Heptilik xewerler (16-iyuldin 22-iyulghiche)

Muxbirimiz qutlan
2016.07.22
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
erkin-asiya-radiosi-yengi.jpg Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

Rabiye qadir xanim: “Türkiye hökümitining mesililerni tinchliq yoli bilen hel qilalaydighanliqigha ishinimen!”

Ötken jüme kéchide türkiyede yüz bergen herbiy siyasiy özgirish meghlup qilin'ghandin kéyin, türkiyening herbiy, memuriy sistémisi bilen dölet apparatlirida keng kölemde tazilash bashlan'ghan.

Pütün dunya türkiyening nöwettiki siyasiy weziyitidin endishiliniwatqan bir peytte, dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanim radiyomiz ziyaritimizni qobul qilip, türkiye weziyiti heqqide öz qarashlirini bildürdi.

Rabiye xanim türkiye hökümiti bilen türkiye prézidénti rejep tayyp erdughanni tinchliq üchün soghuqqan bolushqa, türk xelqning arzusi we türkiyening qimmet qarishigha hörmet qilishqa, xelq'ara qanun we kishilik hoquq mizanlirigha mas halda tedbir körüshke chaqirdi.

Muhajirettiki Uyghur közetküchiler jang chünshyenning xotende sözligen sözlirige jiddiy inkas qayturdi

Uyghur aptonom rayonluq da'iriler “Muqimliq xizmitini himaye qilish” boyiche 14-iyuldin 17-iyulgha qeder xotende neq meydan yighini achqan.

Mezkur yighinda Uyghur aptonom rayonluq partkomning sékrétari jang chünshyen “Térrorchilargha teshebbuskarliq bilen hujum qozghap, mustehkem mudapi'e sistémisi qurush” heqqide körsetme bergen.

Muhajirettiki Uyghur közetküchiler bu heqte jiddiy inkas qayturdi. Ular birdek, jang chünshyenning mezkur körsetmisi uning 2014-yili 13-séntebirde xoten wilayitidiki mes'ul kadirlargha qilghan sözidiki “Öz göshini öz yéghida qorush” chaqiriqining dawami we yenimu ilgiriligen wariyanti, dep qarimaqta.

En'gliyening “Sherqiy türkistan islam herikiti” teshkilatini térror tizimlikige kirgüzüshi Uyghur teshkilatlirida endishe qozghidi

Yéqinda en'gliye hökümitining “Sherqiy türkistan islam herikiti” teshkilatini térror tizimlikige kirgüzüshi chet'ellerdiki Uyghur teshkilatlirining endishisini qozghimaqta.

Amérika hökümiti 2002‏-yili séntebirde “Sherqiy türkistan islam herikiti” teshkilatini térror tizimlikige kirgüzgen, emma 2004‏-yili tizimliktin öchürgen idi. Xitay hökümiti yéqinqi yillarda mezkur teshkilatni yene amérikining térror tizimlikige kirgüzüsh üchün köp tirishqan bolsimu, emma muweppeq bolalmighan idi.

Halbuki, en'gliye tashqi ishlar ministirliqi yéqinda “Sherqiy türkistan islam herikiti” ni “Térrorchi we bölgünchi” teshkilatlar tizimlikige alghan. En'gliyening bu qarari d u q ning endishisini qozghidi hemde xitayning buni Uyghurlarni dawamliq basturushtiki kozir qiliwélishidin endishe qilidighanliqini bildürdi.

Amérikidiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi teshkilati Uyghur élidiki ékologiyilik muhit krizisi heqqide doklat élan qildi

20-Iyul küni amérikidiki “Uyghur kishilik hoquq qurulushi” teshkilati Uyghur élidiki ékologiyelik muhit krizisi heqqide mexsus doklat élan qildi.

“Zémin bolmay turup, hayatliq bolmaydu - xitay hökümitining Uyghur élidiki ékologiyilik muhitni qoghdash herikitini basturushi” dep mawzu qoyulghan mezkur doklat xelq'aradiki her sahening diqqitini chekti.

Mezkur doklatta pakitlar körsitilip, da'irilerning yuqiri bésimliq siyasetlirining emeliyette Uyghur élidiki ékologiyilik muhitning bulghinishini éghirlashturuwatqan eng asasliq amil ikenliki yekünlep chiqilghan.

Ürümchide “Islam dinida otturahal yol tutush idiyesi” témisida xelq'araliq yighin chaqirilghan

“Tengritagh tori” ning xewirige qarighanda, 20-iyul küni ürümchide “Islam dinida otturahal yol tutush idiyisi” témisidiki xelq'araliq muhakime yighini échilghan.

Yighin'gha xitay, rusiye, qazaqistan, tajikistan, qirghizistan, özbékistan qatarliq alte dölettin kelgen diniy zatlar, tetqiqatchi we hökümet xadimliri qatnashqan. Mezkur yighinda “Otturahal yol idiyesini teshebbus qilip esebiylikke qarshi turush” heqqide xitabname élan qilin'ghan.

Chet'ellerdiki közetküchiler mezkur yighin heqqide inkas qayturdi. Ular, xitay hökümitining Uyghur élidiki herqandaq bir naraziliq herikitini “Diniy radikalliq” we “Térrorluq” qa baghlap qattiq basturup kelgenlikini, bu yighin arqiliq ottura asiyadiki qoshna döletlerning hemkarliqini qolgha keltürüshni meqset qilghanliqini ilgiri sürmekte.

Da'irilerning Uyghur élidin bu yil hejge barghuchilarni siyasiy öginishke teshkillishi diqqet qozghimaqta

Igilinishiche, xoten wilayetlik diniy ishlar idarisi mexsus uqturush chiqirip, 2016-yili xotendin hejge barghuchilarni bir heptilik siyasiy öginishke teshkilligen.

Bu heqte radiyomiz ziyaritini qobul qilghan bir neper hökümet xadimi we yerlik ahaliler bu yilliq kursning échilish waqti we kursning meqsiti heqqide so'allirimizgha jawab berdi.

Chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler bu heqte inkas qayturup, da'irilerning yillardin buyan Uyghurlarning hej qilishigha qarita türlük cheklimilerni chiqirip, hejge baridighanlarning sanini cheklewatqanliqini we ularni hökümetning her xil shertlirige boysunushqa qistawatqanliqini eyiblidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.