Һиндонезийә әлчиси 3 нәпәр уйғурниң хитайға қайтурулғанлиқини билдүргән

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-11-24
Share
hindoneziye-uyghur.jpg (Оңдин солға) һиндонезийәниң әнқәрәдики әлчиси доктор лалу муһәммәт иқбал әпәнди, «шәрқий түркистан кишилик һоқуқни көзитиш җәмийити» ниң муавин рәиси ели рози әпәнди вә баш катипи нурәттин избасар әпәндиләрни ишханисида қобул қилди. 2020-Йили 19-ноябир, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Һиндонезийәниң әнқәрәдики әлчиси доктур лалу муһәммәт иқбал әпәнди 19-ноябир күни истанбулда паалийәт елип бериватқан «шәрқий түркистан кишилик һоқуқни көзитиш җәмийити» ниң муавин рәиси ели рози әпәнди вә баш катипи нурәттин избасар әпәндиләрни ишханисида қобул қилип, икки ай бурун һиндонезийә һөкүмитиниң 3 уйғурни қайтуруп бәргәнликини ейтқан.

Нурәттин избасар әпәнди һиндонезийә әлчиси лалу муһәммәт иқбал әпәндиниң 3 уйғурни һиндонезийә һөкүмитиниң қайтуруп бәргәнликидин қаттиқ әпсусланғанлиқини, өзиниң бу әһвалдин кейинрәк хәвәрдар болғанлиқини ейитқанлиқини баян қилди.

Биз бу тоғрилиқ техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн һиндонезийәниң әнқәрәдә турушлуқ әлчиси лалу муһәммәт иқбал әпәндигә телефон қилдуқ. Униң катипи телефонимизға җаваб берип, әлчи һазир башқа дөләттә болғачқа, бизни телефон арқилиқ көрүштүрәлмәйдиғанлиқини баян қилип, мундақ деди: «әркин әпәнди җүмә күни бизму әлчиханида идуқ. Тоғра дедиңиз, әлчимиз 3 уйғурни қобул қилди, лекин өзиниң ишханисида қобул қилған болғачқа немиләрни дейишкәнликини растинила билмәймән. Әлчимиз һазир түркийә сиртида шуңа 12-айниң 6-күнидин кейин телефон қилсиңиз көрүштүрәләймән. Әпсус сиз сориған иштин хәвирим йоқ».

Һиндонезийә һөкүмити тәрипидин 2015-йили қамаққа һөкүм қилинип йеқинда қоюп берилгән, 4 нәпәр уйғурниң үчиниң хитайға қайтурулғанлиқи һәққидә хәвәрләр тарқалғанлиқиға бир айдин артуқ вақит өткән болсиму, әмма хитай вә һиндонезийә даирилири бу һәқтә техи рәсмий мәлумат бәрмигәниди. Лекин өткән ай түркийәдә паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлири һиндонезийәниң истанбулда турушлуқ консулханиси алдида мәтбуат баянати елан қилип, наразилиқ билдүргәниди. Нурәттин избасар әпәнди 10-айниң башлирида иҗтимаий таратқуларда бу һәқтә хәвәр тарқалғандин кейинла һиндонезийә әлчиханисиға хәт йезип көрүшүшни тәләп қилғанлиқини, көп қетим йезишиш нәтиҗисидә 19-ноябир күнигә көрүшүш вақти бәргәнликини баян қилди.

Һиндонезийәниң әнқәрәдә турушлуқ баш әлчиси лалу муһәммәт иқбал әпәнди уйғур һәйәттин, чәтәлдики вә уйғур дияридики уйғурларниң әһвали, хитайниң немә үчүн уйғурларға бундақ сиясәт елип бериватқанлиқи тоғрисида соалларни сориған. Нурәттин избасар әпәнди баш әлчиниң соаллириға испатлар билән җаваб бәргәнликини, баш әлчиниңму қаттиқ ечинғанлиқини билдүрди.

Лалу муһәммәт иқбал әпәнди уйғур һәйәттин «түркийә уйғурлар үчүн немиләрни қиливатиду?» дәп сориған. Бу соал көп сорунларда уйғур тәшкилат мәсуллириға сориливатқан соаллардин биридур. Ундақта түркийә уйғурларға актип һалда игә чиқса, мусулман дөләтлириниңму уйғурларни қоллишини қолға кәлтүргили боларму? әнқәрәдики уйғур тәтқиқат институти мудири, истратегийә мутәхәссиси доктур әркин әкрәм әпәнди бу тоғрилиқ көз қаришини баян қилди.

Буниң билән хәвәрләрдә хитайға қайтурулғанлиқи йезилған төт мәһбустин әхмәт бозоғланниң нөвәттә техи һиндонезийәдә җаза муддитини өтәватқанлиқи ениқ болған болди. Һиндонезийә әлчисиниң сөзи билән әхмәт мәһмут, алтинғи байрам, абдулбасит түзәр қатарлиқ 3 уйғурниң икки ай бурун хитайға елип кетилгәнлики җәзмләшкән болди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт