Һәптилик хәвәрләр (25-авғусттин 31-авғустқичә)

Мухбиримиз әркин
2012-08-31
Share

Дуня уйғур қурултийи 30-авғуст "хәлқара ғайиб болғанлар күни" дә баянат елан қилди

Дуня уйғур қурултийи бүгүн 30-авғуст "хәлқара ғайиб болғанлар күни" мунасивити билән баянат елан қилип, хәлқарани 5-июл үрүмчи вәқәсидин кейин из-дерәксиз йоқап кәткән уйғурлар мәсилисигә җиддий қарашқа чақирған.

Баянатта йәнә, дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханимниң сөзини нәқил кәлтүрүп, һәрқайси демократик әлләр һөкүмәтлиридин хитай билән болған дипломатик алақилири һәм сода мунасивитидә, 5-июлдин кейин хитай даирилири тәрипидин тутуп кетилип, һазирғичә из-дерики болмиған уйғурлар мәсилисини хитайдики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликидики муһим мәсилиләрниң бири қатарида оттуриға қоюш тәләп қилинди.

Хәлқара ядро синақлириға қарши туруш күнидә ядрониң зийиниға учриған уйғурларниң һәқ-һоқуқи тәләп қилинди

Хәлқара вакаләтсиз милләтләр тәшкилати 29‏-авғуст, дуня ядро синиқиға қарши туруш күни мунасивити билән баянат елан қилип, хәлқара җамаәтни ядро синиқиниң зиянкәшликигә учриған уйғурларниң һәқ-һоқуқини қоғдашқа чақирди.

Мәзкур тәшкилат д у қ билән бирлишип елан қилған баянатта, уйғур елиниң лопнур районида хитай һөкүмити тәрипидин елип берилған 46 қетимлиқ атом бомба синиқиниң район екологийисигә вә уйғур хәлқигә еғир талапәт елип келип, рак вә шуниңға охшаш ғәйрий кесәлликләр вә нормалсиз туғут һадисилирини пәйда қилғанлиқи, лекин зиянкәшликкә учриған уйғурларниң һазирға қәдәр һечқандақ давалиниш ярдимигә еришәлмигәнлики қәйт қилинған.

Вакаләтсиз милләтләр тәшкилати баш секретари марино бусдачин: хитай һөкүмитигә бесим ишлитиш арқилиқ зиянкәшликкә учриған уйғурларға төләм төлитиш, баш тартип болмайдиған бир мәсулийәт, дегән.

Явро-асия йәрмәнкиси башлиниш һарписида үрүмчи қаттиқ қамал қилинмақта

Хитай даилири 2-сентәбир башлинидиған 2-нөвәтлик явро-асия йәрмәнкисидин бурун, үрүмчи вә униң әтрапидики районларда бихәтәрлик тәдбирлирини илгириләп чиңитқан.

Хитай ахбарат васитилириниң хәвәр қилишичә, һәрқайси өлкә вә шәһәрләрдин үрүмчигә келидиған айропилан вә дивопо айродромида тәкшүрүш күчәйтилип, айродромни қоғдайдиған сақчи вә аманлиқ күчлириниң сани көпәйтилгән.

Үрүмчидики идарә-органлар сәпәрвәр қилинип, ишчи-хизмәтчиләр коча-койларни назарәт қилиш, муһитни сақлаш ишлириға селинған. Биңтуән қораллиқ күчлири һәрикәткә кәлтүрүлүп, шәһәрниң кириш-чиқиш еғизлириға пост қоюлған.

Бу һәқтики хәвәрләрдә йәнә, сақчиларниң үрүмчидики нуқтилиқ көзитилидиған бир қисим кишиләрни бир мәзгил үрүмчидин кетип турушқа мәҗбурлап, яқа юрттин кәлгән уйғурларни юртиға қоғлиғанлиқи илгири сүрүлгән.

Түркийиниң сабиқ министири хитайниң түрк тилини чәклигәнликини тәнқид қилди

Түркийә парламент әзаси, сабиқ дөләт министири, милләтчи һәрикәт партийиси муавин секретари ришат доғру хитайниң, уйғур елидә түрк тили өгинишни чәклигәнлики һәққидики хәвәрләргә инкас қайтуруп, буниңға түркийә дөлитиниң арилишишини тәләп қилди.

У "хитай тили түркийидә һәммә адәм өгинишни халайдиған, һечқандақ чәклимә йоқ бир тил. Бундақ әһвалда дөләтләр оттурисида тәң-баравәрлик болуши керәк. Шәрқий түркистанда түрк тили курслириниң ечилиши, мәктәпләрдә түрк тили дәрсиниң берилишини түркийә дөлити болуш сүпитимиз билән тәләп қилишимиз керәк. Биз хитай тили өгинишни әркин қоювәттуқ, хитай шәрқий түркистанда түркчә өгинишни әркин қоюветиши лазим" дегән.

У йәнә, хитай сақчилириниң түрк байриқи бесилған майка кийгән уйғурларни сораққа тартқанлиқини әйибләп: түркийә хитайниң бу қилмишлирини йеқиндин тәқиб қилип, хитайға вақтида наразилиқимизни билдүрүшимиз керәк, дәп көрсәткән.

Торонтода өткүзүлгән түрк фестивалиға уйғурларму қатнашти

Йеқинда канададики уйғурлар торонто шәһиридә өткүзүлгән түрк фестивалиға қатнишип, уйғур мәдәнийитини тонуштурған.

Түрк фестивали һәр йили бир қетим өткүзүлидиған мәдәнийәт көрики болуп, фестивалға түрки милләтләр системисидики уйғур, әзәрбәйҗан, түркмән қатарлиқ милләтләр қатнишип, өзлириниң мәдәнийитини канада хәлқигә тонуштуриду. Бу йил торонтода өткүзүлгән түрк фестивали 6-қетимлиқ мәдәнийәт көрики болуп, канада уйғур җәмийитиниң орунлаштуруши билән, торонто шәһиридики уйғурлар бу қетим фестивалға бир қәдәр системилиқ тәйярлиқ билән қатнашқан.

Түрк фестивали тәйярлиқ комитети бу қетим уйғурларға мәхсус тизгаһ аҗритип бәргән. Тизгаһта уйғурларниң доппа, әтләс, музика әсваблири, пичақ, кийим-кечәк вә кәштичилик мәдәнийитигә аит 6 түр бойичә 100 хилдин артуқ мәдәнийәт буюми көргәзмә қилинған.

Хитай-түркийә ислам мәдәнийәт вә сәнәт әсәрлири көргәзмиси өткүзүлмәкчи

Истанбулда өткүзүлмәкчи болған хитай-түркийә ислам мәдәнийәт вә сәнәт әсәрлири көргәзмиси, түркийидики уйғур тәшкилатлириниң тәнқидигә учриған.

Түркийидики уйғур аммиви тәшкилат мәсуллири мәзкур көргәзмигә қарши паалийәт елип баридиғанлиқини билдүргән. Хитай-түркийә ислам мәдәнийәт-сәнәт әсәрлири көргәзмиси 31-авғуст башлиниду. Истанбулдики алий әмири әпәнди мәдәнийәт мәркизидә өткүзүлидиған мәзкур көргәзмә 6‏-сентәбир ахирлишидиған болуп, бу җәрянда "хитай вә түркийидә ислам" намлиқ илмий муһакимә йиғини вә қуран оқуш паалийити өткүзүлиду.

Бу җәрянда йәнә, хотән нахша-усул өмики җәмий 3 мәйдан оюн қоймақчикән. Бу паалийәтни түркийә диний ишлар идариси, истанбул шәһәрлик һөкүмәт, хитай диний ишлар идариси вә хитай ислам җәмийити бирлишип уюштурған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт