Һәптилик хәвәрләр (20 - ноябирдин 26 - ноябирғичә)

Мухбиримиз җүмә
2010-11-26
Share

Рабийә қадир ханим нобел тинчлиқ мукапатиниң тарқитиш мурасимиға тәклип билән қатнашмақчи

Уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим бу йил 10- декабирда өткүзүлидиған нобел тинчлиқ мукапатиниң тарқитиш мурасимиға қатнишиду.

Уйғур америка җәмийитиниң муавин рәиси алим сейитофниң ашкарилишичә, рабийә қадир ханим нобел комитетиниң алаһидә тәклипи билән норвегийә пайтәхти ослоға берип мурасимға қатнишидикән.

Бу йиллиқ мурасимға, сабиқ нобел саһиблиридин, тибәтләрниң роһаний даһийси далай лама, чех президенти васлов хавел қатарлиқларму тәклип қилинған.

Бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати хитай өктичи язғучи лю шявбоға берилгән иди.

Рабийә қадир ханим хитай түрмисидин қоюп берилип америкиға кәлгәндин буян изчил нобел тинчлиқ мукапатиға намзатлиққа көрситилгән иди.

 Уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим шветсарийидә зиярәттә

Шветсарийидә зиярәттә болуватқан уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим вә һәмраһлири 4 күндин буян шветсарийә һөкүмити шуниңдәк охшаш болмиған кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң юқири дәриҗилик әрбаблири билән учришип, уларға уйғурларниң бүгүнки сиясий вәзийитини тонуштуруп, уларниң көп һесдашлиқиға шуниңдәк уйғурларға көңүл бөлүш вә ярдәм қилиш тоғрисидики вәдисигә еришкән. Рабийә қадир ханим йәнә шветсарийә - тибәт достлуқ җәмийити уюштурған мурасимда уйғурлар тоғрисида нутуқ сөзлигән.

Дуня уйғур қурултийи баш катипи долқун әйса әпәнди, рабийә ханимниң бу қетимқи сәпириниң интайин мувәппәқийәтлик болғанлиқини һәмдә дуня уйғур қурултийиниң йеңи хизмәт пиланлирини түзүш, музакирә қилиш үчүн яхши шараит һазирлиғанлиқини билдүрди.
Игилишимизчә, рабийә ханим 26 ‏- ноябир, җәнвәдики  б д т да көзәтчилик салаһийитигә игә болған бир қисим кишилик һоқуқ тәшкилатлирини зиярәт қилған вә бу тәшкилатларниң уйғур мәсилисигә көңүл бөлүп келиватқанлиқиға рәһмәт ейтқан.

Аралда 6, йеңиериқта 2 хитай көчмәнниң өлтүрүлгәнлики испатланди

Йеқинқи бир ай ичидә, йеңишәһәр наһийисиниң арал йезисида 6 нәпәр, йеңиериқ йезисида 2 нәпәр хитай көчмән өлтүрүлгән. 19 Киши вәқә гумандари дәп қарилип тутқун қилинған.
 
 Бир һәптидин бери бир қисим ғәйрий рәсмий ахбарат васитилири қәшқәр йеңишәһәр наһийиси арал йезисида хитай көчмәнлириниң уйғурлар тәрипидин өлтүрүлгәнлики һәққидә хәвәрләр берилгән, хәвәрләрниң бәзилиридә өлгүчиләр сани 7, бәзилиридә болса 11 дәп көрситилгән. Әмма, һазирғичә рәсмий һөкүмәт даирилири мәзкур вәқәни муәййәнләштүрмигән иди.

Радиомиз мухбириниң игилиши давамида, вәқә йүз бәргән җайдики хитай сақчилири вәқәниң растлиқини испатлиди.

Хитай һөкүмитиниң гәнсу өлкиси вуду районидики сәл апитигә учриған аһалиләрни уйғур елигә йөткәп орунлаштурушни башлиғанлиқи ашкариланмақта

Хитай һөкүмитиниң гәнсу өлкиси вуду районида сәл апитигә учриған аһалиләрни уйғур елигә йөткәшкә башлиған. Игилишимизчә, бу көчмәнләр биңтуән игидарчилиқидики деһқанчилиқ мәйданлириғила әмәс, бәлки уйғурлар зич олтурақлашқан йезиларғиму тарқақлаштурулуп орунлаштурулмақта икән.

Радиомиз зияритини қобул қилған уйғурларниң ашкарилишичә, бу көчмәнләр или вилайитиниң ғулҗа наһийиси, текәс, күнәс, нилқа наһийилиридики уйғурлар зич олтурақлашқан йезиларға тарқақлаштурулуп тәқсим қилинған. Мәсилән ғулҗиниң пәнҗим, дадамту, араөстәң, йеңийәр қатарлиқ сүйи әлвәк йезилиридики һәр бир кәнткә 10 аилидин орунлаштуруш бәлгиләнгән.

Уйғурлар голландийә ташқи ишлар министирлиқидики шәхсләр билән көрүшти

2010-Йили 23-ноябир, голландийә ташқи ишлар министирлиқида, уйғурларниң бүгүнки әһвали тоғрисида музакирә елип берилди. Сөһбәт голландийә ташқи ишлар министирлиқидики петир де лаңғе әпәндиниң тәклипи билән елип берилған. Сөһбәткә дуня уйғур қурултийиниң явропадики алақичиси мәмәт тохти әпәнди вә голландийә шәрқий түркистан уйғур бирлики тәшкилатиниң рәһбәрлиридики мунасивәтлик хадимлар қатнашти.
 
Голландийә ташқи ишлар министирлиқиға уйғурларниң нөвәттики вәзийити тонуштурулған доклатлар сунулди.
Ташқи ишлар министирлиқидики петир әпәнди сөһбәттин мәмнун болғанлиқини билдүрди.

Келәр йили алий мәктәп пүттүридиған хитай оқуғучиларниқаримайдики мәктәпләргә "қош тиллиқ маарип "ни өз ичигә алған оқутқучилиққа қобул қилишқа башлиған.

Қаримай шәһәрлик маарип идариси билән шәһәрлик кадирлар идариси 11‏- айниң оттурилиридин башлап, хитайдики 5 алий мәктәптә хизмәткә қобул қилиш понкити қуруп, келәр йили алий мәктәп пүттүридиған хитай оқуғучилардин қаримайдики оттура - башланғуч мәктәпләргә "қош тиллиқ маарип "ни өз ичигә алған оқутқучи қобул қилишқа башлиған.

 Қаримай шәһири җәмий 7 алий мәктәпни оқутқучи қобул қилидиған нуқтилиқ мәктәп қилип таллиған.

Уйғур илидин шинҗаң педагогика университети вә или педагогика институти бу тизимликтин орун алғандин сирт, қалған мәктәпләр пүтүнләй ичкиридики педагогика университетлирини асас қилған.

Йәрлик мәтбуатларниң хәвәрләрдин мәлум болушичә, хизмәткә қобул қилиш обйекти қаримай шәһириниң "қош тиллиқ маарип"ни өз ичигә алған оттура -башланғучлардики оқутқучи йетишмәслик әһвалини һәл қилиштин ибарәт икән.

Қаримайға ичкиридики хитай алий мәктәплирини асас қилип оқутқучи қобул қилиш қарари уйғурларда "қош тиллиқ маарип"қа болған әндишә күчийип, уйғурларда хизмәткә қобул қилиништики йәкләшкә қарши наразилиқ йүксиливатқан бир пәйткә тоғра кәлгән иди.

Голландийидә "явропа шәрқий түркистан маарип җәмийити" қурулди

2010-Йили 20-ноябир голландийидә "явропа шәрқий түркистан маарип җәмийити" қурулғанлиқи җакарланди.

Қурулуш мурасими һарлим шәһиридики бир җамәдә елип берилған болуп, йүздин артуқ адәм қатнашти. Бу паалийәтни тәшкиллигүчи "явропа шәрқий түркистан маарип җәмийити" узундин бири голландийидики диний вә миллий мурасимларға рәһбәрлик қилип келиватқан җәмийәт иди.

Бу қетим "явропа шәрқий түркистан маарип җәмийити" рәсмий қурулғанлиқини җакарлиғандин кейин, улар өзиниң тәшкилат әзалири вә бир қисим рәһбәрлирини тонуштурди һәмдә қилидиған хизмәтлири вә ғайә-мәқсәтлири һәққидә дәсләпки учур бәрди.

Түркийә парламент әзаси ридван ялчин әпәнди билән сөһбәт

Бу йил 10-айниң 28-күни түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давутоғлу билән уйғур дияри җүмлидин хитайни зиярәт қилған түркийә парламенти әзаси ридван ялчин әпәнди уйғур ели зиярити һәққидә тохтилип "уйғур қериндашлиримизниң шунчә бесимға қаримастин өз тилини, динини вә өрп ‏- адәтлирини қоғдап қалғанлиқини шундақла биз түркләргә болған сөйгүсини өз көзүм билән көрүп бәкла хурсән болдум." Деди.

Парламент әзаси ридван ялчин әпәнди йәнә, бир милләтниң тарихтики орни һәққидә тохтилип мундақ деди:" биз дунядики милләтләрниң тарихтики орнини қайта тиклишини үмид қилимиз, әгәр һәр қандақ бир милләт тарихтики орнини тикләш үчүн күрәш қилмиса, тарих уни җазалайду вә башқа милләтниң қолиға ташлап бериду. Шуни демәкчимәнки, түрк дуняси өз мәдәнийитини, тилини вә өрп-адәтлирини қоғдап қелиш үчүн күрәш қилиши керәк".

 Ридван әпәнди ахирида түркийә һөкүмити вә дунядики барлиқ дөләтләрни, уйғурларға көңүл бөлүшкә чақирди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт