Heptilik xewerler (8-féwraldin 14-féwralghiche)

Muxbirimiz eziz
2020-02-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Heptilik xewerler (8-féwraldin 14-féwralghiche)
Heptilik xewerler (8-féwraldin 14-féwralghiche)
Photo: RFA

Tajsiman wirusning lagérlargha yéqinlawatqanliqi aydinglashti

Uyghur diyarida tajsiman wirustin yuqumlan'ghuchilarning sani köpiyiwatqanda bu wirusning lagérlargha yéqinlawatqanliqi deslepki qedemde aydinglashti. Atushtiki mir'adil nur'exmet isimlik bireylenning yéqinda karantin qilish namida lagérgha yéqin bir rayon'gha élip kétilgenliki buni biwasite delilleydu.

Melum bolushiche, mir'adil yéqinda tajsiman wirus yuqumdari dep qarilip atush sheherlik sana'et rayonigha élip kétilgen. U hazir karantin qiliniwatqan 6-rayon emeliyette atushtiki lagérlarning biri bolup, hazir waqtinche tébbiy ishlargha ishlitiliwatqan iken.

Hazir atush tewesidiki méhmanxanilarda karantin qiliniwatqan kishiler bekla köp bolghanliqtin, bu kishilerning bir qismi lagérlardin waqtinche özgertilgen "Karantin nuqtiliri" da turmaqta iken.

Her sahe zatliri Uyghur diyaridiki wirus wehimisidin endishe qilmaqta

Xitaydin yamrawatqan tajsiman wirus pütün dunyani endishige séliwatqanda buning milyonlighan Uyghurlar qamalghan lagérlarda téximu zor paji'elerge bahane bolup qélishi küchlük endishe qozghimaqta.

Xelq'ara Uyghur kishilik hoquq we démokratiyeni ilgiri sürüsh fondining re'isi rabiye qadir xanim "Wuxen wirusi" wabasi tarqalghandin kéyin köp qétim bayanat élan qilip, lagérdikilerni öylirige qayturush chaqiriqini otturigha qoydi.

Amérikadiki kishilik hoquqni közitish teshkilati xitay bölümining mudiri sofi richardson xanimmu bu munasiwet bilen mexsus obzor maqalisi yézip, xitay hökümitini Uyghur diyaridiki yuqum ehwalida ashkara bolushni telep qildi.

Xitay da'irilirining waba mezgilide Uyghurlarni "Oyunchuq" qilishi munazire qozghidi

Pütün xitay wuxendin tarqiliwatqan wirusning wehimiside qalghanda Uyghur diyaridiki bir qisim Uyghurlarning dutar, tembür qatarliq chalghu eswabliri arqiliq wirusqa qarshi turush seperwerlikige sélinishi chaqchaq we munazirige seweb bolghan idi.

Yéqinda xitay da'irilirining wuxen'ge ewetilgen tébbiy qoshundiki Uyghur doxtur-séstralarni "Bimarlarning rohiy keypiyatini yaxshilash" namida késellerge Uyghurche ussul oynashqa sélishi heqqidiki körünüshler tarqaldi.

Xitayning Uyghurlarni "Térrorchi" we "Esebiy" dégen namda basturushi ewjige chiqiwatqanda ushtumtutla Uyghurlarni wirusqa qarshi teshwiqatning bir türlük wasitisi qiliwélishini beziler eyiblise, yene beziler tébbiy nuqtidin toghra chüshinishke bolidighanliqini bildürdi.

Abdulla arishning qismiti Uyghurlar duch kéliwatqan paji'ening yene bir yüzini körsetti

Gérmaniyening shtutgart shehiride xitay hökümitige qarshi yalghuz kishilik namayishni dawam qiliwatqan Uyghur yash abdulla arishning béshidin kechürgenliri Uyghur jem'iyitidiki zulumni bashqa bir tereptin yorutup berdi.

2016-Yilining otturilirigha qeder ürümchide oqu-oqutushqa da'ir kompyutér yumtallirini ishlesh we sétish bilen shughullan'ghan abdulla we uning a'ilisidikiler Uyghur diyaridiki zor tutqunda xaniweyran qiliwétilgen.

Nöwette abdulla arishning "Qayta terbiye" élish üchün lagérlargha élip kétilgen bir qisim qérindashliri we uruq-tughqanliri téxiche qamaqta turmaqta iken.

Mayk pompyoning ottura asiya sepiride Uyghurlarni tilgha élishi zor diqqet qozghidi

Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo ötken heptidiki ottura asiya sepiride yene bir qétim Uyghur mesilisini tekitlep, ularning hazir éghir zulumlargha uchrawatqan bir xelq ikenlikini körsetti. Shundaqla ottura asiya döletlirini xitaydin qéchip chiqqan Uyghurlargha panahliq bérishke dewet qildi.

Xitayning qazaqistan we özbékistandiki elchixaniliri amérika hökümitidin qattiq narazi bolup buni "Xitaygha qarshi qutratquluq qilish herikiti" dep eyiblidi.

Mayk pompéyoning bu sözliri köpligen kishilerning alqishigha érishken bolup, bu yene bir yaqtin ottura asiyadiki musulman döletlirige biwasite qilin'ghan chaqiriq, dep qaralmaqta iken.

Istanbuldiki Uyghur jama'iti "Sherqiy türkistan shéhitlar kéchisi" ötküzdi

5-Féwral küni istanbulda "Sherqiy türkistan shéhitlar kéchisi" ötküzülüp, 1997-yilidiki ghulja "5-Féwral weqesi" de hayatidin ayrilghan shéhitlar eslendi.

Muhajirettiki Uyghur pa'aliyetchiler yighinda söz qilip ötmüsh we kelgüsi heqqide nöwettiki Uyghur jem'iyitining jiddiy oylinidighan peyti yétip kelgenlikini otturigha qoydi.

Mingdin artuq kishi qatnashqa bu yighinda shéhitlarning rohigha atap xetme-qur'an oqulush bilen birge, muhajirettiki yashlar we ösmürlerge yene bir qétim milletperwerlik we wetenperwerlik terbiyesi bérildi.

Toluq bet