Türkiye “Kélechek” partiyesining re'isi exmet dawut'oghlu: “Ilham toxtini nobél mukapatigha namzatliqqa körsitimiz”

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2022.11.17
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
dawutoghlu-enwer-jan-perhat-tengritaghli-20221116-2
RFA/Erkin Tarim

Türkiye “Kélechek” partiyesining re'isi, sabiq bash ministir exmet dawut'oghlu 16-noyabirda “Ilham toxtini qollash guruppisi”ning mes'uli enwen jan ependi, Uyghur akadémiyesi wexpisining re'isi ferhat qurban tengritaghli ependilerni qobul qildi. U Uyghur hey'itige öz partiyesining bundin kéyin Uyghur mesilisige téximu bekrek köngül bölidighanliqini, ilham toxtini 2023-yilliq nobél mukapatigha namzat körsitidighanliqini éytti.

Uyghur hey'et exmet dawut'oghlugha ilham toxtining küresh kechürmishliri, Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti we Uyghur dewasidiki tereqiyatlar toghrisida melumat berdi. Bu jeryanda ilham toxti heqqidiki so'alimizgha jawab bergen exmet dawut'oghlu mundaq dédi: “Ilham toxti  bilim adimi bolush süpiti bilen pikir erkinliki da'iriside öz pikrini otturigha qoyghan. Sherqiy türkistandiki hadisiler kishilik heq we hoquq mahiyitidedur. Ilham toxtigha bérilgen ömürlük qamaq jazasi peqetla uning öz pikrini bayan qilghanliqi üchün bérilgen jazadur. Biz uninggha bérilgen jazagha naraziliqimizni bildürimiz. Biz her da'im sherqiy türkistanliq qérindashlirimizni qollaymiz. Ilham toxtining kürishige pütün dunya hörmet qilishi kérek. Bu jehettin élip éytqanda, ilham toxti nobél mukapatigha layiq shexistur.”

dawutoghlu-enwer-jan-perhat-tengritaghli-20221116-3.jpg

9-Noyabirda türkiye tashqiy ishlar ministiri mewlüt chawush'oghlu Uyghur mesilisini tilgha élip, hazir Uyghur mesiliside türkiye hökümitining  démokratik gherb elliri bilen birlikte heriket qilishqa bashlighanliqini,  epsuski, Uyghur mesiliside islam dunyasimu, türk dunyasimu sükütte turuwatqanliqini, xelq'arada islam we türk dunyasining türkiye bilen birlikte heriket qilmighachqa, yalghuz qéliwatqanliqini tekitligen idi. U bizning “Türkiye hökümitining Uyghur mesiliside qiliwatqanliri yéterlikmu?” dégen so'alimizgha exmet dawut'oghlu mundaq jawab berdi: “Hökümet bu mesilide bek yétersiz. Mewlüt chawush'oghlu bularni türkiye parlaméntida déyishning ornigha ürümchi we qeshqerge bérip otturigha qoyushi kérek.”

Uchrishishta enwer jan ependimu söz élip, “Kélechek” partiyesining Uyghur mesilisini izchil halda küntertipke élip kelgenlikige rehmet éytti. U, ilham toxtining xitayda Uyghur kishilik hoquqi jehette élip barghan küreshliri toghrisida melumat bergendin kéyin, teleplirini otturigha qoydi. Enwer jan ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qildi. U, exmet dawut'oghluning ilham toxtini 2023-yilliq nobél tinchliq mukapatigha namzat körsitishni qobul qilghanliqini éytti.

Uyghur hey'iti, bu qétimliq körüshüshning axirida “Kélechek” partiyesining re'isi exmet dawut'oghlugha dangliq ressam ghazi emet sizghan “12 Muqam” namliq resimning köpeytilgen nusxisini sowghat qildi. Uyghur akadémiyesi wexpisining re'isi ferhat qurban tengritaghli ependi türkiyediki serxil alim we siyasetchilerning ilham toxtini nobél mukapatigha namzat körsitishi üchün exmet dawut'oghlidin sirt istanbulda 4 uniwérsitétning mudirliri bilen uchrishish élip bérilidighanliqini tilgha aldi.

“Kélechek” partiyesi 2019-yili 12-ayning 12-küni adalet we tereqqiyat partiyesidin ayrilip chiqqan bir guruppa siyasetchiler teripidin qurulghan partiyedur. Bu partiye qurulghan kündin tartip Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini otturigha qoyush bilen birlikte türkiye hökümitining Uyghur siyasitini qattiq tenqid qilip kelmekte. Exmet dawut'oghlu bolsa türkiye tashqiy ishlar ministiri we türkiye bash ministiri qatarliq wezipilerni ötigende, ikki qétim Uyghur diyarini ziyaret qilghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.