурғучиси, режиссор абдурахман өзтүрк әпәнди 15-йил илгири атиси билән чүшкән сүрәтни көтүрүп гуваһлиқ бәрмәктә. 2020-Йили сентәбир, түркийә.
«Әрк телевизийәси» ниң қурғучиси, режиссор абдурахман өзтүрк әпәнди 15-йил илгири атиси билән чүшкән сүрәтни көтүрүп гуваһлиқ бәрмәктә. 2020-Йили сентәбир, түркийә.
RFA/Arslan

Узун йиллардин буян ата-анисидин айрилип, түркийәниң истанбул шәһиридә яшаватқан абдураһман өзтүрк 14-сентәбир күни видийолуқ гуваһлиқ берип, ақсу вилайитиниң кәлпин наһийисидә яшаватқан ата-аниси вә бир туғқан қериндашлири билән телефон алақисиниң йиллардин буян үзүлгәнликини, уларниң һазирқи әһвали һәққидә һечнемә билмәйдиғанлиқини билдүрди. У қол телефони арқилиқ ата-анисиға вә қериндашлириға айрим-айрим телефон қилип синап баққан болсиму, қарши тәрәптики опературниң бу номурларниң һәммисиниң тақилип кәткәнликини билдүргән авазинила аңлиялиған. У бу авазларни рекорт қилип сақливелип, йотуб арқилиқ дуняға көрсәткән.

Абдураһман өзтүрк видийода 15 йил илгири дадиси билән биргә чүшкән сүритини көрситип, 15 йилдин буян ата-аниси вә уруқ-туғқанлири билән йүз көрүшәлмәй һәсрәт билән яшаватқанлиқини, 2017-йилидин буян ата-аниси, ака-инилири вә һәдә-сиңиллири билән һечқандақ учур-алақә қилалмиғанлиқини билдүрди.

Биз бу һәқтә тәпсилий мәлумат елиш үчүн абдураһман өзтүрк билән сөһбәт өткүздуқ. У мундақ деди: «2017-йилидин башлап хитайниң җаза лагерларни йолға қоюп көплигән уйғурларни лагерларға қамиғандин кейин, башқа уйғурларға охшаш мәнму уруқ-туғқанлиримдин хәвәр алалмидим. Чүнки чәтәлдин урулған бир телефон уруқ-туғқанлиримизниң 5 йилдин 10 йилғичә түрмә җазасиға сәвәб болидиғанлиқи оттуриға чиққан иди. Бәзи қериндашлирим ата-анисиниң вапат болғанлиқ хәвирини бир йил яки икки йилдин кейин хәвәр тепиватиду. . .»

Абдураһман өзтүрк әпәнди ата-анисиниң бешиға бирәр палакәт кәп қалмисун дәп еһтият қилип бир қанчә йилдин буян телефон қилмиғанлиқини, бирақ башқиларниң ата-анисиниң өлүм хәвирини бир икки йилдин кейин хәвәр тапқанлиқини аңлап, ата-анисиниң һазирқи әһвалидин қаттиқ әнсиригәнликини билдүрди. У ата-ана вә қериндашлириниң һәммисиниң телефон номурлириниң тақалғанлиқи сәвәбидин һазирғичә алақә қилалмқиғанлиқини ейтти.

Абдураһман өзтүрк әпәнди икки йил илгири иниси билән телефонда көрүшкәнликини, униңдин кейин телефон қилған болсиму, пүтүн туғқанлириниң телефониниң тақалғанлиқини илгири сүрди. У телефонниң тохтитилғанлиқиға қарап, уруқ-туғқанлириниң тутулуп җаза лагерлириға елип кетилгән болуши мумкинликини әскәртип өтти.

У хитай даирлириға хитаб қилип мундақ деди: «мән бир пәрзәнт болуш сүпитим билән ‹ата-анам қәйәрдә?', ‹укилирим, сиңиллирим қәйәрдә?', хитай вабаси (корона вируси) тарқалған бу күнләрдә ‹қандақ әһвалиң, дада-апа?' дәйдиған бир имканийәтни беришни үмид қилимән. Әлвәттә, бир уйғур болуш сүпитим билән хитайниң вәтинимиздики у қирғинчилиқини дәрһал тохтитишқа чақриқ қилимән.»

У йәнә иҗтимаий таратқуларда син вә видийо тарқитиш арқилиқ ата-анисиниң из-дерикини қилиш билән биргә, дуня җамаитидин шәрқий түркситанда йүз бериватқан уйғур қирғинчилиқиға диққәт қилишқа чақирди. У хитайниң мәйли сода-тиҗарәт саһәләрдә болсун мәйли башқа саһәләрдә болсун, дуняға қарши елип бериватқан һийлә-нәйрәң, қилтақлириға чүшүп кәтмәсликини агаһландурди.

Абдураһман өзтүрк әпәнди 2010-йили түркийә пуқралиқиға өткән болуп, у ата-анисниң из-дерикини қилиш үчүн түркийә җумһурийитиниң рәиси рәҗәп таййип әрдоғанға мәктуп язғанлиқини, өзиниң бир түркийә пуқраси болуш сүпити билән ата-аниси билән көрүшүшкә түркийәниң ярдәм беришини тәләп қилғанлиқини билдүрди.

У йәнә өзиниң таки ана-аниси билән раһәт көрүшәләйдиған пурсәткә игә болғучә вә уйғурлар өз тупрақлирида раһәт вә әркин нәпәс алалайдиған һаләткә кәлгүчә, бу йолда күрәшни тохтатмайдиғанлиқини билдүрди.

У сөзиниң ахирида пүткүл дуня җамаити вә кишилик һоқуқ тәшкилатларни уйғурларға көңүл бөлүшкә чақриқ қилди.

Абдурахман өзтүрк әпәнди, 2006-йили уйғур дияридин голландийәгә барған болуп, шундин буян ата-аниси билән йүз көрүшәлмәй кәлгән. У 2009-йили «әрк телевизийәси» торини тәсис қилип, нурғун надир һөҗҗәтлик филимларни ишләп тарқатқан вә чәтәлләрдики уйғурларниң арисида алқишқа еришкән. Нөвәттә у түркийә киночилиқ саһәсидики бир кәспий режиссор болуп йетишкән. У түркийә мәдәнийәт министирлиқиниң биваситә ярдими вә қоллиши билән режиссор вә филим ишлигүчилик вәзиписини үстигә елип, «баяз балина», йәни (ақ кит) намлиқ кәспий һаятидики тунҗи кино филимини мувәппәқийәтлик ишләп чиққан вә көрүрмәнләр билән йүз көрүштүргән. У һазирму истанбулда филим ишләш, рижиссурлуқ қилиш билән мәшғул болмақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт