Һәптилик хәвәрләр (7-декабирдин 13-декабирғичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-12-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Һәптилик хәвәрләр (7-декабирдин 13-декабирғичә)
Һәптилик хәвәрләр (7-декабирдин 13-декабирғичә)
Photo: RFA

Лагерларға даир мәхпий һөҗҗәтләрниң бәзи тәпсилатлири дәлилләнди

Йеқинда хәлқараға ашкариланған лагерлар һәққидики бир йүрүш хизмәт һөҗҗәтлири ғайәт зор ғулғулиға сәвәб болған иди.

Шу һөҗҗәтләрниң биридә башқиларни шәһваний филимларни көрмәсликкә дәвәт қилған бирәйләнниң «диний әсәбийликкә қутратқулуқ қилиш» билән әйиблинип, он йиллиқ қамаққа һөкүм қилинғанлиқи ейтилған. Мухбиримизниң бу һәқтики әһвал ениқлиши җәрянида бу әһвалниң растлиқи дәлилләнди.

Хитай һөкүмити хәлқараниң уйғурлар һәққидики кәскин соаллириға қарита изчил өзлириниң «террорлуқ вә әсәбийликкә қарши туруш» билән мәшғул болуватқанлиқини баһанә қилип кәлгән иди. Бу қетимқи әһвал хитай һөкүмитиниң бу баянлириниң әсли маһийитини йәнә бир қетим көрситип бәрди.

Америка дөләт мәҗлисидә уйғурларға даир бир қатар муһакимә йиғинлири өткүзүлди

Хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики сиясий бастуруш қилмишиниң һазирқи әһвалиға қарап чиқиш үчүн америка дөләт мәҗлисидә бир қатар гуваһлиқ бериш вә муһакимә йиғинлири ечилди.

Хитайниң сиясий вә диний һәқ һоқуқларни қандақ дәпсәндә қилиши һәққидики гуваһлиқ бериш йиғинида мутәхәссисләр америка һөкүмитиниң техиму күчлүк бир һәрикәттә болуши лазимлиқини алаһидә тәкитлиди.

Уйғур дияридики лагер мәһбуслириниң мәҗбурий әмгәккә селиниши темисидики гуваһлиқ бериш йиғинида мутәхәссисләр хитай һөкүмитиниң «ишқа орунлаштуруш» намида лагер тутқунлирини һәқсиз әмгәккә селиватқанлиқини алаһидә тәкитләп, бу хил әмгәк бәдилигә пүтүп чиққан мәһсулатларни ғәрб дунясиниң байқут қилиши лазимлиқини билдүрди.

Мунәввәр турсун ханим дуняға уйғур аяллириниң аһу-зарини йәткүзди

Уйғур дияридики милйонлиған лагер тутқунлириниң бири болған мунәввәр турсун ханим йеқинда «ню-йорк вақти гезити» ниң мухбириниң йүзтуранә зияритини қобул қилди.

У бу асаста йезип чиққан тәпсилий хәвәрдә беҗирим һалда лагерға елип кетилгән мунәввәр ханимниң еғир кесәл һаләттә чиққанлиқи шундақла у шаһит болған лагерлардики қийин-қистақ вә җинсий хорлуқ қилмишлири толуқ йәр алди.

Мунәввәр ханимниң оғли фирқәт җәвдәт бу һәқтә сөз қилип, аписиниң өлүм тәһдитлиригә қаримай бу сөһбәтни ашкарилашни қарар қилғанлиқини, чүнки һазирқидәк зулум һәммила йәргә кеңийиватқанда давамлиқ сүкүт қилишниң һамақәтлик болидиғанлиқини билдүрди.

Шөһрәт закирниң лагерлар һәққидики баянати зор ғулғула қозғиди

Хәлқара җамаәтниң лагерлар һәққидики тәнқиди барғансери юқири пәллигә чиқиватқанда уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң рәиси шөһрәт закир 9-декабир күни бейҗиңда ечилған мухбирларни күтүвелиш йиғинида йәнә бир қетим лагерларни ақлиди.

У сөзидә нуқтилиқ қилип аталмиш «кәспий тәрбийәләш мәктәплири» дики «курсант» ларниң оқуш пүттүрүп өйлиригә қайтқанлиқни тәкитләп, «америка башлиқ ғәрб дөләтлири һөкүмитимизгә төһмәт чаплаштин тохтимайватиду,» дегән.

Муһаҗирәттики уйғурлар шөһрәт закирниң ейтқанлириниң ялған икәнликини тәкитләп, һазирғичә өз туғқанлириниң һелиһәм лагерда икәнликини билдүрди.

Америка дөләт мәҗлисиниң 48 нәпәр әзаси уйғурлар һәққидә ақ сарайға бирләшмә мәктуп йоллиди

Америка кеңәш вә авам палатасиниң 48 нәпәр әзаси ақсарайға бирләшмә мәктуп йезип, хитай һөкүмитиниң уйғур диярида кәң көләмлик тутқун вә мәҗбурий әмгәкни иҗра қилишиға күчлүк инкас қайтурушини тәләп қилған.

Бу мәктупта «америка һазир шинҗаңда көрүлүватқан инсанийәткә қарши җинайәтләргә тақабил турушта һәрикәткә өтмисә, бу бизниң тарихимиздики бир чоң дағ болуп қалғуси» дәп көрситилди.

12‏-Декабир күни йезилған мәзкур мәктуп «уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси» кеңәш палатасида авазға қоюлушини күтүп турған мәзгилдә йезилған болуп, техиму көп палата әзалирини бу сәпкә қошулушқа дәвәт қилмақта икән.

Хитайниң қишлиқ олимпик мусабиқисигә саһибхана болуши кәскин тәнқидләнмәктә

Хитай һөкүмитиниң 2022-йилидики қишлиқ олимпик йиғинини өткүзмәкчи болуши йеқиндин буян барғансери көп саһәниң тәнқидигә дуч келишкә башлиди. Болупму милйонлиған уйғурни лагерға қамивалған бир һөкүмәтниң тинчлиқ вә һәмкарлиқниң символи болған олимпик мусабиқисигә саһибханилиқ қилиши «олимпик роһиға хилаплиқ қилиш» дәп әйибләнди.

Америка кеңәш палатасиниң бир қисим әзалири хәлқара олимпик комитетиға бирләшмә очуқ хәт йезип, улардин бейҗиң шәһиригә берилгән олимпик мусабиқиси өткүзүш һоқуқини бикар қилишини тәләп қилди.

Йәнә бир қисим обзорчилар болса хитайниң олимпик мусабиқиси өткүзүшини 1936-йили натсистлар германийәсиниң олимпик мусабиқиси өткүзүши һәмдә арқидинла йәһудийларни қирғин қилиши билән селиштурди.

Толуқ бәт