Уйғурлар қисқиғинә вақит ичидә 140 миң доллар ианә топлиди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-04-21
Share
turkiyede-virus-yardem-1.jpg Үч “шәрқий түркистан аммиви тәшкилати” уйғур аилиләргә ярдәм қилиш үчүн пул йиғиватқан көрүнүш. 2020-Йили апрел, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

“вирус кризиси ярдәм мәркизи” ниң ярдәм чақириқиға аваз қошқан уйғурлар бир милйон түрк лирасиға йеқин пул ианә қилған.

Вухәндин тарқалған корона вируси пүтүн дуняда 170 миңдин артуқ кишиниң җениға замин болупла қалмай, нурғун адәмләрниң ач-ялиңач қелишиғиму сәвәб болмақта. Қазақистандин қалса уйғурлар нисбәтән көп олтурақлашқан түркийәгә охшаш дөләтләрдики уйғурларму зор қийинчилиқларға дучар болмақта. Дуня уйғур қурултийи башлиқ муһаҗирәттики 30 әтрапида уйғур тәшкилати қийинчилиққа дучар болуватқан қериндашлирини қутқузуп қелиш үчүн дәрһал һәрикәткә өтүп “вирус кризиси ярдәм мәркизи” ни қуруп чиққан вә мәзкур ярдәм мәркизи пүтүн дунядики уйғурларни пул ианә қилишқа чақирғаниди. 20 Күн ичидә дуняниң һәр қайси җайлиридики уйғурлар бу чақириққа аваз қошуп 1 милйон түрк лираси, йәни 140 миң америка доллири әтрапида пул ианә қилған. “вирус кризиси ярдәм мәркизи” ниң мәсули турғунҗан алавудун әпәнди бу һәқтә бизгә мәлумат бәрди. У сөзидә дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурларниң ярдәм сәпәрвәрликигә аваз қошуши нәтиҗисидә 1 милйон түрк лирасиға йеқин мәбләғ топланғанлиқини, тәкитлиди.

“вирус кризиси ярдәм мәркизи” 18 дөләттә вакаләтчи бәлгилигән болуп, мәзкур вәкилләр 17-апрел йәни җүмә күни телефон йиғини чақирип, ярдәм тәләп қилған кишиләрниң тизимликини бекитип чиққан. Бу һәқтә зияритимизни қобул қилған мәзкур “мәркәз” дә д у қ вәкили болуп вәзипә өтәватқан абдурешит абдулхәмит мәркәзниң 1600 әтрапида аилә билән 400 оқуғучиға биринчи басқучта ярдәм пули тарқитип беришни қарар қилғанлиқини оттуриға қойди.

Түркийәдики көчмән уйғурлар түркийә һөкүмитиниң турмуш ярдәм пули билән һәқсиз давалиниш һоқуқидин бәһримән болалмиғанлиқтин, униң үстигә корона вируси түркийәдә ямрашқа башлиғандин кейин бәзилириниң хизмәтлиридин айрилип қелиши, тиҗарәтлириниң тохтап қелиши түпәйлидин улар турмушта қатмуқат қийинчилиқларға дучар болмақта. Ундақта “вирус кризиси ярдәм мәркизи” немиләрни өлчәм қилип туруп ярдәм алидиғанларниң салаһийити бекитмәктә?. Адурешит абдулхәмит әпәнди бу һәқтә бизгә мәлумат бәрди.

Турғунҗан алавуддин әпәнди 22-апрел күнидин тартип ярдәмләрни тарқитишқа башлайдиғанлиқини, еһтияҗи бар киши саниниң көп икәнликини, шуңа рамзан ейидиму ианә топлашни давамлаштуридиғанлиқини баян қилди.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә тохталғанда алди билән корона вируси сәвәблик түркийәдики уйғурларниң турмуш җәһәттин қийнилип қалғанлиқини, мүшкүлат ичидә қалған мушу уйғурларниң дәрдигә дәрман болуш мәқситидә “вирус кризиси ярдәм мәркизи” ниң қурулғанлиқини, қисқа вақит ичидә көп санда уйғурниң чақириққа аваз қошқанлиқини, лекин буниң йетәрлик әмәсликини, техи ианә қилмиғанларниң ианә қилишини илтимас қилидиғанлиқини тәкитлиди.

Турғунҗан алавуддин әпәнди җиддий еһтияҗи бар кишиләргә алдин ярдәм берилидиғанлиқини, башқиларниң сәврчанлиқ билән сақлиши керәкликини, алдимиздики күнләрдә уларғиму ярдәм тарқитип берилидиғанлиқини баян қилди.

Истанбулдики шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди қисқа вақит ичидә йиғилған мәбләғниң кишини сөйүндүридиған сәвийәдә икәнликини, әмма түркийәдики көчмәнләрниң еһтияҗиға қариғанда буниң йетәрлик әмәсликини, ианә беришни халиғанларниң рамзан ейи җәрянида фитрә вә закатиниму бәрсә болидиғанлиқини баян қилди.

Бу йил 3-айниң 26-күни дуняниң һәр қайси җайлиридики муһаҗирәттә яшаватқан уйғурларниң 30 дин артуқ тәшкилатиниң мәсуллири телефон йиғиниға қатнишип “вирус кризиси ярдәм мәркизи” қуруш тоғрисида бирдәк қарар қобул қилғаниди. 31-Март күни болса мәхсус мураҗиәтнамә елан қилип пүтүн дунядики уйғурларни мәзкур мәркәзгә пул ианә қилиш һәққидә чақириқ қилғаниди. Мундақ ианә топлаш вә ярдәм бериш паалийәтлириниң йәнә америка, канада шуниңдәк оттура асия җумһурийәтлиридики уйғур тәшкилатлири тәрипидинму елип бериливатқанлиқи мәлум.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт