Һәптилик хәвәрләр (8-февралдин 14-февралғичә)

Мухбиримиз әзиз
2020-02-14
Share
02142020-hepte-tor-maqalejpg.jpg Һәптилик хәвәрләр (8-февралдин 14-февралғичә)
Photo: RFA

Таҗсиман вирусниң лагерларға йеқинлаватқанлиқи айдиңлашти

Уйғур диярида таҗсиман вирустин юқумланғучиларниң сани көпийиватқанда бу вирусниң лагерларға йеқинлаватқанлиқи дәсләпки қәдәмдә айдиңлашти. Атуштики мирадил нурәхмәт исимлик бирәйләнниң йеқинда карантин қилиш намида лагерға йеқин бир районға елип кетилгәнлики буни биваситә дәлилләйду.

Мәлум болушичә, мирадил йеқинда таҗсиман вирус юқумдари дәп қарилип атуш шәһәрлик санаәт райониға елип кетилгән. У һазир карантин қилиниватқан 6-район әмәлийәттә атуштики лагерларниң бири болуп, һазир вақтинчә теббий ишларға ишлитиливатқан икән.

Һазир атуш тәвәсидики меһманханиларда карантин қилиниватқан кишиләр бәкла көп болғанлиқтин, бу кишиләрниң бир қисми лагерлардин вақтинчә өзгәртилгән «карантин нуқтилири» да турмақта икән.

Һәр саһә затлири уйғур дияридики вирус вәһимисидин әндишә қилмақта

Хитайдин ямраватқан таҗсиман вирус пүтүн дуняни әндишигә селиватқанда буниң милйонлиған уйғурлар қамалған лагерларда техиму зор паҗиәләргә баһанә болуп қелиши күчлүк әндишә қозғимақта.

Хәлқара уйғур кишилик һоқуқ вә демократийәни илгири сүрүш фондиниң рәиси рабийә қадир ханим «вухән вируси» вабаси тарқалғандин кейин көп қетим баянат елан қилип, лагердикиләрни өйлиригә қайтуруш чақириқини оттуриға қойди.

Америкадики кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати хитай бөлүминиң мудири софи ричардсон ханимму бу мунасивәт билән мәхсус обзор мақалиси йезип, хитай һөкүмитини уйғур дияридики юқум әһвалида ашкара болушни тәләп қилди.

Хитай даирилириниң ваба мәзгилидә уйғурларни «оюнчуқ» қилиши муназирә қозғиди

Пүтүн хитай вухәндин тарқиливатқан вирусниң вәһимисидә қалғанда уйғур дияридики бир қисим уйғурларниң дутар, тәмбүр қатарлиқ чалғу әсваблири арқилиқ вирусқа қарши туруш сәпәрвәрликигә селиниши чақчақ вә муназиригә сәвәб болған иди.

Йеқинда хитай даирилириниң вухәнгә әвәтилгән теббий қошундики уйғур дохтур-сестраларни «бимарларниң роһий кәйпиятини яхшилаш» намида кесәлләргә уйғурчә уссул ойнашқа селиши һәққидики көрүнүшләр тарқалди.

Хитайниң уйғурларни «террорчи» вә «әсәбий» дегән намда бастуруши әвҗигә чиқиватқанда уштумтутла уйғурларни вирусқа қарши тәшвиқатниң бир түрлүк васитиси қиливелишини бәзиләр әйиблисә, йәнә бәзиләр теббий нуқтидин тоғра чүшинишкә болидиғанлиқини билдүрди.

Абдулла аришниң қисмити уйғурлар дуч келиватқан паҗиәниң йәнә бир йүзини көрсәтти

Германийәниң штутгарт шәһиридә хитай һөкүмитигә қарши ялғуз кишилик намайишни давам қиливатқан уйғур яш абдулла аришниң бешидин кәчүргәнлири уйғур җәмийитидики зулумни башқа бир тәрәптин йорутуп бәрди.

2016-Йилиниң оттурилириға қәдәр үрүмчидә оқу-оқутушқа даир компютер юмталлирини ишләш вә сетиш билән шуғулланған абдулла вә униң аилисидикиләр уйғур дияридики зор тутқунда ханивәйран қиливетилгән.

Нөвәттә абдулла аришниң «қайта тәрбийә» елиш үчүн лагерларға елип кетилгән бир қисим қериндашлири вә уруқ-туғқанлири техичә қамақта турмақта икән.

Майк помпйониң оттура асия сәпиридә уйғурларни тилға елиши зор диққәт қозғиди

Америка ташқи ишлар министири майк помпейо өткән һәптидики оттура асия сәпиридә йәнә бир қетим уйғур мәсилисини тәкитләп, уларниң һазир еғир зулумларға учраватқан бир хәлқ икәнликини көрсәтти. Шундақла оттура асия дөләтлирини хитайдин қечип чиққан уйғурларға панаһлиқ беришкә дәвәт қилди.

Хитайниң қазақистан вә өзбекистандики әлчиханилири америка һөкүмитидин қаттиқ нарази болуп буни «хитайға қарши қутратқулуқ қилиш һәрикити» дәп әйиблиди.

Майк помпейониң бу сөзлири көплигән кишиләрниң алқишиға еришкән болуп, бу йәнә бир яқтин оттура асиядики мусулман дөләтлиригә биваситә қилинған чақириқ, дәп қаралмақта икән.

Истанбулдики уйғур җамаити «шәрқий түркистан шеһитлар кечиси» өткүзди

5-Феврал күни истанбулда «шәрқий түркистан шеһитлар кечиси» өткүзүлүп, 1997-йилидики ғулҗа «5-феврал вәқәси» дә һаятидин айрилған шеһитлар әсләнди.

Муһаҗирәттики уйғур паалийәтчиләр йиғинда сөз қилип өтмүш вә кәлгүси һәққидә нөвәттики уйғур җәмийитиниң җиддий ойлинидиған пәйти йетип кәлгәнликини оттуриға қойди.

Миңдин артуқ киши қатнашқа бу йиғинда шеһитларниң роһиға атап хәтмә-қуран оқулуш билән биргә, муһаҗирәттики яшлар вә өсмүрләргә йәнә бир қетим милләтпәрвәрлик вә вәтәнпәрвәрлик тәрбийәси берилди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.