Heptilik xewerler (23-marttin 29-martqiche)

Muxbirimiz eziz
2019-03-29
Élxet
Pikir
Share
Print
hepte-20190329.jpg
hepte-20190329.jpg
Photo: RFA

Uyghur kadirlarni lagérgha ewetishning shertliri "Addiylashmaqta"

Uyghur diyarida barghanséri ewjige chiqiwatqan siyasiy basturushta Uyghur tilini yoqitishning eng muhim nishanlardin boluwatqanliqi melum. Yéqinda xotendiki ikki oqutquchi dersxanida Uyghurche gep qilghanliqi üchün lagérgha élip kétilgen.

Alaqidar uchurlardin melum bolushiche, xitay hökümitini nöwette "Wetenperwerlik-dölet tilini söyüshtin bashlinidu" dégen sho'ar astida Uyghurlarni hemmila jayda xitay tilida sözleshke mejburlimaqta iken.

Muxbirimizning ehwal éniqlishi dawamida qeshqer su idarisining kadiri turghun asimning lagérgha élip kétilishide uning shu jaydiki meschit chéqish herikitide aktip bolmighanliqi, shuning bilen uning "Ikki yüzlimichilik qilghan" dep eyiblen'genliki ashkarilandi.

Öy-mülük sodigiri raman idris lagérda jan üzgen

Yéqinda qeshqerdiki Uyghur bayliridin öy-mülük sodigiri raman idrisning 2018-yili öktebirde lagérda jan üzgenliki ashkara boldi.

Merhum raman idrisning muhajirettiki newrisi nejmidin bu heqte melumat bérip, bowisi we kichik bowisining lagérgha élip kétilgendin kéyin 2018-yilining axirliri ilgiri-kéyin bolup jan üzgenlikini bildürdi.

Melum bolushiche, raman idris jemeti qeshqerde ximiyewi oghut sodisi, öy-mülük tijariti we réstoran sodisi qilish arqiliq zor bayliq toplighan iken. Ular lagérgha élip kétilgende ularning barliq mal-mülki musadire qilin'ghan. Ularning uruq-tughqanliridin 50 tek kishi tutqun qilin'ghan.

Lagérlarning dawamlishidighanliqi barghanséri roshenleshmekte

Mushu heptide qeshqer we xoten qatarliq jaylarda tekshürüshte bolghan xitay memliketlik siyasiy kéngeshning re'isi wang yang "Rayon weziyitining muqimliqini dawamlashturush üchün 'üch xil küchler' ge zerbe bérishni téximu kücheytish lazim" dep yolyoruq bergen.

Chén chu'en'goning dawamliq wezipe öteydighanliqining algha sürülüshi, Uyghur diyarida 4-qétimliq "Omumi xelq salametlik tekshürüshi" ning bashlinishi, yene kélip hemmila jayda Uyghur kadirlarning "Mesile tapshurush herikiti" ning yuqiri pellige chiqishi qatarliq ehwallar bolsa zor sandiki yene bir türküm Uyghurning pat yéqinda lagérlargha yollinidighanliqini ishare qilmaqta.

Buningdin ilgiri Uyghur aptonom rayonining re'isi shöhret zakir "Lagérlargha éhtiyaj qalmighanda asta-asta taqilidu," dégen idi.

Amérika tashqi ishlar ministiri Uyghur shahitlar bilen körüshti

26-Mart küni amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo amérikidiki bir qisim Uyghur shahidlarni mexsus qobul qilip, ular bilen Uyghur jem'iyitining ehwali toghrisida söhbetleshti.

Söhbet jeryanida Uyghur shahitlar Uyghurlar duch kéliwatqan siyasiy, iqtisadiy, diniy we medeniyet jehetlerdiki zulumlardin melumatlar bérip, Uyghurlarning amérika hökümitidin kütidighan teleplirini yetküzdi.

Bu qétimliq uchrishishtin kéyin ötküzülgen muxbirlarni kütüwélish yighinida mayk pompéyo xitay hökümitini "Nomussizlarche ikki yüzlimilik qilip kelmekte," dep eyiblidi.

Muhajirettiki Uyghurlar noruzluq tebrik pa'aliyitini janliq dersxanigha aylandurdi

Uyghur medeniyiti zor yoqitishqa duch kéliwatqanda muhajirettiki Uyghurlarning bu yilqi noruz bayrimi weten we ana yurt söygüsi mezmunidiki pa'aliyetler arqiliq téximu janliq ötküzüldi.

Noruzluq pa'aliyetler arqiliq chet'elde tughulup ösken Uyghur perzentlirige bir qétimliq janliq bolghan wetenperwerlik dersi ötülgenliki bolsa köp qisim ata-anilarni memnun qildi.

Amérika, türkiye, qazaqistan qatarliq Uyghur jama'iti birqeder merkezlik jaylashqan döletlerdiki noruz pa'aliyetliri ötken herqandaq yillardikidin köp jama'etni kütüwaldi. Bir qisim Uyghurlar bu heqte pikir qilip "Xitayning zulumi Uyghurlarni téximu birleshtürdi," dédi.

Kanadaning montéri'al shehiride ana til mektipi quruldi


Kanadadiki Uyghur jama'itining zoriyishigha egiship, bu jayda yene bir Uyghur ana til mektipi barliqqa keldi. Montéri'al shehiride qurulghan bu ana til mektipi 23-mart küni resmiy oqush bashlidi.

Melum bolushiche bu ana til mektipide asasliq qilip Uyghur tili we Uyghur sen'iti témisidiki dersler ötülidighan bolup, yene qoshumche islam dinigha da'ir omumiy bilimlermu ögitilidiken.

Xitay hökümiti Uyghur tili we milliy kimlikini yoqitish nishani qiliwatqanda muhajirettiki Uyghurlarning bu xildiki ana til mekteplirini échishi her sahe kishilirining qizghin alqishigha érishti.

Toluq bet