Heptilik xewerler ( 22 - awghusttin 28 - awghustqiche)

Muxbirimiz jüme
2009.08.28

Uyghur naxshichisi mirzat alim sirliq halda öltürüldi

Ataqliq Uyghur naxshichisi mirzat alim 2 - awghust, namelum kishiler teripidin öltürülgen. Uning jesiti 4 - awghust küni öz öyi etrapida toxtitip qoyulghan aptomobili ichidin bayqalghan.

Mirzat alimning bir kesipdishi, mirzat alimning nahayiti qebih usullar bilen öltürülgenlikini, saqchilarning uning ayali we uruq - tughqanlirigha bu heqte köp sözlimeslik heqqide agahlandurush bergenlikini, shunga öziningmu bu heqte k'öp sözliyelmeydighanliqini bayan qildi.

Merhumning ölüm sewebi heqqide, Uyghur tor betliride bayan qilinishiche, 2 - awghust kéchide mirzat alim bir aghinisige téléfon qilip, özining ajayip dehshetlik bir menzirini körüp qalghanliqini, qoralliq saqchilarning arqisidin qoghlawatqanliqini sözlep bériwatqinida, téléfon üzülüp qalghan iken.

Mirzat alimning chet'eldiki bir tughqini özining mirzat alimning ölümi heqqidiki xewerni bashqilardin anglighanliqini, emma merhumning öltürülüsh sewebini bilmeydighanliqini bayan qildi.

Ürümchi weqesige alaqidar 200 adem üstidin sot échilmaqchi

Xitay hökümiti, ürümchi weqesige alaqidar dep qaralghan 200 neper "gumandar" ustidin sot échilidighanliqini uqturdi. El jezire agéntliqida körsitishiche, bu heqtiki xewerler "xitay géziti" de bérilgen.

Xewerde, sotning mushu ay ichide ürümchide échilidighanliqi we ürümchide bixeterlik tedbirlirining kücheytilgenliki körsitilgen.

Melum bolushiche, bu nöwet sotqa chiqidighanlar bolsa, asasen ürümchi we qeshqerdin tutulghan kishiler iken. Xewerde neqil qilinishiche, gumandarlar "adem öltürüsh, ot qoyush, bulangchiliq, buzghunchiliq" qatarliq jinayetler bilen sotqa tartilidiken. Emma, xewerde mezkur 200 neper gumandarning millet ayrimisi we nisbiti bérilmigen.

Halbuki, xitay da'iriliri 25 - awghust mushu hepte ichide 5 - iyul ürümchi weqesige munasiwetlik 200 neper jinayet gumandarliri üstidin sot échilidighanliqi heqqidiki xewerni inkar qildi.

Iqtisadshunas ilham toxti qoyup bérildi

Xitay da'iriliri Uyghur iqtisadshunas ilham toxtini qoyup bergen. Ilham toxti bilen birge yene bir qanche neper xitay pa'aliyetchilermu héchqandaq chüshendürüsh bérilmeyla qoyup bérilgen. Radi'omizning ziyaritini qobul qilghan ilham toxti, xitay saqchilirining uni bir aydin buyan qiyin-qistaqqa alghanliqini ashkarilidi.

Ilham toxti muxbirimizgha, béyjing saqchi da'irilirining özini qanuniy resmiyetsizla tutup, deslep ikki hepte bir méhmanxanigha solap qoyghanliqini, kéyin öyide nezerbend qilghanliqini bildürgen.

U bu jeryanda qopal mu'amilige uchrimighan bolsimu, emma kéche - kündüz uyqusiz qoyup soraq arqiliq qiyin ‏- qistaqqa élin'ghanliqini bildürgen.

Xitay merkiziy milletler uniwérsitéti proféssori ilham toxti, "5 - iyul ürümchi weqesi" din kéyin tuyuqsiz yoqap ketken idi.

'Ejdiha bilen élishquchi' namliq kitabni tonushturush yighini léntigha élindi

Uyghur milliy herikiti yétekchisi rabiye qadir xanimning eslimisi " ejdiha bilen élishquchi: bir ayalning tinchliq üchün xitay bilen élishishi heqqide dastan" namliq kitabni tonushturush programmisi s - span téléwiziyisining orunlashturushi boyiche

24 - Awghust düshenbe küni, Uyghur amérika birleshmisining yighin zalida léntigha élindi.

Bu jeryanida rabiye qadir xanim, Uyghur élining nöwettiki ehwali, bolupmu "5 - iyul ürümchi weqesi" din kéyinki ehwali heqqide köprek toxtaldi we muxbirlarning so'allirigha jawab berdi.

Yighinda bashqilarning diqqitini eng jelp qilghan bir terep bolsa ürümchide 196 Uyghurning qiynap öltürülgenlikige a'it uchur idi.

Rabiye qadir xanimning bildürüshiche, Uyghur amérika jem'iyiti yéqinda bu heqte bir faks tapshurup alghan. U faks mezmunlirini tonushturup mundaq dédi.

Melum bolushiche, bu Uyghurlarning hemmisi ulanbay türmiside qiynap öltürülgen bolup, öltürülgenler sani jem'iy 196 neperge yétidiken.

Dunya honlar qurultiyining medeniyet pa'aliyiti ayaghlashti

Yéqinda wén'griye paytexti budapésht shehiride dunya honlar medeniyet pa'aliyiti ötküzülgen idi. Pa'aliyetke dunya Uyghur qurultiyi 5 kishilik wekiller ömikini ewetip qatnashturghan.

Pa'aliyet jeryanida Uyghurlarni qollash herikiti élip bérilip, 60 mingdin artuq imza toplan'ghan.

Pa'aliyetke dunya Uyghur qurultiyi tetqiqat merkizining re'isi ümid agahi ependimu qatnashqan. U bu heqte toxtaldi.

Uyghur biz' tor békitining bashqurghuchiliri her xil qismetlerge duchar bolmaqta

Melum bolushiche, "Uyghur biz" tor békitining bezi bashqurghuchiliri yoqap ketken, beziliri nezer bend astigha élin'ghan.

Bularning biri xitay merkizi radi'o istansisi Uyghur bölümining muxbiri muhemmetjan abdulla bolup, uni 7 ‏ - ayning otturilirida saqchilar élip ketkendin béri iz ‏ - dériki bolmighan.

Ilham toxti radi'omizgha bergen bu heqtiki melumatida, "uning 7 ‏ - ayning 12 ‏ - künidin 14 ‏ - künigiche bolghan ariliqta bashqilar teripidin élip kétilgendin béri qaytip kelmigenliki"ni bildürdi.

Muhemmetjan abdulla yene ilham toxti bashqurushidiki "Uyghur biz" tor békiti bilen "selkin" tor békitining bashqurghuchisi idi.

"Uyghur biz" tor békitining nezerbend astidiki yene bir tor bashqurghuchisi turghun abliz bolup, u öyide nezerbend astida tutup turuluwatqan bolushi mumkin. U, charshenbe küni radi'omiz muxbirining bu heqtiki so'allirigha jawab bérishni ret qildi.

Turghun abliz Uyghur aptonom rayoni siyasiy meslihet kéngishi terjime bashqarmisining xizmetchisi bolup, u ilgiri "asiya kindiki" gézitide ishleytti. Da'iriler uni bu yil 5 ‏ - ayda bir qétim tekshürüp, uning kompyutérini musadire qilghan.

Ilham toxti, "Uyghur biz" tor békiti bilen bolghan munasiwiti sewebi "shinjang" da'irilirining bésimigha uchrighanlar arisida yene, gheyret niyazning barliqini, uning 3 - ayda "shinjang iqtisadi" gézitidiki mes'ul muherrirlik wezipisidin toxtitilip, mejburiy pénsiyige chiqirilghanliqini, lékin uzun ötmey pénsiye pulining toxtitilghanliqini bildürdi.

Istanbulda xelq'araliq 'ural ‏- altay tilliri qelemkeshler birliki' yighini bashlandi

25- Awghust, xelq'ara qelemkeshler jem'iyitige eza Uyghur qelemkeshler jem'iyiti bilen türkiye qelemkeshler jem'iyiti birlikte uyushturghan, "ural ‏- altay tilliri qelemkeshler birliki" yighini resmiy bashlandi. Yighin istanbuldiki osman abidisi méhmanxanisining yighin zalida ötküzüldi.

Yighin'gha, kanada, awstraliye, shwétsiye, gollandiye, finlandiye, ezerbeyjan, tataristan, mongghuliye qatarliq 43 döletlerdiki qelemkeshler merkezlirining wekilliri qatnashti.

Yighin'gha Uyghur qelemkeshler merkizining dunyaning her qaysi döletliride yashaydighan ezaliridin 15 tin artuq wekili ishtirak qildi.

Yighinning üchinchi küni, yighin'gha qatnashqan Uyghur qelemkeshler Uyghur qelemkeshler merkizining yéngi idare hey'et rehberlikini belgilesh üchün saylam élip bardi.

Saylam axirida, qelemkeshler merkizining sabiq bash katipi qeyser özhun ependi köp awaz bilen re'islikke, qazaqistanda yashawatqan Uyghur edebiyatshunas doktur xemit hemrayuf bash katipliqqa saylandi. Qeyser özhun ependi özining wezipe tapshurulghandin kéyinki élip barmaqchi bolghan pilanliri heqqide söz qildi.

Alim, shöhret mutellipofning yéngi tetqiqat netijisi

Amérikidiki alimlar maymunlarning géni üstide tejribe élip bérip, irsiyet késili bar bir ana maymun we bir saghlam ana maymundin ayriwalghan gén matériyalidin saghlam maymunlarni peyda qildi.

Mezkur tetqiqat netijisi amérika orégan shitati sehiye we tebi'iy penler uniwérsitétining tetqiqatchisi Uyghur alimi shöhret mutellipof bashchiliqidiki bir tetqiqat guruppisi teripidin bayqalghan.

Alimlar, bu ilmiy tetqiqat netijisi ademlerge tetbiqlansa irsiyet xaraktérlik késili bar ayallargha saghlam bala tughush imkaniyiti yaritip béridu, dep qarimaqta.

Halbuki, shuning bilen birge bu tetqiqat netijisi qanuni, exlaqiy we ijtima'iy mesililerge a'it bezi so'allarni peyda qilghan.

Shöhret mutellipof yétekchilikidiki gén tetqiqat guruppisining ilmiy tejribe netijisi en'giliyidiki "tebi'et" ilmiy zhurnilida élan qilindi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.