Уйғур йезилириға қурулуватқан бақмичилиқ карханилириниң деһқанларни мәҗбурий ишлитиватқанлиқи мәлум болмақта

Мухбиримиз гүлчеһрә
2020-10-13
Share
hualing-kala-permisi.jpg Хуалиң сода-санаәт гуруһиниң чарвичилиқ фермисиниң кала гөшлирини бир тәрәп қилиш қушханиси.
Social Media

Уйғур районида хитайлар игидарчилиқидики алдинқи қатардики кархана - хуалиң сода-санаәт гуруһи бай наһийәсидә чоң көләмлик чарвичилиқ фермиси қурушқа башлиған.

"хитай хәвәр тори" ниң-1 өктәбир хәвиридә күрситишичә, шу күни сайрам базирида өткүзүлгән бу ферминиң ул селиш мурасимда бай наһийилик партийә комитетиниң секретари пең гаң сөзләп: "хуалиң гуруһиниң 4 милярд 500 милйон йүән мәбләғ салған чоң типтики чарвичилиқ мурәккәп түри, бай наһийәсидики деһқанчилиқни санаәтләштүрүш тарихидики әң чоң мәбләғ селиш. Бу қурулуш тамамланғандин кейин, беқилидиған гөш калиси 60 миң туяқтин кәм болмайду. Һәмдә 10 миңдин артуқ аилини йеқин әтрапта хизмәт тепишқа йетәкләйду," дегән.

Бай наһийәлик партийә комитетиниң секретари пең гаң, хуалиң гуруһи вә бай наһийәси үч айға йәтмигән вақит ичидә һәмкарлиқни ахирлаштуруп, түрниң йолға қоюлушини әмәлгә ашурғанлиқини билдүргән. Униң сөзлири хуалиң гуруһиниң бу наһийәдики кала фермиси қурулушиниң арқисида һөкүмәтниң зор қоллиши билән елип бериватқанлиқини көрситип бериду, әлвәттә.

Бай наһийәлик партийә комитетиниң секретари пең гаң йәнә: "биз һәмишә мәбләғ салғучилар үчүн мәбләғ салғучиларниң пайдиға еришишигә ярдәм берип, мәбләғ салғучиларниң мувәппәқийитини илгири сүримиз" дегән. У йәнә "карханиларни әң яхши супа, әң яхши муһит вә әң яхши мулазимәт билән тәминләймиз," дәп тәкитлигән.

Хулиң горуһиниң баш директори җаң җүн мурасимида мундақ дегән: "хулиң гуруһи шинҗаңниң әвзәл кәсиплирини йетиштүрүш вә кеңәйтиш, намратларни кирим мәнбәси билән тәминләп, уларниң байлиқини ашурушқа йетәкләшни өзиниң бурчи сүпитидә қобул қилиду. Нишанимиз шинҗаңниң иҗтимаий муқимлиқ пайдисини игиләш вә чарвичилиқ сияситиниң пайдисини юқири сүпәт билән тәрәққий қилдуруштур."

Буниңға даир мунасивәтлик хәвәрләрдә гәрчә бу қурулушиға хуалиң гуруһи мәбләғ салған болсиму, әмма бай наһийәси йәр вә қаттиқ-юмшақ әслиһәләр билән тәмин әткәнлики, бай наһийәсиниң коператип арқилиқ мал мәнбәсигә, йәрлик деһқанлар арқилиқ бу қурулушқа әмгәк күчи тәминләйдиғанлиқи ениқ оттуриға қоюлған.

Сайрам базириниң әнәниви аилә бақмичилиқи һәққидики ашкара учурлардин мәлум болушичә, һәр бир деһқан аилисидә дегүдәк кала беқилип кәлгән. Калилар сап нәсиллик сортлуқ калилар болғачқа сүт қаймиқи әлвәк икән. Йәрлик қетиқ болса сайрамниң даңлиқ йәрлик мәһсулати икән. Әмма хуалиң гуруһиниң бу җайға ферма қурушқа мәбләғ селишта хам әшя яки әмгәк күчи әвзәл шараитлирини күздә тутқанлиқи тилға елинмиған, пәқәт уни деһқанларға иш пурсити вә пул тепиш пурсити яритип, намратлиқтин қутулдуруш дәп тәшвиқ қилинған.

"шинҗаң гезити" ниң бу һәқтики хәвиридә көрситилишичә, бай наһийәсидики кала фермиси чарвичилиқ мәйданиниң биринчи басқучлуқ қурулуш вақти бәш йил ичидә (2020-2025) икки басқучта тамамлинидикән. Биринчи басқучниң қурулуш муддити 2020-2022-йиллири пүтидикән. Бу җәрянда 500 туяқ буқа беқиш понкити, 2000 әла сүпәтлик калиларни таллаш мәркизи, 20 миң кала бордаш мәйдани қуридикән.

Иккинчи басқучниң қурулуш вақти 2023-йилдин 2025-йилғичә елип берилидикән. Кала кала беқиш көлими 60 миңға йәткүзүлидикән. "беқиш, сақлаш вә сетиш" бир гәвдиләштүрүлгән түрләр йолға қоюлуп, кәлгүсидә йәнә 300 миң мо йәм-хәшәк териш базисини бәрпа қилидикән.

Бу учурларға асасән биз сайрам базарлиқ һөкүмәт қатарлиқ мәмурий органлар билән алақиләшкән болсақму, әмма телефонимиз елинмиди. Әмма сайрам базарлиқ деһқанлар бақмичилиқ коператипиға қилған телефонимизға калиларға қараватқан бир деһқан бовай еһтият билән җаваб бәрди.

Бу деһқан коператиптики калиларниң санини дейишни халимиған болсиму, калиларниң деһқанлар қолидин базар нәрқидин төвән елип келингәнликини билдүрди.

Хуалиң гуруһи бу калиларни боснийә, түркийә қатарлиқ он нәччә дөләткә експорт қилидикән. Әмма хуалиң үчүн коператипта кала беқиватқан бу бовай вә оғли күнигә аран 7-8 йүәндин иш һәққи алалайдикән.

Бу деһқан бовайниң билдүрүшичә, бу фермида йәрлик деһқанларни ишлитидикән. Биз униңдин: "ундақта, тәрбийәләштин чиққан балиларму ишләмду?" дәп сориғинимизда, у интайин җиддий һалд: "мушундақ соални соримисила болатти, адәм болсила һәммиси ишләйду," дийишигила телефон йәнә үзүлүп қалди вә кийин қайта уланмиди.

Хуалиң гуруһиниң бу хилдики чарвичилиқ мәйдани қуруш иши җиң наһийәсидә башланғандин кейин, давамлиқ кеңийип чөчәк, алтай, хотән, или вә башқа вилайәтләр биләнму мунасивәтлик келишимләрни имзалиған.

Хулиң чарвичилиқ мәйдани мәбләғ селиш түрлири кала гөши санаити топи бәрпа қилиш үчүн пүтүн кәсип зәнҗирсиман мәшғулат әндизисини қолланған икән.

Бу һәқтики мунасивәтлик хәвәрләрдә йеза кәнтләрдә бақмичилиқ кәспий һәмкарлиқ коператиплири қурулуп, ешинча әмгәк күчлириниң ишик алдидила ишқа орунлишишиға түрткә болғанлиқи тәшвиқ қилинған. Илгири "ешинча әмгәк күчлири ишик алдида ишқа орунлашти" дегән хәвәрләр һәққидики енқлашлиримиздин һәр қайси йеза-кәнт яки лагердикиләрниң хитайлар қурған мушуниңға охшаш бақмичилиқ мәйданлири вә карханиларда әрзан яки мәҗбурий әмгәк күчи сүпитидә ишләватқанлиқи ашкариланған иди.

Хитайниң уйғур районидики әң күчлүк сода санаәт гуруһиниң бири болған хуалиң гуруһи бай наһийәсиниң сайрам базирида 4 йерим милярд йүән мәбләғ селип қурған бу кәң көләмлик чарвичилиқ фермиси рәсмий ишқа киришсә, 10 миң кишиниң ишқа орунлишидиғанлиқини билдүргән. Көзәткүчиләрниң пәрәз қилишичә, бу кала фермисиму һөкүмәт билән бирлишип, уйғур деқанларни "қул әмгики" гә селиши мумкин икән.

Бу һәқтики енқлашлиримиз һәққидәкейинки программилиримизда давамлиқ мәлумат беримиз.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт