Ilham toxti tutqun qilin'ghanliqigha 10 yil bolghandimu uning béyjingdiki a'ilisi nazarettin qutulalmighan

Washin'gtondin muxbirimiz méhriban teyyarlidi
2024.01.18
ilham-toxti-ilham-tohti-karton.jpg Xitay hökümitining muddetsiz qamaq jazasi mudditini ötewatqan Uyghur ziyaliysi ilham toxtighan atap ishlen'gen karton. 2024-Yili yanwar.
Yettesu

Bu yil ilham toxtining tutqun qilin'ghanliqigha 10 yil boldi. Ilham toxti  tutqun qilinishtin ilgiri béyjingdiki milletler uniwérsitétining iqtisad fakultétida dotsént bolup ishligen, shundaqla uzun mezgil a'ilisi bilen béyjingda yashighan idi. U, 2014-yili 15-yanwar béyjingdiki öyidin tutqun qilinip, shu yili 9- ayning 22-23- künliri  ürümchi sheherlik ottura xelq soti teripidin “Milliy bölgünchilikke qutratquluq qilish” we “Döletni parchilash” jinayiti bilen eyiblen'gen hemde muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghan idi. Shuningdin kéyin, uning béyjingdiki ayali güzelnur bilen ikki oghliningmu béyjingda teqib astida yashawatqanliqi ashkarilan'ghan idi.

Ilham toxtining amérikadiki qizi jewher ilhamning 16-yanwar radiyomizgha bildürüshiche, uning dadisi ilham toxti 2014-yili muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghandin kéyin, deslepki 3 yil jeryanida béyjingdiki a'ilisining her üch  ayda bir qétim ürümchi 1-türmisige bérip, ilham toxtini yoqlishigha ruxset qilin'ghan iken. Halbuki, 2017-yilidin kéyin, amérikada yashawatqan jewherning béyjingdiki a'ilisi we atushtiki tughqanliri bilen bolghan barliq alaqiliri üzülgen. U, dadisi ilham toxtining 2017- yildin kéyinki ehwali heqqide héchqandaq uchur alalmighan.

Jewherning bildürüshiche, 2017-yildin kéyin u béyjingdiki xitay tonushliri arqiliq dadisi we a'ilisi heqqide wasitilik uchurlargha érishken. Ilham toxtining béyjingdiki a'ilisi we atushtiki uruq-tughqanliri qattiq teqib astida bolghanliqi üchün, ilgiriki tonush-bilishliri bu a'ile bilen bolghan alaqisini üzgen.

 Jewherning béyjingdiki xitay tonushliridin igilishiche, ilham toxtining ayali güzelnur gerche hazirmu béyjingdiki milletler uniwérsitéti kutupxanisida ishlewatqan bolsimu, emma uning chong inisi “Béyjingda nopusi yoq” dégen bahane bilen yurtigha qayturulup, atushtiki yataqliq mektepte oqushqa ewetilgen iken.

Béyjingdiki kishilik hoquq pa'aliyetchisi, 2008-yilliq “Saxarof erkinlik mukapati” ning sahibi xu jya ependi, ilham toxtining   béyjingdiki dostlirining biridur. U, ilham toxti tutqun qilin'ghandin kéyin, radiyomizning ziyaritini köp qétim qobul qilip, ilham toxtining béyjingdiki a'ilisining ehwalini anglitip kelgen idi.

17-Yanwar küni biz ilham toxtining béyjingdiki a'ilisining ehwalini bilish üchün, xu jiyaning qol téléfonigha téléfon qilduq.

Téléfonimiz xu jya ependige ulan'ghan bolsimu, emma u téléfondiki kashila tüpeyli awazni yaxshi angliyalmighanliqini éytti. Téléfonimiz qayta ulan'ghanda, u 2017-yildin buyan ilham toxti heqqide héchqandaq yéngi uchurgha ige  emeslikini éytti.

Xu jyaning bildürüshiche, yéqinqi ikki yildin buyan özi béyjingdiki öyide nezerbendte bolghini üchün, ilgiriki yillardikidek  dostliri bilen birlikte  ilham toxtining ayali güzelnur we balilirini yoqlap turush imkaniyitige ige bolalmighan iken.

U, bashqilar arqiliq ilham toxtining ayali güzelnurning her waqit saqchilar teripidin nazaret qilinidighanliqi, bu öyge sirttin urulghan téléfonlarning kirmeydighanliqi we ilham toxtining chong oghlining atushtiki yataqliq mektepke apiriwétilgenlikidin xewer tapqan iken.

Tepsilatini yuqiriqi awaz ulinishidin anglighaysiz.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.