Heptilik xewerler (15-iyundin 21-iyun'ghiche)

Muxbirimiz eziz
2019-06-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

Qeshqer xu'a'en sayahet shirkitining mu'awin diréktori aytursun éli lagérda jan üzgen

Yéqinda qeshqer xu'a'en sayahet shirkitining mu'awin diréktori aytursun élining 2018-yili 6-ayda lagérda ölgenliki heqqide köpligen uchur tarqalghan idi. Muxbirimizning ehwal éniqlishi jeryanida bu xewerning rastliqi delillendi. 

Aytursunning jesiti a'ilisige qayturulghandin kéyin uning a'ilisidikiler peqet uning yüz qisminila körgen. Emma méyitning beden qismini körüshke yol qoyulmighan. Shundaqla barliq hazidarlarni öyge solap qoyghandin kéyin kadirlar we saqchilar méyitni özlirila yerlikke qoyuwetken. 

Aytursunning lagérgha qamilip besh kün ichidila sirliq halda ölüp kétishi we saqchilarning méyitni el-jama'etning közidin yoshurunche yerlikke qoyuwétishi bu heqtiki köpligen gumanlarni peyda qilmaqta.

Proféssor hesenjan abdulla türkiyedin qaytip lagérgha qamalghan

Xitay da'irilirining tézdin qaytip kélish heqqidiki tehditlik buyruqlirigha boysunup 2017-yili 4-ayda istanbuldin yurti ghuljigha qaytqan proféssor hesenjan abdullaning lagérda ikenliki melum boldi.

Hesenjanning türkiyediki ayali bu heqte melumat bérip, uning 2015-yilidin buyan türkiyede iqamet bilen turuwatqanliqini, yoldishining 32 yil zira'et ilmi bilen shughullan'ghanliqini, uning 2015-yili pénsiyige chiqqanliqini bildürgen. 

Melum bolushiche, türkiye hökümiti xitay da'irilirige bu heqte melumat yollap, hesenjanning qoyup bérilishini telep qilghan bolsimu hazirghiche héchqandaq bir ilgirilesh bolmighan.

Xoten we qeshqerde köp sandiki meschit munarlirining chéqiwétilgenliki delillendi

Xitay da'iriliri "Diniy esebiylikke qarshi turush" namida Uyghur diyaridiki minglighan meschitlerni chéqip tashlighan idi. Yéqinda chéqilmay qalghan az sandiki meschitlerning hujum nishani boluwatqanliqi melum boldi. 

Ashkarilinishiche, xoten we qeshqer qatarliq jaylardiki bir qisim meschitlerning munar béshi we uningdiki hilal ay belgiliri "Esebiylik" ke baghlinip chéqiwétilgen. 

Nöwette Uyghur diyaridiki qoyuq diniy tüske ige bolghan barliq shekil we belge-neqishler xitay da'irilirining buyruqliri boyiche mejburiy yosunda yoqitilmaqta iken.

"Dunya qachqunlar küni" de taylandtiki Uyghurlar eslendi

Her yili 20-iyun küni "Dunya qachqunlar küni" bolup, bu yilqi xatire künde tayland türmiliride yétiwatqan 52 neper Uyghur mehbus yene bir qétim eslendi.

Tayland türmiliridiki Uyghur mehbuslar bu xatire künde radi'omiz arqiliq dunya jama'itige özlirining muraji'itini yollidi. Bu muraji'etnamide "Ey dunya, bizni untup qalmanglar! bizning erkinlikke chiqishimiz üchün yardem qilinglar!" dep xitab qilindi. 

Yillap mehbusluqta yétiwérish jeryanida bir qisim Uyghur tutqunlar qéchip kétishke urunup baqqan bolsimu muweppeqiyet qazinalmighan. Chet'ellerdiki herqaysi Uyghur teshkilatlirimu bu munasiwet bilen mexsus bayanat élan qilip, dunya jama'etchilikini taylandtiki Uyghur tutqunlar mesilisige köngül bölüshke chaqirdi.

Amérika tashqi ishlar ministirliqi xitayni lagérlardiki mejburi emgekni toxtishishqa chaqirdi

Yéqinda amérika tashqi ishlar ministirliqi herqaysi döletlerdiki adem sodisi qilmishining ötken bir yilliq ehwali heqqide doklat élan qildi hemde xitayni buningdiki "Ehwali eng nachar dölet" tizimlikige kirgüzdi.

Doklatta xitaydiki adem sodisi weziyitining barghanséri nacharlap méngiwatqanliqi, bolupmu Uyghur diyaridiki lagérlargha qamalghan tutqunlarning mejburiy emgekke sélinishi tepsiliy bayan qilindi. 

20-Iyundiki doklatni élan qilish murasimida amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo xitayning bir milyondin artuq musulmanni tutqun qilip, ularning bir qismini mejburiy emgekke séliwatqanliqini bildürdi.

Gérmaniyede "Yawropa Uyghur erkinlik longqisini talishish putbol musabiqisi" ötküzüldi

15-We 16-iyun künliri gérmaniyening myunxén shehiride "Yawropa Uyghur erkinlik longqisini talishish musabiqisi" ghelibilik ötküzüldi. Musabiqining échilish murasimidiki ay-yultuzluq kök bayraq we Uyghur milliy medeniyitini merkez qilghan parat arqiliq muhajirettiki Uyghurlarning weten söygüsi yene bir qétim janliq namayan qilindi.

Musabiqige alte dölettin kelgen yüzdin artuq komanda ezasi qatnashti. Musabiqide shiwétsiyediki Uyghur komandisi chémpiyon boldi. 

Melum bolushiche, bu qétimqi putbol musabiqisini orunlashturushta alahide rol oynighan we küch qoshqan "Yawropa sherqiy türkistan birliki" d u q bilen yéqindin hemkarliship, bu musabiqining ghelibilik échilishi we yépilishini wujudqa keltürdi.

Toluq bet