Heptilik xewerler (25-iyundin 1-iyulghiche)

Muxbirimiz qutlan
2016-07-01
Share
erkin-asiya-radiosi.jpg Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

Rabiye qadir xanim "Shawgüen weqesi" ning 7 yilliqi munasiwiti bilen bayanat élan qildi

Buningdin yette yil ilgiri, yeni 2009‏-yili 6‏-ayning 26‏-küni gwangdung ölkisining shawgüen shehiridiki yerlik xitay ahalilirining Uyghur ishchilargha kolléktip hujum qilish weqesi yüz bergen idi.

Eyni chaghda xitay hökümet taratquliri weqe jeryanida ikki neper Uyghurning ölüp, 118 neper Uyghurning yarilan'ghanliqini ilgiri sürgen bolsimu, emma terepsiz axbaratlar weqede az dégende 18 neper Uyghurning ölüp, yüz nechche Uyghurning yarilan'ghanliqini ilgiri sürgen idi. Bu weqe shu yili ürümchide yüz bergen "5‏-Iyul weqesi" ge biwasite pilta bolghan idi.

Dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanim "Shawgüen weqesi" ning yette yilliq xatirisi munasiwiti bilen bayanat élan qilip, xitay da'irilirini mezkur weqediki jawabkarliqini üstige élishqa chaqirdi.

Se'udi saqchiliri mekkide hej mezgilini saqlawatqan yüzlerche Uyghurni yighiwélip xitaygha qayturuwetken

Igilinishiche, se'udi erebistan saqchiliri 27-iyun küni mekkining misfele Uyghur mehelliside hej mezgilini kütüp turuwatqan yüzlerche Uyghurni toplap yighiwélish ornigha élip ketken.

Melum bolushiche, mekkide yighiwélin'ghan bu Uyghurlar xitayning diniy cheklimiliri seweblik gheyriy resmiy yollar bilen hej ibaditige kelgenler iken.

Se'udidiki weqedin xewerdar ehmet mömin ependining bildürüshiche, yighiwélish jeryanida xitay elchixanisining ikki neper xadimi se'udi saqchilirigha hemkarlashqan iken. Yighiwélin'ghan Uyghur hajilarning 28-iyun küni ürümchige yolgha séliwétilgenliki melum bolmaqta.

Dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitétining mudiri dolqun eysa bu heqte inkas qayturup xitayni "Ramizan mezgilide Uyghurlargha chet'eldimu parakendichilik séliwatidu" dep eyiblidi.

Xitay "Memliketlik emgek nemunichisi" dawut hashim chongqurchaq déhqanlirining ramizanda hashargha mejburliniwatqanliqini ashkara qildi

Maralbéshi nahiyisi chongqurchaq yézisining sabiq yéziliq partkom sékrétari dawut hashim ötken hepte radiyomizning ziyaritini qobul qilip, qeshqer wilayitide balilarning diniy telim-terbiye élishining tamamen tügitilgenlikini bayan qilghan idi.

U bügün yene maralbéshi nahiyiside ilgiri öz aldigha hej qilip kelgen hajilarning saqchilar teripidin yighiwélinip, qanun-tüzüm terbiyesi élip bérilghanliqini shundaqla chongqurchaq yézisida ramizan mezgilidimu déhqanlarning hasharni dawamlashturuwatqanliqini bildürdi.

Siyasiy aktip dawut hashim ilgiri xitayda atalmish "Memliketlik emgek nemunichisi", "Junggoluqlarni tesirlendürgen 100 shexsning biri", 17-nöwetlik xitay memliketlik xelq qurultiyi wekili bolghan, kompartiyege sadiq shexslerdin biri.

Yawropadiki herqaysi ellerning kespiy saheliride közge körün'gen Uyghurlar öz tejribiliridin hékaye teqdim qildi

Gherb elliridiki Uyghur jama'iti yawropa ellirige köchüsh we olturaqlishish tarixi qisqa, jama'et kölimi nisbeten kichik, jughrapiyelik tarqilishi tarqaq bolghan bir ijtima'iy topluqtur.

Halbuki, ular yéqinqi on nechche yil mabeynide japaliq izdinishler we toxtawsiz tirishchanliqlar arqiliq özliri yerleshken ikkinchi wetinide türlük kespiy saheler boyiche ajayip tesirlik hékayilerni meydan'gha keltürdi.

Bügün yawropa chong quruqluqidiki gérmaniye qatarliq ellerdin tartip taki skandinawiye yérim arilidiki kichik döletlerge qeder türlük kespiy sahelerde xizmet qilidighan Uyghur serxiller közge köründi. Ular hazir özliri yashawatqan döletlerde türlük saheler boyiche töhpe yaratmaqta.

Pakistan Uyghur aptonom rayonida xitayning roza tutushni chekligen yaki cheklimigenlikini tekshürüsh üchün bir ömek ewetkenliki melum

Igilinishiche, pakistan diniy ishlar ministirliqi yéqinda Uyghur aptonom rayonigha bir diniy wekiller ömikini ewetip, rayondiki musulmanlarning diniy étiqad erkinliki heqqide tekshürüsh élip bériwatqanliqi melum. Emma közetküchiler, pakistan hökümitining ramizan éyida Uyghur élige tekshürüsh ömiki ewetishining xitay terepning teklipi bilen bolghanliqini ilgiri sürmekte.

Mezkur ömekning ezaliri pakistanning diniy sahediki yuqiri derijilik zatliridin teshkillen'gen bolup, ular Uyghur aptonom rayonida 4 kün turup, musulmanlarning ramizan mezgilidiki roza tutush erkinlikini tekshürmekchiken.

Pakistandiki "Ömer Uyghur wexpisi" ning mes'uli ömer xan ependi radiyomiz ziyaritini qobul qilip, pakistan diniy tekshürüsh ömikining qandaq xulase chiqiridighanliqi "Bizge melum" dédi.

Istanbuldiki partlashta bir Uyghurni öz ichige alghan 40 nechche kishi hayatidin ayrilghan

28-Iyun küni kech sa'et 21:22 de istanbuldiki atatürk xelq'ara ayrodromida térrorluq hujumi yüz bérip 40 nechche kishi hayatidin ayrilghan, 239 kishi yarilan'ghan.

Türkiye saqchi terep ashkara qilghan eng yéngi melumatlardin qarighanda, térrorluq hujumi élip barghanlar özbekistan, qirghizistan we rusiyening daghistan rayonidin süriyege bérip urushqa qatnashqanlar iken.

Hayatidin ayrilghanlar arisida abdulhekim bughda isimlik bir Uyghurningmu barliqi melum. Merhum abdulhekim bughdaning yéqin tughqanlirining bildürüshiche, u türkiye armiyeside wezipe ötep qaytip kelginige téxi 4 ay bolghan iken. Partlash yüz bergende u atatürk ayrodromidiki yük sélish ornida ishlewatqan iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet