Heptilik xewerler (23 - öktebirdin 29 - öktebirgiche)

Muxbirimiz jüme
2010.10.29
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Türkiye tashqi ishlar ministiri qeshqerni ziyaret qildi

Türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu peyshenbe küni qeshqerde ziyarette boldi. U qeshqerdiki ziyariti dawamida türkiyining Uyghurlargha köngül bölidighanliqini bildürdi.

U mundaq dédi: "türkiye bir qolida Uyghurlarning heq ‏- hoquqlirini qoghdaydu, yene bir qolida xitay bilen bolghan munasiwetlirini dawam qilidu. Biz xitay bilen yaxshi munasiwet ornitish bilen birlikte Uyghur qérindashlirimizghimu yardem qolimizni sunimiz."

Melum bolushiche, türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu hemrahliri bilen bille qeshqerdiki mexmut qeshqiri we yüsüp xas hajip meqberisini ziyaret qilghan. Anatoliye xewer agéntliqi bu heqtiki uchurida exmet dawud'oghluning bu ziyarettin intayin hayajanlan'ghanliqini we "biz hazir ejdadlirimizning makanlirini ziyaret qilmaqtimiz" dégenlikini xewer qildi.

Exmet dawud'oghlu Uyghur diyarini ziyaret qilghan tunji türk tashqi ishlar ministiri bolup, u, bu ziyaritining simwolluq ehmiyetke ige ikenlikini éytqan.

Norwégiyidiki Uyghurlar b d t künini xatirilidi

24 - Öktebir birleshken döletler teshkilati qurulghan kün. Bu kün dunyaning herqaysi jaylirida her xil shekilde tebriklinidu. Norwégiyidiki Uyghurlarmu 24 - öktebir b d t künini xatirilidi.

Norwégiyidiki b d t künini xatirilesh pa'aliyitini gjöwik kommuna we qizil krést jem'iyiti birlikte uyushturghan.

Norwégiye Uyghur komitétining re'isi perhat yaqup ependining bayan qilishiche, bu yilliq xatirilesh pa'aliyitige norwégiye Uyghur komitétining orunlashturushi bilen gjöwik we oslo shehiri qatarliq jaylardin kelgen Uyghur qérindashlarmu qatnashqan.

Pa'aliyetke yene, Uyghurlardin bashqa afriqa, birma we afghanistandin kelgen kishilermu qatnashqan bolup éziliwatqan milletlerni tonushturush pa'aliyetning asasliq mezmuni qilin'ghan.

Bu qétimqi b d t künini xatirilesh pa'aliyitige Uyghur we bashqa milletlerdin bolup, ikki yüzge yéqin adem qatnashqan. Pa'aliyet dostluq, inaqliq we Uyghurlargha yangritilghan alqishlar ichide ghelibilik tamamlandi.

Qeshqer teweside "5 - iyul weqesi"ge chétishliq her qandaq ademning sirtqa chiqishi cheklendi

Qeshqer teweside 2009 - yilidiki "5 - iyul weqesige chétishliqi bar" dep qaralghan her qandaq ademning sirtqa chiqishi cheklen'gen. Xongkongda chiqidighan "sumrugh" qanilining tor bétide bérilgen xewerde körsitishiche, bu xildiki siyaset qeshqer shehiri qoghan yézisida keskin yolgha qoyulghan.

Xewerde neqil qilishiche, mezkur yéza janbaz kenti amanliq saqlash tarmaq etritining bashliqi wu jigé mundaq dégen: " ötken yili qalaymiqanchiliq térighanlarning yézidin chiqishigha yol qoyulmayla qalmay, ularning sirtqa chiqip, ish qilishigha esla ruxset qilinmaydu."
 
Wu jigéning bildürüshiche, "5 - iyul weqesi" din kéyin, mezkur yézida üch derijilik mudapi'e etriti qurulghan. Ular adette mehellige sirttin kelgen ademlerni sürüshtürüsh we tizimgha élish qatarliq wezipilerni ötigendin bashqa, "5 - iyul weqesi" din kéyin ürümchidin yurtigha qayturulghan ademlerning kündilik pa'aliyetlirini iz qoghlap közitip turidiken.

Xitay hökümiti "5 - iyul weqesi" we uningdin kéyin, bundaq siyasetlerning yolgha qoyulghanliqini ret qilip kéliwatqan idi.

Hökümet da'iriliri maralbéshi déhqanlirining telipining orunluq ikenlikini étirap qildi

Ötken hepte maralbéshi nahiyisining sériqbuya baziridiki 50 din artuq déhqan, qeshqer wilayetlik waliy mehkimisige bérip kolléktip naraziliq bildürgen. Ular naraziliqini waliy mehkimisining qorusigha topliship, jim olturuwélish sheklide élip barghan bolup, bu naraziliq da'irilerning we sheher xelqining küchlük diqqitini tartqan idi.

Maralbéshi nahiyisi we sériqbuya baziridiki alaqidar da'irilerdin igilishimizche, da'iriler déhqanlarning telipini orunluq dep qaraydighanliqi, mesilini bir terep qilish üchün bu heqte tekshürüsh élip bériwatqanliqini bildürdi.

 Igilishimizche, sériqbuya bazarliq partkom we hökümiti mesilini hel qilishtin özini qachuruwatqan bolup, ular eger bu déhqanlarning teleplirini orundisa, u chaghda bashqa jaylardiki déhqanlarningmu heq telep qilip, otturigha chüshidighanliqi, buning bilen mesilining chongiyip kétishidin endishe qilidiken.

Igileshlirimizdin qarighanda, nahiyilik hökümetmu, naraziliq heriketlirining kéngiyip kétishidin endishe qilmaqta.

Xitay saqchi da'iriliri ürümchide puqrache kiyin'gen saqchilar qoshuni qurghan

Xitay saqchi da'iriliri ürümchide puqrache kiyin'gen saqchilar qoshuni qurup, bu yil 18 - öktebirdin bashlap kochida charlashqa orunlashturghan. Bu xitay hökümitining "5 - iyul weqesi" din kéyin alghan eng yéngi bixeterlik tedbirlirining biri dep qaralmaqta.

Ürümchidiki munasiwetlik saqchi da'iriliridin igiligen uchurlirimizgha qarighanda, puqrache kiyin'gen saqchilargha yene Uyghur jama'iti arisidiki siyasetke qarshi söz - chöchek we ish - heriketler üstidin paylaqchiliq qilish wezipisimu bérilgen.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatchisi dilshat rishitning qarishiche, puqrache kiyin'gen saqchi qoshunlirining kéngeytilishi, Uyghur élide qanunsiz adem tutush qilmishlirini yenimu éghirlashturuwétidiken.

Ürümchi sheherlik jama'et xewpsizlik idarisi lyudawan saqchi etritining sabiq alahide saqchisi, hazir shwétsariyidin panahliq tiligen nijat abduréhim, puqrache kéyin'ge saqchi qoshunidiki Uyghurlarni wijdaniy azab tartqandin köre, xizmitidin derhal istépa bérishke dewet qildi.

'Yéngisarda déhqan bolmaq tes' shé'irining aptorigha kelgen jazalar

Yéngisar nahiyisidiki erzdar hékim séyit, eslide bir xelq qoshaqchisi we sazende. U ötken yili hökümet orunlirigha erzname yézish bilen birlikte, "yéngisarda déhqan bolmaq tes" namliq shé'irni yézip, jem'iyetke tarqatqan bolup, u shé'irida xitayning déhqanlargha qaratqan siyasetlerni tenqid qilghan idi.
 
Hékim séyit, yazghan bu shé'iri sewebidinmu yene bir qatar jazalargha tartilghan. Yéngisar da'iriliri uning toy - tökünlerde  saz chélishini chekligen. Buning bilen hékim séyit özining asasliq iqtisadiy kirim menbesidin ayrilip qalghan.

Yéngisar nahiyilik hökümet hékim siyitni toygha chaqirmasliq heqqide ammini agahlandurghan. Bu yil ichide xitay saqchiliri uni bir nechche qétim toy sorunliridin élip ketken.
 
Melum bolushiche, hékim séyit nöwette yéngisarning qishlaqliridiki qirghiz charwichilarning toylirida saz chélip, tirikchilikini dawamlashturmaqta.

Dunya Uyghur yashlirining qérindashliq uchrishishi gérmaniyide ötküzüldi

"Dunya Uyghur yashlirining xelq'araliq dostluq, hemkarliq we qérindashliq uchrishishi"2010 - yili 10 - ayning 22 - küni gérmaniyining myunxén shehiride daghdughiliq ötküzüldi. Uchrishishni dunya Uyghur qurultiyi yashlar komitéti teshkilligen bolup, yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilati we gérmaniye Uyghur ayalliri komitéti teshkillesh xizmitige yéqindin hemkarlashqan.

Bu qétimqi pa'aliyetke amérika xelq'ara démokratiyini ilgiri sürüsh fondidin lu'isa xanim, d u q mu'awin re'isi esqerjan, d u q bash katipi dolqun eysa, d u q ning yawropa parlaméntigha a'it ishlirigha mes'ul xadimi memet toxti we gérmaniyidiki köpligen jama'et qatnashti.
 
Bu pa'aliyetni teshkilligen d u q yashlar komitétining re'isi gheyur ependining bildürüshiche, bu qétimqi uchrishishqa 9 dölettin kelgen 40 qa yéqin yashlar wekili kélip qatnashqan. U bu yighinning dunya Uyghur yashlirining kelgüside sherqiy türkistan dewasini qolgha élishigha ul salidighanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.